Danıştay 9. Daire E.2023/4656 K.2025/480

Dava konusu istem:Davacı adına, Yamanlar Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... vergi numaralı mükellefi ...'dan aldığı faturaların sahte olduğu ve 2017/Aralık döneminden sonraki döneme devreden katma değer vergisinin azaldığı hususu da dikkate alınarak düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden 2018/Ocak, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Kasım, Aralık dönemlerine ilişkin re'sen tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; ... hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitlerin değerlendirilmesinden, adı geçen mükellefin ilgili dönemdeki faaliyetlerinin sahte fatura düzenlemekten ibaret olduğu ve davacı tarafından anılan mükelleften temin edilen eleştiri konusu faturaların da gerçek bir mal ve hizmet alımına dayanmadığı sonucuna varıldığı;

üç kat vergi ziyaı cezaları yönünden, kullanılan faturaların sayısı, miktarı, faturaların alındığı mükellefle gerçek bir mal ve hizmet alışverişinin olmaması gibi hususlar birlikte değerlendirildiğinde, mal veya hizmet karşılığı olmadan belge alıp kullanan, aynı nitelikte çok sayıda belgeyi defterlere kaydeden mükelleflerin bu belgeleri bilmeden kullandığından bahsedilemeyeceği, davacının, vergi kaybına,213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinde yazılı eylemlerle yol açtığının açık olduğu,

davacı adına vergi kaybına yol açtığı eyleminin niteliğine göre üç kat vergi ziyaı cezası kesilmesinde de hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:Dava konusu cezalı tarhiyatın konusunu oluşturan 2017/Aralık döneminden sonraki döneme devreden katma değer vergisinin azalması hususuna ilişkin olarak Vergi Mahkemesince değerlendirme yapılmadığı ve eksik inceleme sonucu hüküm tesis edildiği görüldüğünden bu kısmın hukuka uygunluğunun Dairelerince irdelenmesi gerektiği;olayda, davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Vergi İnceleme Raporu ile 2017 yılına ilişkin katma değer vergisi beyanlarının düzeltilmesi sonucu 2017/Ocak-Aralık dönemlerine ilişkin olarak yapılan vergi ziyaı cezalı katma değer vergisine karşı ...

Vergi Mahkemesi'nin E:... esasında açılan davanın reddine anılan Mahkemenin ... tarih ve K:... sayılı kararıyla hükmedildiği, söz konusu karara yönelik davacı istinaf isteminin de Dairelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile reddedildiği,bu durumda, 2017/Aralık döneminden sonraki döneme devreden katma değer vergisinin azaltılmasının hukuka uygun olduğu,dava konusu tarhiyatın düzeltme işlemlerinden kaynaklanan kısmında açıklanan gerekçe ile hukuka aykırılık görülmediği;dava konusu tarhiyatın sahte fatura kullanımından kaynaklanan kısmına yönelik istinaf istemine gelince,kararın söz konusu kısmının usul ve hukuka uygun olduğu,

davacının istinaf başvurusunda ileri sürdüğü sebepler ile dosyada mevcut bilgi-belgeler kapsamında, ortada, kararın söz konusu kısmının kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kısmen reddine, kısmen gerekçeli reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu faturaların içeriği emtianın gerçekten alındığı ve faaliyetlerinde kullanıldığı,cezalı tarhiyatın eksik inceleme ve varsayıma dayalı olarak yapıldığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, Yamanlar Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... vergi numaralı mükellefi ...'dan aldığı faturaların sahte olduğu ve 2017/Aralık döneminden sonraki döneme devreden katma değer vergisinin azaldığı hususu da dikkate alınarak düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden 2018/Ocak, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Kasım, Aralık dönemlerine ilişkin re'sen tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 30. maddesinin 1. fıkrasında re'sen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi inceleme yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması şeklinde tanımlandıktan sonra aynı maddenin 2. fıkrasının 4 numaralı bendinde, defter kayıtları ve bunlarla ilgili vesikaların, vergi matrahının doğru ve kesin olarak tespitine imkan vermeyecek derecede noksan,

usulsüz ve karışık olması dolayısıyla ihticaca salih bulunmaması hali re’sen tarh nedeni olarak kabul edilmiş olup, aynı kanunun 134. maddesinde de vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak tespit etmek ve sağlamak olduğu düzenlenmiştir.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinde, mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirebilecekleri ifade edilmiştir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelerin gerçek mahiyetinin, yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği ve iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutat olmayan bir durumun iddia olunması hâlinde, ispat külfetinin bunu iddia eden tarafa ait olduğu belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyize konu kararda atıf yapılan karar Dairemizin 20/02/2025 tarih ve E:2023/4657 K:2025/485 sayılı kararıyla onandığından, Bölge İdare Mahkemesi kararının, devreden katma değer vergisine ilişkin kısmına yönelik ileri sürülen iddialar, kararın bu kısmının bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu tarhiyatın sahte fatura kullanımından kaynaklanan kısmına yönelik temyiz istemine gelince;

Yukarıda metni verilen Kanun maddelerinin değerlendirilmesinden de görüleceği gibi; yükümlülerin mal alışları nedeniyle yüklendiği katma değer vergilerinin, indirim ve iade konusu yapılabilmesi için faturaların gerçek bir mal alım satımı karşılığı düzenlenmesi gerekmektedir.

Vergilendirme işlemi yapılırken, kanuna uygun biçimlendirilen muamelelerin bu biçimselliğinin ötesine geçilerek, muamelenin tarafları arasında oluşan maddi ve hukukî ilişkinin gerçek mahiyetinin araştırılması gerekmektedir. Kanun, gerçek mahiyetin ortaya çıkarılmasında, yemin hariç her türlü delile izin vermiştir. Bu deliller, tarafların ikrarı, vergiyi doğuran olayla ilişkisi doğal ve açık bulunan tanık ifadesi, muamelenin taraflarının ekonomik ve ticari konumları, iş yerlerinin durumu, arandığında bulunup bulunamamasına ilişkin tespitler olabilir.

Gerçekleşmemiş teslim ve hizmetler dolayısıyla katma değer vergisi ödenmesi ve bunun sonucu olarak da bir vergi indirimi veya iadesi söz konusu olamayacağından, vergi indirimine veya iadesine dayanak teşkil eden faturaların gerçeği yansıtıp yansıtmadığı ortaya konulmalıdır.

Davacı adına fatura düzenleyen ... hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporunda.

02/01/2016 tarihinden itibaren tıbbi ve ortopedik ürünlerin perakende ticaretiyle iştigal etmek için mükellefiyet tesis ettirdiği, halen faaliyetine devam ettiği, 2017 gelir vergisi beyannamesine göre 22.765,72-TL ticari kazanç elde ettiği, ödenmesi gereken gelir vergisinin 3.903,14-TL olduğu, 2018 gelir vergisi beyannamesine göre 8.538,70-TL ticari kazanç elde ettiği, ödenmesi gereken gelir vergisinin 1.280,81-TL olduğu,

2017 yılında toplam 452.161,90-TL katma değer vergisi matrahı beyan ettiği, 2017/Ekim döneminde 1.198,67-TL ödenmesi gereken katma değer vergisinin çıktığı, 2018 yılında toplam 11.845.371,82-TL katma değer vergisi matrahı beyan ettiği, sadece 2018/Kasım ve Aralık dönemlerinde toplamda 210.658,84-TL ödenmesi gereken katma değer vergisinin çıktığı, mükellefin 2017 yılı ticari defterlerini ve belgelerini incelemeye sunduğu ancak 2018 yılına ilişkin defter ve belgelerini defter belge isteme yazısının tebliğ edilmesine rağmen ibraz etmediği,

mükellef nezdinde muhtelif tarihlerde merkez iş yeri ve şube adreslerinde yapılan yoklamalarda faal olduğu, faaliyetiyle ilgili satışa konu muhtelif cins ve miktarda emtiasının mevcut olduğu,çalışanı bulunduğu,31/10/2019 tarihli yoklamada adresten 22/10/2019 tarihinde taşındığı,adreste başka bir mükellefin faaliyette bulunduğu tspitinin yapıldığı, aktifine kayıtlı aracının olmadığı, 2018 yılının tüm aylarında en az 1 en fazla 3 işçisinin bulunduğu, mükellefin 2018 yılında mal/hizmet alışında ve satışında bulunduğu mükellefler nezdinde yapılan karşıt tespitlerde; ...

Grup Inşaat Elektrik Sağlık Ticaret Ltd. Şti., ... Bilgi Sistemleri Ticaret Ltd. Şti., ... Medikal İnş Ric. Ltd. Şti’nin yetkililerinin ...'u tanıdıkları, mükellefin faal olduğu, kendisinden medikal malzeme aldıkları,ödemeleri banka,senet ve çekle yaptıkları yönünde beyanda bulundukları,mükellefin ilgili yıllarda muhasebeciliğini yapan kişilerin de iş yerinde emtia bulunduğu,çalışanlarının olduğu,

zaman zaman yüksek tutarlı satışları olduğu,vergisel ödevlerini tam olarak yerine getirmediği,ücretlerini alamadıkları için sözleşmeyi sonlandırdıklarını belirttikleri, ilgili dönemlerde alım/satım yaptığı mükelleflerin büyük çoğunluğu hakkında sahte belge düzenleme yönünden rapor ya da inceleme bulunduğu,mükellef ile aralarında para hareketi bulunan kişi ve firmalar ile mükellefin 2017 ve 2018 yıllarına ait Form BA-BS analizlerinin uyumsuz olduğu,

mükellefin faaliyet konusu ve katma değer vergisi matrahları göz önünde bulundurulduğunda, mal alım satımlarında nakliye aracı kullanmaması ve ödeme ve tahsilatlarını herhangi bir aracı kurum vasıtasıyla gerçekleştirmemesinin faaliyetinin gerçek olmadığı hususunda done niteliğinde olduğu, mükellefin 2017 ve 2018 yıllarında, komisyon karşılığı sahte belge ticareti yaptığı, gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayalı ticari bir faaliyetinin bulunmadığı ve düzenlemiş olduğu tüm faturaların sahte olduğu kanaatine varıldığı tespitleri yapılmıştır.

Yukarıda yer alan tespitlerin değerlendirilmesinden; ...'un ilgili dönemlerde beyannamelerini verdiği,mükellef nezdinde muhtelif tarihlerde merkez iş yeri ve şube adreslerinde yapılan yoklamalarda faal olduğu, faaliyetiyle ilgili satışa konu muhtelif cins ve miktarda emtiasının mevcut olduğu,çalışanı bulunduğu tespitlerinin yapıldığı yine mükelleften emtia alımında bulunanlar nezdinde yapılan karşıt tespitlerde, mükellefin faal olduğu,

kendisinden medikal malzeme aldıkları, ödemeleri banka, senet ve çekle yaptıkları yönünde beyanda bulundukları,mükellefin ilgili yıllarda muhasebeciliğini yapan kişilerin de mükellefle ilgili bir takım olumsuz tespitleri yanında iş yerinde emtia bulunduğu,çalışanlarının olduğunu ifade ettikleri dikkate alındığında dava konusu faturaların gerçek mal ve hizmet hareketini yansıtmadığı, gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasında bulunmaksızın sahte fatura düzenlediği hususlarının somut olarak ortaya konulamadığı sonucuna ulaşıldığından,

dava konusu cezalı tarhiyatın sahte fatura kullanımından kaynaklanan kısmında ve Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuka uyarlık görülmemiştir.