Danıştay 9. Daire E.2023/4847 K.2024/6367

Dava konusu istem: Davacı adına, ortaklarla şirket arasında yapılan bir kısım tahsilat ve ödemelerin banka, özel finans kurumları veya posta idarelerince düzenlenen belgelerle tevsik edilmediği yolunda tanzim edilen vergi inceleme raporuna dayanılarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355/4. maddesi uyarınca 2017/Mart dönemi için kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; davacı şirket hakkında düzenlenen vergi inceleme raporundaki tespitlerden, söz konusu ödemelerin ortaklar ile şirket arasında gerçekleştirilmesi halinin 213 sayılı Kanun'da yer verilen istisna niteliğinde olmaması ve 7.000,00-TL'yi aşan tahsilat ile ödeme işlemlerine ilişkin tevsik edici herhangi bir belgenin bulunmadığının davacının ifadesiyle sabit olması karşısında davacı şirket adına kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Kesilen cezaya konu maddeler ile yapılan düzenlemelerin ticari işlemler ve finansal hareketlerin taraflarının izlenmesi ve vergiyi doğuran olayın tespiti için getirildiği, söz konusu işlemlerin şirketin ortakları ile gerçekleştirilen ticari niteliği bulunmayan işlemler olduğu, vergi inceleme raporunda da ortaklar ile gerçekleştirilen işlemlerin ticari niteliğinin bulunduğuna ilişkin herhangi bir tespitin yapılmadığı, benzer uyuşmazlıklarda şirket ortakları ile şirket arasında yapılan tahsilat ve ödeme işlemlerinin banka ve benzeri finans kurumları aracılığı ile yapılmasının zorunlu olmadığı yönünde kararların mevcut olduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, ortaklarla şirket arasında yapılan bir kısım tahsilat ve ödemelerin banka, özel finans kurumları veya posta idarelerince düzenlenen belgelerle tevsik edilmediği yolunda tanzim edilen vergi inceleme raporuna dayanılarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 355/4. maddesi uyarınca 2017/Mart dönemi için kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (B) fıkrasında, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu; olay tarihinde yürürlükte bulunan haliyle mükerrer 257. maddesinin 1. fıkrasının (2) numaralı bendinde de Maliye Bakanlığı'na, mükelleflere muameleleri ile ilgili tahsilat ve ödemelerini banka, benzeri finans kurumları veya posta idarelerince düzenlenen belgelerle tevsik etmeleri zorunluluğunu getirme ve bu zorunluluğun kapsamını ve uygulamaya ilişkin usul ve esaslarını belirleme yetkisi verildiği;

mükerrer 355. maddesinin 4. fıkrasında ise, tahsilat ve ödemelerini banka, benzeri finans kurumları veya posta idarelerince düzenlenen belgelerle tevsik etme zorunluluğuna uymayan mükelleflerden her birine, her bir işlem için bu maddeye göre uygulanan cezalardan az olmamak üzere işleme konu tutarın % 5'i nispetinde özel usulsüzlük cezası kesileceği kurallarına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükmünün değerlendirilmesinden, mükelleflere muameleleri ile ilgili tahsilat ve ödemelerini banka, benzeri finans kurumları veya posta idarelerince düzenlenen belgelerle tevsik etmeleri zorunluluğu, mükelleflerin iştigal konularına mahsus ticari faaliyetlerine ilişkin muameleleri kapsamakta olup mükellef olmayanları kapsamadığı,

bu durumun kıyas ve yorum yolu ile genişletilerek kanun hükmünde açıkça yer verilmeyen şirket ile ortaklar arasında yapılan tahsilat ve ödeme ilişkilerini de içine alacak biçimde genişletilmesinin ceza hukukunun tipiklik ilkesine aykırılık teşkil edeceğinden ve gerek dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerden, gerek vergi inceleme raporundaki değerlendirme ve tespitlerden,

gerekse UYAP üzerinde yapılan incelemede ortaklarla şirket arasında yapılan ödemelere dair iş bu dava konusu 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355/4. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezası haricinde herhangi bir vergiyi doğrudan olayın gerçekliğine ilişkin olarak vergisel anlamda bir inceleme yapılmadığı hususu da dikkate alındığında şirket ortakları ile davacı arasında yapılan her türlü ödeme ve tahsilat işlemlerinin banka veya benzeri finans kurumları aracılığıyla yapılması gerektiğinden bahisle kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.