Danıştay 9. Daire E.2023/495 K.2024/2622

Dava konusu istem: Davacı adına, 2016 hesap döneminde bir kısım alış faturası ile düzenlediği bir kısım faturanın sahte olduğu, bu kapsamda ilgili döneme ilişkin haksız iade edilen geçici verginin geri alınması gerektiği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2016 yılına ilişkin kurumlar vergisinin ve kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava dosyasının incelenmesinden kısmen sahte fatura düzenlendiği ve kısmen sahte fatura kullandığı somut bir biçimde tespit edilmiş olan davacı hakkında re'sen tarh yoluna başvurulması yerinde olmasına karşın, davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda, davacının 2016 yılında kullanmış olduğu sahte faturalar ile düzenlemiş olduğu sahte faturaların mükellefin hesaplarından çıkarılması yerine müfettiş tarafından ortalama brüt kârlılık oranı üzerinden yapılan hesaplama neticesinde bulunan 589.469,62TL matrah farkının dikkate alınması gerektiği belirtilmiş ise de;

davacının 2016 yılınada kullanmış olduğu sahte faturaların maliyetlerinden çıkarılması, düzenlemiş olduğu sahte faturaların ise beyanlarında yer alan satışlardan çıkarılmasıyla birlikte bulunacak karlılık yöntemleri kullanılmak suretiyle kurumlar vergisine esas matrahın ortaya konulması, eksik incelemeye dayalı olarak yapılan cezalı tarhiyatta hukuka uygunluk bulunmadığı,

dava konusu cezalı tarhiyatın müfettiş tarafından yapılan matrah belirleme yöntemi sonucunda davacıya fazladan iade edilen geçici verginin geri alınmasından kaynaklanan kısmında da usulüne uygun şekilde belirlenmediği ortaya konulan kurumlar vergisi matrahı sebebiyle hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu cezalı tarhiyatın kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Vergi tekniği raporu ve vergi inceleme raporundaki tespitlere dayanan dava konusu cezalı tarhiyatında hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmiştir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, 2016 hesap döneminde bir kısım alış faturası ile düzenlediği bir kısım faturanın sahte olduğu, bu kapsamda ilgili döneme ilişkin haksız iade edilen geçici verginin geri alınması gerektiği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2016 yılına ilişkin kurumlar vergisinin ve kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (B) bendinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, aynı Kanun'un 30. maddesinde, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporunda belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden yapılan tarhiyatın re'sen vergi tarhı olarak tanımlandığı ve defter kayıtları ve bunlarla ilgili vesikaların,

vergi matrahının doğru ve kesin olarak tespitine imkan vermeyecek derecede noksan, usulsüz ve karışık olması dolayısıyla ihticaca salih bulunmamasının re'sen tarh nedeni olduğu, 134. maddesinde de, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunun araştırılması, tespiti ve sağlanması olduğu ifade edilmiştir.

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 6. maddesinde, kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı, safi kurum kazancının tespitinde ise Gelir Vergisi Kanunu'nun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı ifade edilmiş, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 2. maddesinde de gerçek gelirin vergilendirileceği ilkesi benimsenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda anılan Kanun maddelerinin değerlendirilmesinden, Türk vergi sisteminde genel kanaate ve varsayıma dayalı olarak vergilendirme yapılması mümkün bulunmamaktadır. Gerçek gelirin vergilendirilmesi amaçlanarak bu amaca yönelik incelemeler yapılıp, Vergi Usul Kanunu'nda usul ve esasları belirtilen tarh şekilleri uygulanarak gerçek veya gerçeğe en yakın biçimde vergiyi doğuran olayın ortaya çıkarılabilmesi için somut kanıtların ortaya konulması zorunludur.

Dosyanın incelenmesinden, davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda.

2016 ila 2020 hesap dönemlerinde mükellef kurum tarafından beyan edilen ortalama brüt karlılık oranlarının ortalamasının %45,78 olduğunun belirtildiği, 2016 yılı için düzenlediği ve kullandığı sahte fatura tutarlarının beyanlardan çıkarılması yerine, müfettişlikçe hesaplanan ortalama brüt kârlılık oranı kullanılarak brüt satış kârı tutarının hesaplandığı, dava konusu kurumlar vergisi matrah farkına bu suretle ulaşıldığı.

Mahkeme tarafından da davacının 2016 yılına ilişkin olarak kullanmış olduğu sahte faturaların maliyetlerinden çıkarılması, sahte olarak düzenlemiş olduğu faturaların ise beyanlarında yer alan satışlardan çıkarılmasıyla birlikte bulunacak kârlılık yöntemleri kullanılmak suretiyle kurumlar vergisine esas matrahın ortaya konulması gerekirken usulüne uygun şekilde belirlenmeyen kurumlar vergisi matrahının esas alındığı dava konusu cezalı tarhiyatlarda hukuka uygunluk bulunmadığına karar verildiği ve anılan karara yönelik istinaf başvurusununda Bölge İdare Mahkemesince reddedildiği görülmüştür.

Bu durumda, gerçek gelir vergilendirmesi ilkesi kapsamında davacının maliyetlerinin araştırılarak faaliyeti çerçevesinde kullandığı ve düzenlediği fatura içeriklerinin de gerçeğe uygun olup olmadığının ortaya konulması, sektör araştırması ile emsal kurum araştırması da yapılarak gerçek maliyetlerin ve vergiye tabi kazancın belirlenmesi gerekirken, sadece geçmiş dönem ortalama brüt kârlılığa dayanılarak ulaşılan matrah üzerinden eksik inceleme ve varsayımdan hareketle yapılan tarhiyatta hukuka uygunluk bulunmadığından, davalının temyiz isteminin bu gerekçeyle reddine karar verilmiştir.