Danıştay 9. Daire E.2023/5419 K.2024/3456

Dava konusu istem: Davacının, kanuni temsilcisi olduğu ... Nakliyat Gıda Kuyumculuk A.Ş.nin vergi borçları nedeniyle teminat istenmesi ve banka hesabına 6183 sayılı Amme Alacakları Tahsili Usulü Hakkında Kanunun 13/3. maddesi uyarınca uygulanan ihtiyati haczin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:...

K:... sayılı kararıyla; davacının yasal temsilcisi olduğu şirketin banka hesabına uygulanan ihtiyati haczin iptali istemiyle açılan davada, Mahkemelerinin ... tarih ve E:... sayılı kararıyla; davacının kaçma şüphesi olduğuna dair bir bulguya yer verilmediği, savunma dilekçesinde de borçlunun kaçması veya mallarını kaçırması ve hileli yollara sapması ihtimali olarak değerlendirilecek bir bilginin yer almadığı gerekçesiyle ihtiyati haciz işleminin yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği, bu karara karşı yapılan itirazın ...

Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve Y.D.

İtiraz No:... sayılı kararıyla reddine karar verildiği, bu durumda, asıl borçlu şirket hakkında düzenlenen ve dava konusu teminat isteme işleminin tesis edilmesinde esas alınan raporda yer verilen tespitler değerlendirilmek suretiyle şirketin banka hesabına uygulanan ihtiyati haciz işleminin yürütmesi durdurulduğundan, şirket adına belirtilen vergi tekniği raporuna istinaden tarh edilen verginin korunmasını teminen, anılan şirketin kanuni temsilcisi olan davacıdan teminat istenmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı hakkında alınan ihtiyati haciz kararının 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 13. maddesinin 1. fıkrasının 3. bendine istinaden alındığı görülmekle birlikte, dosya içerisinde davacının kaçtığı, kaçma, mallarını kaçırma ve hileli yollara başvurma ihtimaline ilişkin herhangi bir bilgi veya belgenin davalı idarece ibraz edilmediği anlaşıldığından, dava konusu ihtiyati haciz işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varıldığından istinaf başvurusunun belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İhtiyati tahakkuk ve ihtiyati haciz gibi koruma tedbirlerine yasadaki şartların varlığı halinde cebri takip safhasına kadar her zaman başvurulabileceği, yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun temyiz başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, kanuni temsilcisi olduğu ... Petrol Nakliyat Gıda Kuyumculuk A.Ş.nin vergi borçları nedeniyle teminat istenmesi ve banka hesabına 6183 sayılı Amme Alacakları Tahsili Usulü Hakkında Kanunun 13/3 maddesi uyarınca uygulanan ihtiyati haczin iptali istemine ilişkindir.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un "teminat isteme" başlıklı 9. maddesinde.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 344. maddesi uyarınca kaçakçılık cezası kesilmesini gerektiren haller ile 347. maddesinde sayılan hallere temas eden bir amme alacağının salınması için gerekli muamelelere başlanmış olduğu takdirde vergi incelemesine yetkili memurlarca yapılan ilk hesaplamalara göre belirtilen miktar üzerinden tahsil dairelerince teminat isteneceği, aynı Kanun'un 13. maddesinde, ihtiyati haciz sebeplerinin yedi bent halinde sayıldığı,

bu hallerden herhangi birisinin mevcudiyeti halinde ihtiyati haczin hiçbir müddetle mukayyet olmaksızın alacaklı amme idaresinin mahalli en büyük memurun kararıyla, haczin ne suretle yapılacağına dair olan hükümlere göre derhal tatbik olunacağı, ihtiyati tahakkuk başlığını taşıyan 17. maddesinde de, ihtiyati tahakkuk sebeplerinin üç bent halinde sayıldığı,

bu hallerden birinin bulunması durumunda vergi dairesi müdürünün yazılı isteği üzerine defterdarın, mükellefin henüz tahakkuk etmemiş vergi ve resimlerden Maliye Bakanlığınca tespit ve ilan edilecek olanlarla, bunların zam ve cezalarının derhal tahakkuk ettirilmesi hususunda yazılı emir vereceği, vergi dairesi müdürünün de bu emri derhal tatbik edeceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda bahsedilen hükümlerde sözü edilen teminat isteme, ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuk, kamu alacağının cebren tahsil ve takip işlemleri olmayıp, icrai muamelelere başlamadan önce tahsile konu amme alacağının tehlikeye girmemesi için korumaya yönelik işlemlerdir. Bu işlemler korumaya yönelik olduğundan, bunların asıl muhatabı amme borçlusu, diğer bir değişle verginin mükellefi veya sorumlusudur.

İlgili düzenlemelerde, esas amme borçlusu olmayan ortaklar, yönetim kurulu üyeleri, icra komitesi üyeleri, kanuni temsilciler adına teminat isteme, ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuk gibi amme alacağının korunmasına ilişkin işlemlerin uygulanabileceğine dair bir açıklık bulunmamaktadır. 213 sayılı Kanun'un 10. maddesi uyarınca kanuni temsilciler ancak kesinleşen ve şirketin mal varlığından tamamen veya kısmen alınamamış olan borçlarından dolayı sorumlu tutulabileceklerinden, henüz tahakkuk etmemiş vergi borçlarından bu aşamada sorumlu olmaları düşünülemez.

Dosyanın incelenmesinden, asıl borçlu ... Petrol Nakliyat Gıda Kuyumculuk A.Ş.'nin vergi borçları nedeniyle 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 13/3. maddesi uyarınca davacı hakkında ihtiyati haciz uygulanmasına karar verildiği anlaşılmaktadır

Bu durumda, amme alacağının asıl borçlusu olmayan kanuni temsilci adına doğrudan teminat, ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuk gibi amme alacağının korunmasına ilişkin işlemlerin uygulanmasına yasal olanak bulunmadığından, davacıdan teminat istenilmesi ve banka hesabına uygulanan ihtiyati haczin iptali istemiyle açılan davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına yönelik davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunu yazılı gerekçeyle reddeden Bölge Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Temyize konu kararın onaması gerektiği oyu ile karara gerekçe yönünden katılmıyoruz.