Danıştay 9. Daire E.2023/5467 K.2024/5885

...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Ankara İli Altındağ İlçesi ...Mahallesi ... ada ... nolu parselde kayıtlı taşınmaz hissesinin ihale yoluyla 20/03/2019 tarihinde satın alınması nedeniyle ödenen katma değer vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddi işleminin iptali ile ödenen tutarın ödeme tarihinden hesaplanacak yasal faizi ile iadesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; satın alınan taşınmaz nedeniyle davacıdan katma değer vergisi tahsil edilerek Altındağ Belediye Başkanlığı Taşınmaz Gelirleri İktisadi İşletmesi tarafından katma değer vergisi beyannamesi verilmiş ise de taşınmazın satış öncesi Belediyenin İktisadi İşletmesi tarafından ticari amaçla kullanıldığı yönünde somut bir tespit bulunmadığından ve dosyadaki bilgi ve belgelerden taşınmazın Altındağ Belediyesi'ne ait olduğu ve belediye tarafından davacı kooperatife satılarak tapuda devir işlemlerinin gerçekleştirildiği anlaşıldığından,

taşınmazın Altındağ Belediye Başkanlığı Taşınmaz Gelirleri İktisadi İşletmesi tarafından değil, belediye tarafından satıldığının kabulü gerektiği, bu durumda, belediyenin mülkiyetindeki taşınmazın satışı 3065 sayılı Kanunun 17. maddesinin 4. fıkrasının (p) bendi uyarınca katma değer vergisinden istisna olduğundan, anılan satış sonucunda katma değer vergisi tahsil edilmiş olmasının, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 118. maddesinin 3. bendi gereğince mevzuda hata kapsamında değerlendirilmesi gerektiği,

söz konusu teslim nedeniyle ödenen katma değer vergisinin iadesi isteminin reddi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği, tahsil edilen katma değer vergisinin yasal faiziyle birlikte iadesi istemine gelince; talebe bağlı kalınarak, davalı idarece haksız yere alındığı sonucuna varılan katma değer vergisinin, tahsili tarihinden itibaren 3065 sayılı Kanun'a göre belirlenen yasal faizi oranında hesaplanacak faiz ile birlikte davacıya iade edilmesi gerektiği gerekçesiyle kabul ederek,

dava konusu zımni ret işleminin iptaline, 334.800,00TL katma değer vergisinin tahsil tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Taşınmaz hissesi satışının Altındağ Belediye Başkanlığı Taşınmaz Gelirleri İktisadi İşletmesi tarafından yapıldığı, bu satışa ilişkin katma değer vergisinin iktisadi işletme tarafından verilen katma değer vergisi beyannamesi ile beyan edildiği ve satışa ilişkin bildiriminde iktisadi işletme tarafında verilen Bs formu ile bildirildiği, anılan iktisadi işletmenin faaliyet konusunun kendine ait gayrimenkulün alınıp satılması olduğu, bu durumda iktisadi işletmenin taşınmaz satışının katma değer vergisi istisnası kapsamında bulunmadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Dairemiz kararında yazılı kanuni nedenler ve gerekçe ile davalının temyiz isteminin kabulü ile temyiz edilen Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, Ankara İli Altındağ İlçesi... Mahallesi ... ada ... nolu parselde kayıtlı taşınmaz hissesinin ihale yoluyla 20/03/2019 tarihinde satın alınması nedeniyle ödenen katma değer vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddi işleminin iptali ile ödenen tutarın ödeme tarihinden hesaplanacak yasal faizi ile iadesi istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanununun 122. maddesinde, mükelleflerin, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden isteyebilecekleri.

124. maddesinde de, vergi mahkemelerinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanların şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebilecekleri, 116. maddesinde, vergi hatasının, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması olduğu, 117. maddesinde, matrah hataları, vergi miktarında hatalar ve verginin mükerrer olması hallerinin hesap hataları olduğu, 118. maddesinde, mükellefin şahsında hata, mükellefiyette hata, mevzuda hata ve vergilendirme veya muafiyet döneminde hata hallerinin vergilendirme hataları olduğu,

kuralına yer verilmiştir.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 1/1.maddesinde, Türkiye'de yapılan ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin, katma değer vergisine tabi olduğu, 1.maddesi 3-g alt bendinde, genel ve katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine, belediyeler ve köyler ile bunların teşkil ettikleri birliklere, üniversitelere, dernek ve vakıflara, her türlü mesleki kuruluşlara ait veya tabi olan veyahut bunlar tarafından kurulan veya işletilen müesseseler ile döner sermayeli kuruluşların veya bunlara ait veya tabi diğer müesseselerin ticari, sınai,

zirai ve mesleki nitelikteki teslim ve hizmetlerinin katma değer vergisine tabi olduğu, aynı kuralda ticari, sınai, zirai faaliyet ile serbest meslek faaliyetlerinin kanunların veya resmi makamların gösterdiği gerek üzerine yapılması, bunları yapanların hukuki statü ve kişilikleri, Türk tabiyetinde bulunup bulunmamaları, ikametgah veya işyerlerinin yahut kanuni merkez veya iş merkezlerinin Türkiye'de olup olmaması işlemlerin mahiyetini değiştirmez ve vergilendirmeye mani teşkil etmeyeceği, 8/1-a.maddesinde, katma değer vergisinin mükellefinin mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde bu işleri yapanlar olduğu,

10/a.maddesinde, vergiyi doğuran olayın, mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi veya hizmetin yapılması anında meydana geleceği, olay tarihinde yürürlükte bulunan 17/4-r maddesinde, kurumların aktifinde en az iki tam yıl süreyle bulunan iştirak hisseleri ile taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimler ile bankalara, finansal kiralama ve finansman şirketlerine borçlu olanların ve kefillerinin borçlarına karşılık taşınmaz ve iştirak hisselerinin (müzayede mahallerinde yapılan satışlar dahil) bankalara,

finansal kiralama ve finansman şirketlerine devir ve teslimleri ile bu taşınmaz ve iştirak hisselerinin finansal kiralama ve finansman şirketlerince devir ve tesliminin katma değer vergisinden istisna olduğu, 17/4 maddesinde, istisna kapsamındaki kıymetlerin ticaretini yapan kurumların, bu amaçla aktiflerinde bulundurdukları taşınmaz ve iştirak hisselerinin teslimleri istisna kapsamı dışında olduğu, kurallarına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer alan mevzuatın değerlendirilmesinden, düzeltme/şikayet yolunun, verginin mevzuunda yapılmış hataların varlığı halinde izlenebilecek bir idari başvuru yolu olduğu, verginin mevzuunda hata sonucunu doğuracak şekilde vergilendirmede yapılan hata nedeniyle haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması halinde mevzuda hata içeren işlemin düzeltme yoluyla yargı önüne getirilebilmesi ve vergilendirmede vergi hatasının varlığından söz edilebilmesi için, açık olarak vergi mevzuuna girmeyen veya vergiden müstesna bulunan işlemler üzerinden vergi istenmesi veya alınmasının söz konusu olması gerektiği,

belediyelere ait veya tabi olan veyahut bunlar tarafından kurulan veya işletilen müesseselerin ticari, sınai, zirai ve mesleki nitelikteki teslim ve hizmetlerinin katma değer vergisine tabi olduğu, ticari, sınai, zirai faaliyet ile serbest meslek faaliyetlerinin kanunların veya resmi makamların gösterdiği gerek üzerine yapılması, bunları yapanların hukuki statü ve kişilikleri ile Türk tabiiyetinde bulunup bulunmamaları, ikametgah veya işyerlerinin, kanuni merkez veya iş merkezlerinin Türkiye'de olup olmamasının işlemlerin mahiyetini değiştirmediği ve vergilendirmeye mani teşkil etmediği,

katma değer vergisinin mükellefinin mal teslimi hallerinde bu işleri yapanlar olduğu, mal tesliminde vergiyi doğuran olayın malın teslimi anında meydana geldiği, kurumların aktifinde en az iki tam yıl süreyle bulunan taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimlerinin katma değer vergisinden istisna olduğu, taşınmaz ticaretini yapan kurumların, bu amaçla aktiflerinde bulundurdukları taşınmaz teslimlerinin ise katma değer vergisi istisnası kapsamında bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Olayda, Ankara İli Altındağ İlçesi ...Mahallesi ... ada ... nolu parselde kayıtlı taşınmaz hissesi ihale yoluyla 20/03/2019 tarihinde davacı tarafından satın alındığı, satışa ilişkin ...tarih ve ... sayılı katma değer vergisi dahil 2.194.800.-TL bedeli faturanın Altındağ Belediye Başkanlığı Taşınmaz Gelirleri İktisadi İşletmesi tarafından davacı adına düzenlendiği,

Altındağ Belediye Başkanlığı Taşınmaz Gelirleri İktisadi İşletmesi tarafından anılan satıştan doğan katma değer vergisinin 2019/Nisan dönemine katma değer vergisi beyannamesi ile beyan edildiği ve 2019/Nisan dönemine ait Form Bs bildirimi ile satışına ilişkin bilgilerin bildirildiği, davacı tarafından Altındağ Belediyesi mülkiyetindeki taşınmaz tesliminin katma değer vergisinden istisna olduğu ileri sürülerek yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddedilmesi üzerine zımni ret işleminin iptali ile ödenen tutarın yasal faiziyle iadesi istemiyle davanın açıldığı,

yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca belediyelere ait veya tabi olan veyahut bunlar tarafından kurulan veya işletilen müesseselerin ticari, sınai, zirai ve mesleki nitelikteki teslim ve hizmetlerinin katma değer vergisine tabi olduğu, kurumların aktifinde en az iki tam yıl süreyle bulunan taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimlerinin katma değer vergisinden istisna olduğu, taşınmaz ticaretini yapan kurumların, bu amaçla aktiflerinde bulundurdukları taşınmaz teslimlerinin ise katma değer vergisi istisnası kapsamında bulunmadığı,

taşınmaz hisse satışına ait faturanın Altındağ Belediye Başkanlığı Taşınmaz Gelirleri İktisadi İşletmesi tarafından düzenlenmesi, anılan işletme tarafından satışa ilişkin Form Bs bildiriminin ve katma değer vergisi beyannamesinin verilmesi, Altındağ Belediyesi tüzel kişiliği adına kayıtlı taşınmazın Altındağ Belediyesi bünyesinde kurulan Altındağ Belediye Başkanlığı Taşınmaz Gelirleri İktisadi İşletmesine dahil edildiği ve taşınmaz hisse satışının Altındağ Belediye Başkanlığı Taşınmaz Gelirleri İktisadi İşletmesi eliyle yapıldığı,

Altındağ Belediye Başkanlığı Taşınmaz Gelirleri İktisadi İşletmesinin faaliyet konusunun ise kendine ait gayrimenkulün alınıp satılması olduğu konusunda taraflar arasında ihtilaf bulunmaması hususlarının birlikte değerlendirilmesinden, ticari nitelikteki bu alım-satımları yapmakla yetkili Altındağ Belediye Başkanlığı Taşınmaz Gelirleri İktisadi İşletmesi eliyle yapılan taşınmaz hisse satışının katma değer vergisi istisnası kapsamında bulunmadığı ve anılan taşınmaz satışının kama değer vergisine tabi olduğu sonucuna varılmış olup,

iştigali taşınmaz ticareti olan iktisadi işletmenin işlemlerinin konusunun ve faaliyetinin piyasa ekonomisine dahil olması nedeniyle Altındağ Belediyesi tarafından bünyesinde kurulan iktisadi işletmeye dahil edilen taşınmazın iktisadi işletme tarafından ticari amaçla kullandığı da açık olup taşınmaz tapu kaydının belediye tüzel kişiliği adına kayıtlı olmasının da teslimin ticari nitelikte olduğuna bir etkisinin bulunmadığı anlaşıldığından, taşınmaz hisse satışı nedeniyle yapılan vergilendirmede vergi hatası bulunmadığı,

dolayısıyla katma değer vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, yukarıda yazılı gerekçeyle davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında yasal isabet görülmemiştir.