Danıştay 9. Daire E.2023/5554 K.2024/3026

Dava konusu istem: Davacı tarafından, idarenin müeyyideli yazısına istinaden süresinden sonra ihtirazi kayıtla verilen düzeltme beyannameleri üzerine 2018/Ocak, Şubat, Mart dönemleri için tahakkuk ettirilen katma değer vergisi, damga vergisi ve hesaplanan gecikme faizi ile 2018/Şubat, Mart dönemleri için kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:...

K:... sayılı kararıyla; ... tarih ve ..., ..., ..., ... sayılı tahakkuklar ve ... tarih ve ... sayılı ihbarnameler ile kesilen vergi ziyaı cezalarında hukuka aykırılık bulunmadığı, 2018/Şubat dönemine ilişkin... tarih ve ... sayılı ihbarname ile kesilen vergi ziyaı cezasına gelince;... tarihinde süresinden sonra verilen düzeltme beyannamesine istinaden ... tarih ve ... sayılı tahakkuk fişi ile 382.586,14 TL katma değer vergisi tahakkuk ettirildiği ve... tarih ve ... sayılı ihbarname ile 191.293,07 TL vergi ziyaı cezası kesildiği,

... tarih ve ... sayılı tahakkuk fişi ile davacının 213 sayılı Kanun'un 376. maddesinden faydalanma talebinde bulunulması nedeniyle söz konusu cezanın anılan madde uyarınca 2/3 oranında 127.528,71 TL vergi ziyaı cezası tahakkuk ettirildiği,

Mahkemelerinin ara kararı ile işbu dava üzerinde anılan madde hükmüne istinaden davacının 376. maddeden faydalandırılmayarak 127.528,71 TL'nin terkin edilip edilmediğinin sorulması üzerine davalı idarece 213 sayılı Yasanın 376. maddesi hükümleri ihlal edildiğinden cezanın tahakkuka bağlanmayan 1/3 oranına isabet eden kısmı için ayrıca ... sayılı tahakkuk fişi ile 63.764,36-TL tutarında ek tahakkuk yapıldığı,

herhangi bir terkin işleminin söz konusu olmadığının belirtildiği görüldüğünden 2018/Şubat dönemine ilişkin olarak verilen beyannameye istinaden tahakkuk eden verginin geç tahakkuk etmesi nedeniyle ziyaa uğratılmasına istinaden halihazırda vergi ziyaı cezası kesildiği, aynı zamanda mükellef tarafından 213 sayılı Yasanın 376. maddesinden faydalanma talebinde bulunulması nedeniyle ortaya çıkan 127.528,71-TL vergi ziyaı cezası tahakkuku yapıldığı, vadesinde ödenmemesi nedeniyle de 1/3 oranındaki cezanında tahakkuk ettirildiği,

dolayısıyla aynı beyannameye istinaden hem 2018/Şubat dönemine ilişkin olarak vergi ziyaı cezası kesildiği hem de 30 sayılı tahakkuk fişi düzenlendiği, aynı fiile ilişkin olarak iki ceza kesilemeyeceğinden, 2018/Şubat dönemine ilişkin olarak kesilen 191.293,07-TL vergi ziyaı cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, 2018/Şubat dönemine ilişkin kesilen vergi ziyaı cezasının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından verilen katma değer vergisi düzeltme beyannameleri üzerine düzenlenen ihbarnamenin yasal ve yerinde olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile kararın, Daire kararındaki gerekçeyle bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, idarenin müeyyideli yazısına istinaden süresinden sonra ihtirazi kayıtla verilen düzeltme beyannameleri üzerine 2018/Ocak, Şubat, Mart dönemleri için tahakkuk ettirilen katma değer vergisi, damga vergisi ve hesaplanan gecikme faizi ile 2018/Şubat, Mart dönemleri için kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunun Vergi Kanunlarının uygulanması ve ispat başlıklı 3'üncü maddesinin (A) fıkrasında.

Bu kanunda kullanılan "Vergi Kanunu"tabirinin, iş bu kanun ile bu Kanun hükümlerine tabi vergi, resim ve harç kanunlarını ifade ettiği, vergi kanunlarının lafzı ve ruhu ile hüküm ifade edeceği, lafzın açık olmadığı hallerde vergi kanunlarının hükümlerinin, konuluşundaki maksat , hükümlerin kanun yapısındaki yeri ve diğer maddelerle oan bağlantısı göz önünde tutularak uygulanacağı hükmü getirilmiş, ispat başlıklı (B) fıkrasında da.

Vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyenin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bu iddia eden tarafa ait olduğu kurala bağlanmıştır.

Aynı Kanunun 376. maddesinde, ikmalen, re'sen veya idarece tarh edilen vergi veya vergi farkını ve aşağıda gösterilen indirimlerden arta kalan vergi ziyaı, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarını, mükellef veya vergi sorumlusu, ihbarnamelerin tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde ilgili vergi dairesine başvurarak vadesinde veya 6183 sayılı Kanunda belirtilen türden teminat göstererek vadenin bitmesinden itibaren üç ay içinde ödeyeceğini bildirirse; vergi ziyaı cezasında birinci defada yarısı, müteakiben kesilenlerde üçte biri, usulsüzlük veya özel usulsüzlük cezasının yarısının indirileceği hükme bağlanmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 27'nci maddesinin (4) numaralı fıkrasında; "Vergi Mahkemelerinde, vergi uyuşmazlıklarından doğan davaların açılması, tarh edilen vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümlerin ve bunların zam ve cezalarının dava konusu edilen bölümünün tahsil işlemlerini durdurur. Ancak, 26'ncı maddenin 3'üncü fıkrasına göre işlemden kaldırılan vergi davası dosyalarında tahsil işlemi devam eder. Bu şekilde işlemden kaldırılan dosyanın yeniden işleme konulması ile ihtirazi kayıtla verilen beyannameler üzerine yapılan işlemlerle tahsilat işlemlerinden dolayı açılan davalar, tahsil işlemini durdurmaz. Bunlar hakkında yürütmenin durdurulması istenebilir." hükmü getirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından ilgili dönem katma değer vergisinin eksik beyan edildiği ve muhtelif mükelleflerden aldığı faturalar nedeniyle özel esaslar uygulanmaması için anılan faturaların katma değer vergisi indirimlerinden çıkarılması suretiyle 2018/Şubat dönemi için kanuni süresinden sonra 21/01/2019 tarihinde ihtirazı kayıtla verilen düzeltme beyannamesi üzerine ... tarih ve ... sayılı tahakkuk fişi ile 382.586,14 TL katma değer vergisi tahakkuk ettirildiği, aynı tarih ve ... sayılı ihbarname ile de 213 sayılı Kanun'un 344'üncü maddesinin 3'üncü fıkrası gereği %50 oranında 191.293,07 TL vergi ziyaı cezası kesildiği,

davacının aynı Kanun'un 376'ncı maddesi hükümlerinden yararlanma talebinde bulunulması üzerine kesilen cezanın 2/3 oranı uygulanmak suretiyle hesaplanarak ... sayılı tahakkuk fişi ile vadesi 20/03/2019 tarihli olarak belirlenen 127.528,71 TL'nin tahakkuk ettirildiği, 213 sayılı Kanun'un 376'ncı maddesi hükmünün ihlali ile tahakkukun vadesinde ödenmemesi üzerine ... sayılı tahakkuk fişi ile cezanın tahakkuka bağlanmayan 1/3 oranına isabet eden 63.764,36-TL tutarında ek tahakkuk işleminin gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, 2018/Şubat dönemi için kanuni süresinden sonra 21/01/2019 tarihinde ihtirazı kayıtla verilen düzeltme beyannamesi üzerine ... sayılı ihbarname ile 191.293,07 TL vergi ziyaı cezası kesildiği ve davacının talebi üzerine 213 sayılı Kanun'un 376'ncı maddesi gereği 2/3 oranında uygulanmak suretiyle cezanın ... sayılı tahakkuk fişi ile tahakkuka bağlandığı, tahakkuk eden borcun vadesinde ödenmemesi üzerine ... sayılı tahakkuk fişi ile cezanın tahakkuka bağlanmayan 1/3 oranına isabet eden 63.764,36-TL tutarı için ek tahakkuk işlemi gerçekleştirildiği,

özetle ... sayılı ihbarname ile 191.293,07 TL tutarında bir adet vergi ziyaı cezasının kesildiği, sırasıyla 2/3, 1/3 oranlarında anılan ihbarnamede yer alan vergi ziyaı cezasının tahakkuk ettirildiği anlaşıldığından, temyize konu aynı beyannameye istinaden hem 2018/Şubat dönemine ilişkin olarak vergi ziyaı cezası kesildiği hem de ... sayılı tahakkuk fişi düzenlendiği,

aynı fiile ilişkin olarak iki ceza kesilemeyeceği gerekçesiyle 21/01/2019 tarih ve ... sayılı ihbarname ile kesilen 191.293,07-TL vergi ziyaı cezasının kaldırılmasına ilişkin kararda hukuka uyarlık bulunmamış olup, Bölge İdare Mahkemesince bu husus dikkate alınarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.