Danıştay 9. Daire E.2023/5663 K.2024/394

2-... İnş. Turz. Gıda Tar. San. ve Tic. Ltd. Şti.

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: ... Petrol Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.ve -... Akar. İnş. Turz. Gıda Tar. San. ve Tic. Ltd. Şti. adi ortaklığının 2015/Kasım, Aralık dönemleri katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası, gecikme faizi ile 2019 yılı için kesilen özel usulsüzlük cezası borçlarının tahsili amacıyla düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı şirketlerin oluşturduğu adi ortaklığın 2015/Kasım ve Aralık dönemlerine ilişkin işlemlerinin incelenmesi neticesinde düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi inceleme raporuna dayanılarak, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 44. maddesi gereği, ortaklığı oluşturan şirketlerden olan. Petrol Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti. adına vergi/ceza ihbarnamesinin düzenlendiği, söz konusu vergi ceza ihbarnamesinin ..liyat Akaryakıt İnşaat Turizm Gıda Tarım Sanayi Ltd. Şti.'nin kanuni temsilcisi ...'ya tebliğ edildiği, adi ortaklığın işlemlerinin incelenmesi neticesinde, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 44. maddesi gereği, adi ortaklığı oluşturan şirketlerden biri adına tarhiyat yapılması usulüne uygun olmakla birlikte, söz konusu ihbarnamelerin, adına düzenlendiği.

Petrol Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin kanuni temsilcisine tebliğ edilmesi gerekirken, ... Akaryakıt İnşaat Turizm Gıda Tarım Sanayi Ltd.

Şti.'nin kanuni temsilcisi ...'ya tebliğ edildiği, bu kişinin, temsilcisi olmadığı bir şirket adına dava açması da mümkün olmadığı da dikkate alındığında, ödeme emri içeriği borçların usulüne uygun kesinleştirilmediği görüldüğünden, dava konusu ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Cevap ve itiraz dilekçelerinde ileri sürülen ve resen gözetilecek nedenlerle kararın hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ:Dosyanın incelenmesinden, ihbarnamelerde yazılı vergi kimlik numarasının Adi Ortaklığa ait olduğu ve "... Petrol Gıda San. ve Tic. Ltd.

Şti-" ibaresinin bulunduğu,salınan vergi ve cezaya ait ihbarnamelerin tebliğine ilişkin tebliğ alındısının da Adi Ortaklık adına düzenlendiği, bu hususlar dikkate alındığında ihbarnamelerin Adi Ortaklık adına düzenlendiği sonucuna varılmakla birlikte Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 44.maddesinden, mükellefiyeti bulunan adi ortaklıklarda, tarhiyatın müteselsilen sorumlu olmak üzere ortaklardan herhangi biri adına yapılması gerektiği,

213 sayılı Vergi Usul Kanununun 331. ve devamında düzenlenen vergi cezalarına ilişkin kuralları uyarıncada vergi kanunları hükümlerine aykırı hareket eden gerçek kişi ve tüzel kişiler adına vergi cezası kesilebileceği anlaşıldığından, tüzel kişiliği bulunmayan dolayısıyla hak ehliyetine sahip olmayan adi ortaklık adına tarhiyat yapılması ve vergi cezası kesilmesine hukuken olanak bulunmadığı sonucuna varıldığından,

usulüne uygun tahakkuk ettirilmemiş vergi ve vergi cezalarının tahsili için düzenlenen ödeme emrinde hukuka uyarlık, yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar veren Vergi mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle hukuka aykırılık bulunmaması nedeniyle, temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Petrol Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.ve -... Akar. İnş. Turz. Gıda Tar. San. ve Tic. Ltd. Şti. Adi Ortaklığının 2015/Kasım, Aralık dönemleri katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası, gecikme faizi ile 2019 yılı için kesilen özel usulsüzlük cezası borçlarının tahsili amacıyla düzenlenen 16/12/2019 tarih ve 201912166DRJ0000369 sayılı ödeme emrinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinin olay tarihinde yürürlükte olan halinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı; 58. maddesinin olay tarihinde yürürlükte olan halinde de kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı iddiası ile tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde alacaklı tahsil dairesine ait davalara bakan vergi mahkemesi nezdinde dava açabileceği düzenlenmiştir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 620. maddesinde, adi ortaklık sözleşmesinin, iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşme olduğu ve bir ortaklık, kanunla düzenlenmiş ortaklıkların ayırt edici niteliklerini taşımıyorsa, bu bölüm hükümlerine tabi adi ortaklık sayılacağı, 638. maddesinin 3. fıkrasında, ortakların, birlikte veya bir temsilci aracılığı ile bir üçüncü kişiye karşı, ortaklık ilişkisi çerçevesinde üstlendikleri borçlardan, aksi kararlaştırılmamışsa, müteselsilen sorumlu olacakları düzenlenmiş.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 8/a. maddesinde, mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, bu işleri yapanların katma değer vergisinin mükellefi olduğu. 44. maddesinde de katma değer vergisinin, bu vergiyle mükellef gerçek veya tüzelkişiler adına tarh olunacağı, şu kadar ki: adi ortaklıklarda, verginin ödenmesinden müteselsilen sorumlu olmak üzere, ortaklardan herhangi birinin tarhiyata muhatap tutulacağı kurallarına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer alan maddelerin birlikte değerlendirilmesinden, adi ortaklıklarda mal teslimi ve hizmet ifası adi ortaklık tarafından yapıldığından, katma değer vergisinin mükellefi adi ortaklık olacak, beyanname ortaklık adına düzenlenecek, ortaklardan birisi tarafından imzalanmak suretiyle vergi dairesine verilecek, ancak verginin ödenmesinden müteselsilen sorumlu olmak üzere, ortaklardan herhangi biri tarhiyata muhatap tutulabilecektir.

Aynı zamanda adi ortaklıklar Vergi Usul Kanunu'nda belirtilen bütün mükellefiyetleri yerine getirmek zorundadırlar. Bu açıdan, Kanun'un belirtmiş olduğu belge düzenine uymaları, yani, fatura, gider pusulası gibi belgeleri bastırmaları, defter tutmaları, kullandıkları defter ve belgeleri zamanaşımı süresi içinde muhafaza ve istenildiğinde ibraz etmeleri gerekmektedir.

Olayda, adi ortaklığın incelenmek üzere istenen 2015 yılı defter ve belgelerini ibraz etmemesi nedeniyle düzenlenen 15.08.2019 tarih ve 2019-A-7820/18 sayılı vergi inceleme raporuna dayanılarak, Adi Ortaklık adına 2015/Kasım ve Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 355/1-1 uyarınca özel usulsüzlük cezasının kesildiği, ihbarnamelerde yer alan vergi kimlik numarasının Adi Ortaklığa ait olduğu ve "...

Petrol Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti-" ibaresinin bulunduğu,salınan vergi ve cezaya ait ihbarnamelerin tebliğine ilişkin tebliğ alındısının Adi Ortaklık adına düzenlendiği, tüm bu hususlar gözetildiğinde ihbarnamelerin Adi Ortaklık adına düzenlendiği, Adi Ortaklık adına düzenlenen ihbarnamelerin. Akaryakıt İnşaat Turizm Gıda Tarım Sanayi Ltd. Şti.'nin kanuni temsilcisi ...'ya 26/09/2019 tarihinde,.. Petrol Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti.'nin kanuni temsilcisi Soner Turgut'a ise 27/09/2019 tarihinde tebliğ edildiği, salınan vergi ve cezanın dava konusu yapılmaksızın kesinleşmesi ve tahakkuk tarihinden başlayan yasal süresinde ödenmemesi nedeniyle borcun tahsili amacıyla Adi Ortaklık adına dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği, anlaşılmaktadır.

Bu durumda, vergi mükellefi olan adi ortaklık adına mükellefi olduğu vergilerin takibi amacıyla vergi/ceza ihbarnamesi düzenlenebileceğinden, ödeme emrine karşı ileri sürülebilecek iddialar kapsamında Bölge İdare Mahkemesince işin esası hakkında bir karar verilmesi gerektiğinden, yazılı gerekçeyle verilen Vergi mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında yasal isabet bulunmamaktadır.