Danıştay 9. Daire E.2023/5919 K.2023/4224

Dava konusu istem: Davacı şirket adına, defter ve belgelerini ibraz etmediğinden bahisle, hakkında düzenlenen vergi tekniği raporu dikkate alınmak suretiyle alınan takdir komisyonu kararları ile 2010/Ocak-Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen 3 kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:Danıştay Dördüncü Dairesince takdir komisyonuna sevkin zamanaşımını durduracağı yönünde verilen bozma kararına uyarak dosyanın incelemesi suretiyle.

Vergi Mahkemesince 2010 ve 2011 yılı hesapları sahte belge kullanımı yönünden sınırlı olarak incelenen davacı şirketin yetkilisi adına düzenlenen defter ve belge isteme yazısının ikametgah adresinde şirket yetkilisinin eşine tebliğ edildiği ve tebligata rağmen herhangi bir sebep ileri sürülmeksizin defter ve belgeler ibraz edilmediğinden bahisle 2010 yılına ilişkin tüm indirimlerinin reddedilmesi suretiyle belirlenen matrahlar üzerinden tarhiyat yapıldığı;

şirket adına yapılacak tebliğin, kanuni temsilcilerin ikamet adreslerinde yapılması durumunda bizzat ilgilisine yapılmasının gerektiği, zira, böyle bir tebliğin o adreste bulunanı değil, şirketi ilgilendirir nitelikte olduğundan, kanuni temsilcinin ikamet adreslerinde şirketle ilgisi olmayan eşine yapılan tebliğin usulsüz olduğu, bu nedenle defter ve belgeler ibraz edilmediğinden bahisle yapılan dava konusu cezalı tarhiyatlarda hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne ilişkin kararına yönelik davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Savunma ve istinaf dilekçelerinde açıklanan hususlar doğrultusunda dava konusu cezalı tarhiyatın hukuka uygun olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket adına, defter ve belgelerini ibraz etmediğinden bahisle, hakkında düzenlenen vergi tekniği raporu dikkate alınmak suretiyle alınan takdir komisyonu kararları ile 2010/Ocak-Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen 3 kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 saylı Vergi Usul Kanunu'nun "Tebliğ esasları" başlıklı 93. maddesinde, "Tahakkuk fişinden gayri, vergilendirme ile ilgili olup, hüküm ifade eden bilümum vesikalar ve yazılar adresleri bilinen gerçek ve tüzel kişilere posta vasıtasiyle ilmühaberli taahhütlü olarak, adresleri bilinmiyenlere ilan yolu ile tebliğ edilir.Şu kadar ki, ilgilinin kabul etmesi şartiyle, tebliğin daire veya komisyonda yapılması caizdir." düzenlemesine, "Tebliğ yapılacak kimseler" başlıklı 94. maddesinde, "Tebliğ mükelleflere, bunların kanuni temsilcilerine, umumi vekillerine veya vergi cezası kesilenlere yapılır.

Tüzel kişilere yapılacak tebliğ, bunların başkan, müdür veya kanuni temsilcilerine, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmıyan teşekküllerde bunları idare edenlere veya temsilcilerine yapılır. Tüzel kişilerin mütaaddit müdür veya temsilcisi varsa tebliğin bunlardan birine yapılması kafidir. Tebliğ, kendisine tebligat yapılacak kimsenin bulunmaması halinde ikametgah adresinde bulunanlardan veya işyerlerinde memur ya da müsdahdemlerinden birine yapılır.

(Muhatap yerine bu şekilde kendisine tebliğ yapılacak kimsenin görüşüne nazaran 18 yaşından aşağı olmaması ve bariz bir surette ehliyetsiz bulunmaması gerekir.)" kuralına, "Bilinen adresler" başlıklı 101. maddesinin olay tarihinde yürürlükte olan hâlinde ise; bu Kanun'a göre bilinen adreslerin;

mükellef tarafından işe başlamada bildirilen adresler, adres değişikliğinde bildirilen adresler, işi bırakmada bildirilen adresler, vergi beyannamelerinde bildirilen adresler, yoklama fişinde tespit edilen adresler, vergi mahkemesinde dava dilekçelerinde ve cevaplarında gösterilen adresler, yetkili memurlarca tutanakla tespit edilen adresler (İlgilinin tutanakta imzası bulunmak şartıyla) ve bina ve arazi vergilerinde komisyonlarca tahrir vesikalarında tespit edilen adresler olduğu düzenlenmesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen yasal düzenlemelere göre, bir tebligatın geçerli sayılabilmesi için, öncelikle muhatabın bilinen adreslerinde, muhataba veya Kanun'da sayılan bazı özel durumlar için muhatap yerine tebligatı kabule yetkili kimselere yapılmış olması gerekir. Kanun, muhatap yerine tebligatı kabule yetkili kimselere yapılacak tebliğin, muhataba yapılmış sayılacağını öngörmüştür. Ayrı bir tüzel kişiliği olan şirket adına yapılacak tebligatın da kural olarak öncelikle şirketin bilinen adresinde tebliği yoluna gidilerek ilgilinin adreste bulunamaması veya adresin boş ve kapalı olduğu hususlarının usulüne uygun şekilde tespit edilmesi gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden, 2010 ve 2011 yılı hesapları sahte belge kullanımı yönünden sınırlı olarak incelenen davacı şirketten anılan yıllara ilişkin defter ve belgelerin istenmesine ilişkin davacı şirket adına … tarih ve … sayılı yazının, şirket yetkilisi sıfatıyla … adına ise aynı tarih … sayılı yazının düzenlendiği, şirket adına düzenlenen yazının … tarihinde şirket adresine tebliğe çıkarıldığı, adresin mesai saatlerinde kapalı olması nedeniyle tebligat yapılamamakla birlikte … günü 10.00-16.00 arası belirtilen adrese müracaat edilmesini talep eden görüşme mektubu bırakıldığı,

davalı idarece şirket adresine görüşme mektubu bırakılmasına rağmen görüşmeye icabet edilmediğinden tebligat yapılamadığı hususunun … tarihinde tutanak altına alındığı, diğer yandan şirket yetkilisinin ikametgah adresine … tarihinde gönderilen defter belge isteme yazısının ise aynı gün eşi …'ye tebliğ edildiği,

tebligata rağmen herhangi bir sebep ileri sürülmeksizin defter ve belgelerin ibraz edilmediğinden bahisle düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporu done alınarak takdir komisyonu kararları ile belirlenen matrahlar üzerinden 2010/Ocak ila Aralık dönemlerine ilişkin üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatlarının yapıldığı ve anılan tarhiyatların kaldırılması istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Davacı şirket adına düzenlenen … tarih ve … sayılı defter belge isteme yazısının, şirketin bilinen işyeri adresine tebliği denenerek şirketin adresinde bulunamadığından dolayı tebligat yapılamadığı hususu usulüne uygun şekilde ortaya konulduktan sonra kanuni temsilcinin ikamet adresine tebliğ edilmeye çalışılması gerekirken aynı tarihli defter belge isteme yazısının doğrudan şirket kanuni temsilcisinin ikâmet adresinde tebliğe gönderilmek suretiyle eşine tebliğ edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığından, davayı yukarıda yazılı gerekçeyle kabul eden Vergi Mahkemesi kararına yönelik davalı idare tarafından yapılan istinaf istemini reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyla hukuka aykırılık bulunmamaktadir.