Danıştay 9. Daire E.2023/6019 K.2024/2132

Dava konusu istem: Davacı adına, ...İnşaat Malzemeleri Metal Demir Çelik Elektrik Hurda İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nin sahte fatura düzenleme fiiline iştirak ettiğinden bahisle kesilen vergi ziyaı cezalarının tahsili amacıyla düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; sahte belge düzenleme fiiline iştirak nedeniyle muhatap adına vergi ziyaı cezası kesilebilmesi için, iştirak eyleminin somut delillerle ortaya konulması, ilgilinin fiile ne şekilde iştirak ettiği, sahte belge düzenleme olayında ne tür bir rol oynadığı ve hangi fiilleri gerçekleştirdiğinin gösterilmesi, iştirak eyleminin şüpheye yer vermeyecek şekilde somut delillerle ortaya konulması gerektiğinden, davacı tarafından vergi ceza ihbarnamelerine süresinde dava açılmamış olsa bile,

tahsilat aşamasında düzenlenen ödeme emrine karşı açılan davada 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 58'inci maddesinde yer alan itiraz nedenleri arasında sayılan "borcum yoktur" itirazı kapsamında, davacı adına iştirak nedeniyle kesilen vergi ziyaı cezalarının hukuka uygun olup olmadığının incelenmesi gerektiği, şirket hakkında tanzim edilen raporda, davacıya şirket yetkilisi tarafından verilen vekaletname ile davacının şirketin banka, tahsilat, ödeme vb. işlemlerini yaptığı, sahte belge düzenleme yönünde şirket hakkında tanzim edilen raporda yer verilen tespitlere davacının ne şekilde iştirak ettiğine,

varsa sahte belge düzenleme organizasyonu içinde ne tür bir rol oynayıp, ne tür filleri gerçekleştirdiği hususunda bir tespite yer verilmediği, bir başka anlatımla, davacının, firmanın sahte olarak düzenlediği belirtilen fatura düzenleme fiiline ne suretle iştirak ettiğine ilişkin herhangi bir somut tespitte bulunulmaması sebebiyle, sahte fatura düzenleme fiiline iştirak ettiği somut olarak tespit edilemeyen davacı adına yapılan takipte hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu ödeme emri içeriği alacaklara ilişkin düzenlenen ihbarnamelerin usulüne uygun tebliğ edildiği, tarhiyat aşamasında ileri sürülebilecek iddiaların ödeme emri aşamasında ileri sürülmesinin mümkün olmadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmiştir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, ... İnşaat Malzemeleri Metal Demir Çelik Elektrik Hurda İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nin sahte fatura düzenleme fiiline iştirak ettiğinden bahisle kesilen vergi ziyaı cezalarının tahsili amacıyla düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 8. Maddesinde; hilafına bir hüküm bulunmadıkça bu kanunda yazılı müddetlerin hesaplanmasında ve tebliğlerin yapılmasında Vergi Usul Kanunu hükümlerinin tatbik olunacağı belirtilmiştir. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Kanuni ve İdari Süreler" başlıklı 14. maddesinde; vergi muamelelerinde sürelerin vergi kanunları ile belli edildiği, Kanunda açıkça yazılı olmayan hallerde onbeş günden aşağı olmamak şartıyla bu süreyi, tebliğ yapacak olan idarenin belirleyeceği ifade edilmiştir.

Aynı Kanunun 102. maddesinde; tebliğ olunacak evrakı içeren zarfın posta idaresince muhatabına verileceği ve bu durumun muhatap ile posta memuru tarafından tebliğ alındısına tarih ve imza konulmak suretiyle tespit olunacağı, bu Kanunun 101 inci maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendinde sayılan adrese tebliğe çıkılan hallerde, tebliğ yapılacak kişinin adresinde bulunamaması durumunda (Bulunamama durumu o adresten geçici ayrılmaları da kapsar.) durum, posta memuru tarafından tebliğ alındısı üzerine şerh ve imza edilerek,

tebliğ evrakının gönderildiği idareye iade edileceği, bunun üzerine tebliği çıkaran merci tarafından tayin olunacak münasip bir süre sonra yeniden tebliğ çıkarılacağı, ikinci defa çıkarılan tebliğ evrakı da aynı sebeplerle tebliğ edilemezse, tebliğ evrakının gönderildiği idareden alınabileceği şerhini içeren bir pusulanın kapıya yapıştırılacağı, bu durumun, posta memuru tarafından tebliğ alındısı üzerine şerh ve imza edilerek,

tebliğ evrakının, gönderildiği idareye iade edileceği, tebliğ evrakının pusulanın yapıştırıldığı tarihten itibaren on beş gün içerisinde muhatabı tarafından alınması hâlinde alındığı günde, bu süre içerisinde alınmaması hâlinde ise on beşinci günde tebliğ yapılmış sayılacağı hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacı adına düzenlenen... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin dayanağı ihbarnamelerin davacının ikametgah adresinde ilk defa 06/05/2019 tarihinde tebliğ edilmeye çalışıldığı ancak adresin kapalı olduğu belirtilerek tebliğ evrakının iade edildiği, aynı adrese ikinci kez 15/05/2019 tarihinde gidildiği ve tebliğ alındısında "Adresin kapalı olması ve muhatap temin edilemediğinden tebligat tebliğ edilememiştir. Evrakın gönderildiği idareden alınabileceğini içeren pusula muhatabın kapısına yapıştırıldı. Çıkış mercine iade" ibaresinin yer aldığı görülmüştür.

Bu durumda, davacının ikametgah adresine ilk defa 06/05/2019 tarihinde gidildiği, ancak adresin kapalı olduğu belirtilerek tebliğ evrakının iade edildiği, daha sonra aynı adrese 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 14 ve 102. maddeleri uyarınca münasip bir süre beklenmeksizin 9 (dokuz) gün sonra ihbarnamelerin ikinci kez tebliğe çıkarıldığı, iki tebligat arasında beklenilen sürenin makul kabul edilemeyeceği, münasip süre beklenmeksizin yapılan bu tebligatın usulüne uygun yapılmadığı anlaşıldığından,

ihbarnamelerin usulsüz tebliğ edilmesi nedeniyle usulüne uygun kesinleşmeyen vergi borçlarına yönelik tanzim edilen dava konusu ödeme emrinde hukuka uyarlık görülmediğinden, davanın yukarıda yazılı gerekçeyle kabulüne ilişkin Vergi Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.