Danıştay 9. Daire E.2023/6039 K.2024/5976

Dava konusu istem: ... Yapı Tasarım İnşaat Enerji Mühendislik Taahhüt İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emri ile şirket ortağı sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının ... Yapı Tasarım İnş. En. Müh. Taah. İth. İhrc. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'ne ait hisselerini devrederek şirketten ayrıldığı 02/11/2011 tarihine kadar şirketin ortağı ve müdürü olduğu, bu nedenle şirkete ait ve tahsil edilemeyen vergi borçlarından sorumlu olacağı, bu tarihten sonra tahakkuk edecek vergilerden herhangi bir sorumluluğunun olmayacağı, davacı adına şirket ortağı sıfatıyla düzenlenen dava konusu ... tarih ve ... nolu ödeme emrinin 2011/Kasım dönemine ait vergi ziyaı cezalı katma değer vergisine ilişkin beyannamenin kanunen verilme süresi,

borcun tahakkuk ve vade tarihleri davacının ortaklık sıfatının sona erdiği tarihten sonrasına rastladığından davacı adına sorumluluğunun bulunmadığı döneme ait vergi borçları nedeniyle düzenlenen söz konusu ödeme emrinin 2011/Kasım dönemine ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı, davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... nolu ödeme emri ile şirket ortağı sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... ana takip numaralı ödeme emrinin 2011/Ekim dönemine ilişkin kısımlarının, davacının şirket ortağı ve kanuni temsilci olduğu dönemlere ait olduğu,

vergi borçlarına ilişkin olarak davacı adına ortak ve temsilci sıfatıyla ödeme emri düzenlenmeden önce asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emrinin 2019 yılında usulüne uygun olarak tebliğ edildiği halde vadesinde ödenmeyerek kesinleştiği ve şirketten tahsil olanağının da kalmadığı anlaşıldığından,

borcun tahsili amacıyla davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... nolu ödeme emri ile ... tarih ve ... nolu ödeme emrinin 2011/Ekim dönemine ilişkin kısımlarda hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, ... tarih ve ... ana takip numaralı ödeme emrinin 2011/Kasım dönemine ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... tarih ve ... ana takip numaralı ödeme emrinin tamamı ile aynı tarih ve ... ana takip numaralı ödeme emri içeriği 2011/Kasım dönemi vergi, ceza ve gecikme faizleri hakkında verilen Mahkeme kararında yasaya aykırılık bulunmadığı, kararın ... tarih ve ... ana takip numaralı ödeme emri içeriği 2011/Ekim dönemi vergi, ceza ve gecikme faizlerine ilişkin kısmı yönünden ise; ...

Yapı Tasarım İnşaat Enerji Mühendislik Taahhüt İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi''nin ortağı olan davacının mevcut hisselerini devrederek 02/11/2011 tarihinde ortaklıktan ayrıldığı, hisse devir tarihine kadar şirket ortağı olması nedeniyle, bu tarihe kadar tahakkuk etmiş ve ödenmemiş vergi borçlarından sorumlu tutulması kanun gereği olmakla birlikte, tahakkuk ve vade tarihleri bu tarihten sonraya rastlayan vergiler nedeniyle herhangi bir sorumluluğu olmayacağı,

bu nedenle şirket ortağı sıfatıyla davacı adına düzenlenen ödeme emri içeriği borçların vade tarihlerinin 30/07/2016 olması ve davacının hisselerini devrettiği 02/11/2011 tarihinden sonraya rastlaması sebebiyle belirtilen borçlardan sorumlu tutulmasında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine, davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine, Vergi Mahkemesi kararının ... tarih ve ... ana takip numaralı ödeme emri içeriği 2011/Ekim dönemi vergi, ceza ve gecikme faizlerine ilişkin kısmını kaldırarak, davanın bu kısım yönünden kabulüne karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

DAVACININ İDDİALARI

Dava konusu ödeme emirleri içeriği borçların sebebinin 2010 ve 2011 yılı defter ve belgelerin ibraz edilmemesi olduğu, Danıştay'ın yerleşik içtihatlarının da gerek şirket ortağı sıfatıyla gerek kanuni temsilci sıfatıyla eski ortağa defter ve belgelerin ibraz edilmemesi sebebiyle düzenlenen ödeme emirlerinin iptal edilmesi, eski kanuni temsilcinin defter ve belgelerin ibrazından sorumlu tutulmayacağı yönünde olduğu, şirket ortağı olarak hisse devrinden sonra şirkete ait tüm defter ve belgeleri teslim ettiği ve bunlar üzerinden değişiklik yapma hakkının da olmadığı, bu nedenle adına düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka uyarlık bulunmadığı iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

DAVALININ İDDİALARI

... Yapı Tasarım İnş. En. Müh. Taah. İth. İhrc. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenen ihbarnameler dava açılmaksızın kesinleştiği, şirket hakkında düzenlenen ödeme emirlerinin posta yoluyla tebliğ edildiği, malvarlığı araştırması yapıldığı ancak söz konusu borçların şirketin malvarlığından tahsil edilemeyeceğinin anlaşıldığı, bu nedenle kanuni temsilci ve ortak olan davacı adına dava konusu ödeme emirlerinin düzenlendiği iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davalı tarafından savunma verilmemiştir. Davacının savunması yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Yapı Tasarım İnşaat Enerji Mühendislik Taahhüt İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emri ile şirket ortağı sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Tebliğ esasları" başlıklı 93. maddesinde, tahakkuk fişinden gayri, vergilendirme ile ilgili olup, hüküm ifade eden bilümum vesikalar ve yazıların adresleri bilinen gerçek ve tüzel kişilere posta vasıtasıyla ilmühaberli taahhütlü olarak, adresleri bilinmiyenlere ilan yolu ile tebliğ edileceği, şu kadar ki, ilgilinin kabul etmesi şartiyle, tebliğin daire veya komisyonda yapılmasının caiz olduğu, "Tebliğ yapılacak kimseler" başlıklı 94. maddesinde, Tebliğin mükelleflere, bunların kanuni temsilcilerine, umumi vekillerine veya vergi cezası kesilenlere yapılacağı;

tüzel kişilere yapılacak tebliğin, bunların başkan, müdür veya kanuni temsilcilerine, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmıyan teşekküllerde bunları idare edenlere veya temsilcilerine yapılacağı; tebliğin, kendisine tebligat yapılacak kimsenin bulunmaması halinde ikametgah adresinde bulunanlardan veya işyerlerinde memur ya da müsdahdemlerinden birine yapılacağı, "Bilinen adresler" başlıklı 101. maddesinde ise; bu Kanun'a göre bilinen adreslerin;

mükellef tarafından işe başlamada veya adres değişikliğinde bildirilen işyeri adresleri, yoklama fişinde veya ilgilinin imzası bulunmak şartıyla yetkili memurlar tarafından bir tutanakla tespit edilen iş yeri adresleri ve 5490 sayılı kanuna göre oluşturulan adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresleri olduğu, birinci fıkranın (1) ve (2) numaralı bentlerinde yazılı bilinen adreslerden tarih itibarıyla tebligat yapacak makama en son olarak bildirilmiş veya bu makamca tespit edilmiş olanın dikkate alınacağı ve tebliğin öncelikle bu adreste yapılacağı, işyeri adresinde tebliğ yapılacak olanların bu adresinde bulunamaması,

işin bırakılması veya işin bırakılmış addolunması hallerinde tebliğin, gerçek kişilerde kendisinin, tüzel kişilerde bunların başkan, müdür veya kanuni temsilcilerinden birinin, tüzel kişiliği olmayan teşekküllerde ise bunları idare edenler veya varsa temsilcilerinden herhangi birinin adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresinde yapılacağı düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emri ile şirket ortağı sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin dayanağı asıl borçlu ...

Yapı Tasarım İnşaat Enerji Mühendislik Taahhüt İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emri olup, dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile asıl borçlu şirketin diğer ortağı ve kanuni temsilcisi olan ... hakkında ilgi dosyasında verilen Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu'nun 01/11/2023 tarih ve E:2023/576, K:2023/1290 sayılı kararının birlikte incelenmesinden; asıl borçlu ... Yapı Tasarım İnş. Enj. Müh. Taah. İth. İhr.

San. ve Tic. Ltd. Şti'nin 31/08/2012 tarihinde re'sen terk edildiği ve bu tarihten önce adresinin "... olarak değiştiğinin idarece tespit edilmesine rağmen, tespit edilen yeni adreste faaliyeti olmadığı yönünde herhangi bir tespitte bulunulmaksızın yeni adrese tebligat yapılmadığı görüldüğünden, asıl borçlu şirket adına düzenlenen ... tarih ve ... ana takip numaralı ödeme emrinin usule uygun tebliğ edilmediği anlaşılmış olup,

asıl borçlu şirket nezdinde usulüne uygun takip işlemi yürütülüp amme alacağının şirketten tahsil edilip edilemeyeceği ortaya konulmadan ortak ve temsilci sorumluluğuna başvurulması mümkün olmadığından davacı adına kanuni temsilci ve ortak sıfatıyla ödeme emirleri düzenlenmesinde hukuka uygunluk bulunmadığından Bölge İdare Mahkemesi kararının; dava konusu ... tarih ve ... ana takip numaralı ödeme emrine ilişkin kısmının bozulması, ... tarih ve ... ana takip numaralı ödeme emrine ilişkin kısmı yönünden ise davalı idarenin temyiz isteminin yukarıda belirtilen gerekçeyle reddedilmesi gerekmektedir.