Danıştay 9. Daire E.2023/834 K.2023/1835

2-(DAVALI) … İnş. Malz. Müh. Müt. San. ve Tic. Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı alanı niteliği bulunan Konya İli, Meram İlçesi, … Mahallesi, … Ada, … parseldeki bağımsız bölümlerin satışı sırasında 05/05/2017-19/11/2018 tarihleri arasında ödenen toplam 207.150,00-TL tapu harcının iadesi istemiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ve ödenen tutarın yasal faizi ile iadesi istemine ilişkindir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:Danıştay Dokuzuncu Dairesince verilen bozma kararına uymak suretiyle; gayrimenkullerin ivaz karşılığında devir ve iktisabının tapu harcına tabi olduğu, ancak 6306 sayılı Kanun uyarınca yapılacak devir ve tescillerin vergi ve harçtan müstesna olduğu, vergiden istisna olan işlemlerden vergi alınmasının ise mevzuda hata olduğu ve dava konusu taşınmazların satışına ilişkin ödenen tapu harcının istisna kapsamında değerlendirilmesi halinde olayda vergi hatası bulunduğunun da kabulü gerektiği sonucuna ulaşıldığı;

olayda, dava konusu taşınmazın, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ve Uygulama Yönetmeliği kapsamında riskli yapı olduğuna usulüne uygun olarak karar verilerek tapu kütüğünün beyanlar hanesine şerh düşülen yapının bulunduğu alanın, 6306 sayılı Kanun uyarınca uygulama alanı olduğu ve bu alanda, bu Kanunda belirtilen kişi ve kurumlarca kanunun amacına yönelik olarak gerçekleştirilen iş ve işlemlerin tapu harcından muaf olacağı, satış işleminin bu Kanun kapsamında değerlendirilmesi gerektiği,

dava konusu tapu harcının riskli yapı niteliği taşıyan taşınmazların yıkılarak 6306 sayılı Kanun kapsamında yeniden inşası sonrasında oluşan bağımsız bölümlerin ilk satışına ilişkin olduğu, kentsel dönüşüm uygulamasının 6306 sayılı Kanunun amacını gerçekleştirmeye yönelik olduğu, uygulama sonrasında inşa edilen bağımsız bölümlerin üçüncü kişilere ilk satış işlemlerinin de bu Kanun kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve anılan Kanunun olay tarihinde yürürlükte bulunan 7.maddesinin 9.fıkrası uyarınca vergi ve harçtan müstesna olduğu sonucuna varıldığı;

bu durumda, dava konusu taşınmazların satışına ilişkin ödenen tapu harçları istisna kapsamında olduğundan ve vergiden istisna olan işlemlerden vergi alınması mevzuda hata olarak değerlendirildiğinden, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı ve davanın reddi yolundaki Mahkeme kararında yasal isabet görülmediği gerekçesiyle davacı istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

DAVACININ İDDİALARI

Mezkur davada, dava konusu işlemin iptalini ve ödenen tapu harcının faiziyle iadesini talep ettikleri,ancak temyize konu kararda istinaf başvurularının kabulüne karar verilmesine rağmen bu taleplerine ilişkin hüküm kurulmadığı, hükümde eksiklik bulunduğu, ayrıca söz konusu kararda lehlerine nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

DAVALININ İDDİALARI

Uyuşmazlığın çözümünün hukuki yorum gerektirdiği,davacı tarafından dava konusu taşınmazın riskli alan olduğuna dair belge ibraz edilmediği, dönüşüm uygulamalarıyla inşa edilen bağımsız bölümlerin 3.kişilere satışının istisna kapsamında değerlendirilemeyeceği iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davalı tarafından savunma verilmemiştir. Davacının savunması yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket tarafından, 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı alanı niteliği bulunan Konya İli, Meram İlçesi, … Mahallesi, … Ada, … parseldeki bağımsız bölümlerin satışı sırasında 05/05/2017-19/11/2018 tarihleri arasında ödenen toplam 207.150,00-TL tapu harcının iadesi istemiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ve ödenen tutarın yasal faizi ile iadesi istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanunun 19. maddesiyle değişik 45. maddesinin 2. fıkrasında, istinafın temyizin şekil ve usullerine tabi olduğu, "istinaf" başlıklı 45. maddesinin 4. fıkrasında ise, bölge idare mahkemesinin, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vereceği, bu halde bölge idare mahkemesinin işin esası hakkında yeniden bir karar vereceği hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun'un "kararlarda bulunacak hususlar" başlıklı 24/b maddesinde ise, kararlarda davacının ileri sürdüğü olayların ve dayandığı hukuki sebeplerin özeti, istem sonucu ile davalının savunmasının özeti, 24/e maddesinde de, kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçesi ve hükmün, tazminat davalarında hükmedilen tazminatın miktarının yer alması gerektiği belirtilmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde, bölge idare mahkemelerinin, ilk derece mahkemesi kararlarını hukuka uygun bulmadıkları takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verecekleri ve işin esasını inceleyerek yeniden bir karar vereceklerinin kurala bağlandığı görülmektedir.

Yine, ilgili hükümlerden, davacının talebi dikkate alınarak işin esası hakkında yapılan hukuki değerlendirme ile yeniden verilen bölge idare mahkemesi kararlarında davanın hukuka uygun ve aykırı bulunan kısımlarına ilişkin gerekçeleriyle birlikte yapılan açıklamalar neticesinde hüküm kısmında davacının "kabul" ve "reddedilen" taleplerinin açıkca yazılarak, davacı lehine hükmedilen (iadesine karar verilen) parasal tutar olması durumunda bu tutarın da belirtilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacı şirket tarafından, 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı alanı niteliği bulunan Konya İli, Meram İlçesi,. Mahallesi,.

Ada, … parseldeki bağımsız bölümlerin satışı sırasında 05/05/2017-19/11/2018 tarihleri arasında ödenen toplam 207.150,00-TL tapu harcının iadesi istemiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ve ödenen tutarın yasal faizi ile iadesi istemiyle dava açıldığı, temyize konu kararda Dairemizce verilen bozma kararına uyularak dava konusu taşınmazların satışına ilişkin ödenen tapu harçlarının 6306 sayılı Kanun uyarınca istisna kapsamında olduğu, vergiden istisna olan işlemlerden vergi alınmasının da mevzuda hata olarak değerlendirildiği,

bu sebeple dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı ve davanın reddi yolundaki Mahkeme kararında yasal isabet görülmediği gerekçesiyle davacı istinaf başvurusunun kabulüne karar verildiği, ancak ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davacının dava konusu işlemin iptali ve ödenen tutarın yasal faizi ile iadesi talebine ilişkin hüküm kurulmadığı görülmüştür.

Bu durumda, yukarıda yapılan açıklamalar kapsamında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45/4 ve 24/b,e maddelerinde kurala bağlanan husular dikkate alınarak yeniden bir karar verilmek üzere bölge idare mahkemesi kararının bozulması gerekmektedir.