Danıştay 9. Daire E.2024/2594 K.2024/5287

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğünce ihale edilen ... ihale kayıt numaralı "... referanslı, ... Bölge Müdürlükleri Sorumluluk Alanında Bulunan Trafo Merkezlerinde Muhtelif Bakım Onarım ve Yapım İşleri İşi"ne ilişkin ihale kararı ve sözleşme nedeniyle ödenen damga vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek tecil faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:...

K:... sayılı kararıyla; dava konusu işlemin, ihale kararı damga vergisine ilişkin kısmı yönünden, uyuşmazlığa konu ihale kararını alan Türkiye Elektrik İletim A.Ş.'nin 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun 8. maddesinde belirtilen resmi daire sıfatını haiz olmadığı, ve damga vergisinden muaf tutulmadığı, dolayısıyla, mükellefi ve sorumlusu olduğu "ihale kararı" damga vergisinden dolayı davacıdan ihale kararı damga vergisi tahsil edilmesinin mükellefiyette hata halini oluşturduğundan, mükellefi olmadığı ihale kararı damga vergisinin davacıdan tahsil edilmesinde hukuka uyarlık görülmediği,

tahsil edilen ihale kararı damga vergisinin tecil faizi ile birlikte iadesi istemine gelince; taleple bağlı kalınarak, tahsil tarihinden düzeltme fişinin mükellefe tebliğ edileceği tarihe kadar geçen süre için tecil faizi oranında hesaplanacak faizin de ihale kararına ait damga vergisi ile birlikte iade edilmesi gerektiği, dava konusu işlemin, sözleşme damga vergisine ilişkin kısmı yönünden ise 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 3. maddesinde, damga vergisi mükellefinin sözleşmeyi imza edenler olduğu ve ödenmesi gereken damga vergisinin de bu kişilerce ödenmesi gerektiği, 24. maddesinde de,

birden fazla kişi tarafından imza edilen kağıtlara ait vergi ve cezanın tamamından imza edenlerin müteselsilen sorumlu olduğu kurala bağlanmış olup, uyuşmazlığın çözümünün, müteselsilen sorumluluğun yorumlanmasına bağlı bulunduğu, ortada ilk bakışta anlaşılabilecek açık bir vergilendirme hatasından söz etmenin mümkün olmadığı, vergilendirme işlemine karşı süresinde açılacak davada incelenebilecek iddiaların, 213 sayılı Kanun'un 122 ve 124. maddelerinde vergi hataları için öngörülen idari başvuru yolu izlenerek tesis edilen işleme karşı açılan davada incelenmesine olanak bulunmadığından,

ödenen sözleşme damga vergisi kısmı yönünden dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu işlemin ihale kararı damga vergisine ilişkin kısmının iptaline, ödenen ihale kararı damga vergisinin tahsil tarihinden itibaren tecil faizi oranında hesaplanan faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar Mahkeme kararının sözleşme damga vergisine ilişkin kısmının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği; davalının ihale kararı damga vergisine ilişkin istinaf başvurusuna gelince, Türkiye Elektrik İletim A.Ş'nin 488 sayılı Kanunun 8. maddesinde belirtilen resmi daire sıfatını haiz olmadığı ve damga vergisinden muaf tutulmadığı sonucuna varıldığından,

ihale kararına ilişkin damga vergisinin mükellefi, ihaleyi yapan ve ihale kararında imzası bulunan Türkiye Elektrik İletim A.Ş olduğundan, mükellefi ve sorumlusu olmayan davacı adına "ihale karar pulu" adı altında damga vergisi tahsil edilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle Vergi Mahkemesince dava kabul edilmiş ise de; davacı şirketin ihale kararına ilişkin damga vergisinin mükellefi olmasa da ihale kararının tarafı olması ve sürekli damga vergisi mükellefiyeti gereği 488 sayılı Kanunun 24. maddesinin 3. fırkası uyarınca ihale kararına ilişkin verginin beyan edilmesinden ve ödenmesinden sorumlu bulunduğu sonucuna varıldığından,

düzeltme-şikayet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemin bu kısmında hukuka aykırılık, aksi yönde verilen kararda hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun reddine, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının davanın kısmen kabulüne ilişkin hüküm fıkrasının kaldırılmasına, bu kısım yönünden davanın reddine, karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İhaleyi yapan kurum resmi daire sıfatına haiz olmadığından ihale kararı ve ihale sözleşmesinin damga vergisine tabi olmadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir. Müdahilin savunması yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin ihale kararı damga vergisine ilişkin kısmı usul ve yasaya uygun olup davacının bu kısma ilişkin temyiz isteminin reddi gerektiği; sözleşme damga vergisine ilişkin kısmına yönelik davacının temyiz istemine gelince.

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1. maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu, kanuna ekli (1) sayılı Tablonun l-Akitlerle ilgili kağıtlar bölümünün A/1.maddesinde belli parayı ihtiva eden sözleşmelerin damga vergisine tabi kağıtlar arasında bulunduğu,

aynı kanunun 24.maddesinde, birden fazla kişi tarafından imza edilen sözleşmelere ait verginin tamamından imza edenlerin müteselsilen sorumlu oldukları, sürekli damga vergisi mükellefiyeti bulunanların, taraf oldukları işlemlere ilişkin kağıtlara ait verginin beyan ve ödenmesinden sorumlu oldukları, kurallarına yer verilmesi karşısında olayda, ihale sözleşmesinin damga vergisine tabi olduğu, davacıdan ihale sözleşmesi nedeniyle damga vergisi alınmasının vergi hatasına dayanmadığı, dolayısıyla dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından,

Bölge İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin sözleşme damga vergisine ilişkin kısmında sonucu itibariyle hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, bu kısma yönelik davacı temyiz isteminin bu nedenlerle reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğünce ihale edilen ... ihale kayıt numaralı "...referanslı, ... Bölge Müdürlükleri Sorumluluk Alanında Bulunan Trafo Merkezlerinde Muhtelif Bakım Onarım ve Yapım İşleri İşi"ne ilişkin ihale kararı ve sözleşme nedeniyle ödenen damga vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek tecil faiziyle birlikte iadesi istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1. maddesinde; bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi tutulacağı, bu Kanundaki kağıtlar teriminin, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade ettiği.

2. maddesinde, vergiye tabi kağıtlar mahiyetinde bulunan veya onların yerini alan mektup ve şerhlerle, bu kağıtların hükümlerinin yenilenmesine, uzatılmasına, değiştirilmesine devrine veya bozulmasına ilişkin mektup ve şerhlerin de damga vergisine tabi olduğu.

3. maddesinde; damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenlerin olacağı, resmi daireler ile kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların damga vergisini kişilerin ödeyeceği, Kanunun 8. maddesinde; bu Kanunda yazılı resmi daireden maksadın, genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köyler olduğu,

bu dairelere bağlı olup ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmelerin resmi daire sayılmayacağı,Kanuna ekli (1) sayılı Tablonun l-Akitlerle ilgili kağıtlar bölümünün A/1.maddesinde belli parayı ihtiva eden kağıtların damga vergisine tabi olacağı, aynı tablonun "II-Kararlar ve mazbatalar" bölümünün 2. maddesinde, ihale kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararlarının damga vergisine tabi olduğu, hükmüne yer verilmiştir.

488 sayılı Kanun'un 22. maddesinin (a) bendinde de; makbuz karşılığı ödemelerde Maliye Bakanlığınca belirlenen mükellefler, kurum ve kuruluşlar tarafından bir ay içinde düzenlenen kağıtların vergisinin, ertesi ayın yirminci günü akşamına kadar vergi dairesine bir beyanname ile bildirileceği ve yirmialtıncı günü akşamına kadar ödeneceği, Maliye Bakanlığının, bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu, 24. maddesinin 2. fıkrasında birden fazla kişi tarafından imza edilen kagıtlara ait vergi ve cezanın tamamından imza edenler müteselsilen sorumlu olacağı, aynı maddenin 3. fıkrasında ise.

22. maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında bulunanların, taraf oldukları işlemlere ilişkin kağıtlara ait verginin beyan ve ödenmesinden sorumlu oldukları, verginin ödenmemesi veya noksan ödenmesi durumunda vergi, ceza ve fer'ilerinin, vergi için diğer işlem taraflarına rücu hakkı olmak üzere, bu fıkrada belirtilen kişilerden alınacağı belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin ihale kararı damga vergisine ilişkin hüküm fıkrasının dayandığı hukuki sebepler ve gerekçesi Dairemizce uygun görülmüş olup, davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın bu kısmının bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.

Davacının, Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin sözleşme damga vergisine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince;

Yukarıda yer alan mevzuatın değerlendirilmesinden; Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu, Kanuna ekli (1) sayılı Tablonun l-Akitlerle ilgili kağıtlar bölümünün A/1.maddesinde belli parayı ihtiva eden kağıtların damga vergisine tabi olduğu, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunun 24.maddesinde, birden fazla kişi tarafından imza edilen kağıtlara ait vergi ve cezanın tamamından imza edenlerin müteselsilen sorumlu oldukları, anlaşılmaktadır.

Bölge İdare Mahkemesince, sözleşme damga vergisi yönünden, birden fazla kişi tarafından imza edilen kağıtlara ait vergi ve cezanın tamamından imza edenlerin müteselsilen sorumlu olduğu kurala bağlanmış olup, uyuşmazlığın çözümünün, müteselsilen sorumluluğun yorumlanmasına bağlı bulunduğundan ortada ilk bakışta anlaşılabilecek açık bir vergilendirme hatasından söz etmenin mümkün olmadığı gerekçesiyle davayı kısmen reddeden Vergi Mahkemesi kararına yönelik davacının istinaf başvurusu reddedilmiş ise de; yukarıda belirtildiği üzere, birden fazla kişi tarafından imza edilen sözleşmeye ait verginin tamamından ise imza edenlerin müteselsilen sorumlu oldukları, dolayısıyla vergilendirme işlemlerinde vergi hatası bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda; düzeltme-şikayet başvurusunun reddine ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemin sözleşme damga vergisine ilişkin kısmı yönünden de hukuka aykırılık görülmediğinden, temyize konu tarafın bu kısmında sonucu itibariyle hukuka aykırılık bulunmamaktadır.