Danıştay 9. Daire E.2024/3799 K.2024/5097

Dava konusu istem:Davacı şirket adına, 2016 yılı yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden bahisle düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi inceleme raporuna istinaden 2016/Temmuz dönemi için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla.

Mahkemelerince verilen ara karara idarece verilen cevapta, davacı tarafından incelemeye ibraz edilmediği belirtilen uyuşmazlık konusu 2016 yılı yevmiye defteri onaylı sureti ve alım-satım faturalarının Başkent Vergi Dairesi Müdürlüğü'nde muhafaza edildiğinin bildirildiği, bu halde defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmediğinden bahisle yapılan tarhiyatların hukuka uygunluğundan bahsedilemeyeceğinden çözümün, anılan defter ve belgeler üzerinde yürütülecek inceleme sonucu düzenlenecek görüş ve öneri raporunda yapılan tespitlerin değerlendirilmesine bağlı olduğu,

ara kararı uyarınca davalı idarece sunulan görüş ve öneri raporu ile dava konusu dönemde davacı şirkete fatura düzenleyen şirketin sahte belge düzenleyicisi olup olmadığının şirkete ilişkin vergi tekniği raporunun değerlendirilmesi suretiyle incelenmesinden, davacı şirket adına düzenlenen belgelerin davacının faaliyetine ilişkin olarak gerçek bir mal teslimine dayanmayan sahte faturalar olduğu sonucuna ulaşılamadığından tarhiyatın bu sebebe dayanan kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı,

öte yandan, incelemeye ibraz edilmediği belirtilen defter ve belgelerin davalı idarede muhafaza edildiği anlaşıldığından tarhiyatın, defter ve belgeler incelemeye ibraz edilmeyerek indirim konusu yapılan vergilerin gerçekten yüklenildiği ve belgelendirme koşullarının yerine getirildiği hususları ispatlanamadığından bahisle yapılan kısmında da hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, dava konusu tarhiyatın kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Defter ve belgeler, mücbir sebep olmaksızın incelemeye ibraz edilmediğinde kanıt olma değerini yitirdiğinden indirim hakkından yararlanmada dayanak olamayacakları, idarece yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket adına, 2016 yılı yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden bahisle düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi inceleme raporuna istinaden 2016/Temmuz dönemi için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 40. maddesinin 4. fıkrasında, İçtihatları Birleştirme Kurulu tarafından verilen kararlara, Danıştay daire ve kurulları ile idari mahkemeler ve idarenin uymak zorunda oldukları hüküm altına alınmıştır.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (b) bendinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde, ticari faaliyet çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi tutulduğu, 20. maddesinde teslim ve hizmet işlemlerinin karşılığını teşkil eden bedelin katma değer vergisi matrahını oluşturduğu, 29. maddesinde, mükelleflerin, vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak,

düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirebilecekleri, 34. maddesinin 1. bendinde ise yurt içinden sağlanan veya ithal olunan mal ve hizmetlere ait katma değer vergisinin alış faturası veya benzeri vesikalar üzerinde ayrıca gösterilmek ve bu vesikalar kanuni defterlere kaydedilmek şartıyla indirilebileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 08/02/2019 tarih ve E:2013/3, K:2019/1 sayılı kararında mücbir sebep olmaksızın defter ve belgelerini incelemeye yetkili olan inceleme elemanlarına ibraz etmeyen katma değer vergisi mükellefleri adına yapılan cezalı tarhiyatlara karşı açılan davalarda, davacılar tarafından, vergilendirme dönemine ilişkin yasal defterler ve belgelerin mahkemeye sunulabileceğinin ileri sürülmesi halinde, bu defter ve belgeler davacıdan istenilip, defterlerdeki kayıtlar incelenip bu kayıt ve belgeler hakkında davanın diğer tarafı olan vergi idaresinin görüşü ve saptamaları da alınarak yapılacak hukuki değerlendirmeye göre karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; davacı şirket adına, 2016 yılı yasal defter ve belgelerini herhangi bir mücbir sebep göstermeksizin incelemeye ibraz etmediğinden bahisle düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi inceleme raporuna dayanılarak dava konusu tarhiyatın yapıldığı,

Dairemizin E:2024/3797 sayılı dosyasında bulunan Vergi Mahkemesinin 03/02/2022 tarihli ara kararına davalı idarece verilen cevapta dava konusu döneme ait defter ve belgelerin, Ankara Küçük ve Ortak Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığının ... tarihli yazısı ile davacı şirket adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporuna atıfla davalı idarede bulunduğunun beyan edildiği, dava konusu tarhiyatın dayanağı olan vergi inceleme raporunda ise tarhiyatın sebebi olarak defter ve belgelerin ibraz edilmemesinin gösterildiği,

raporda defter ve belgelerin davalı idarede olduğu hususunda herhangi bir bilgi ve değerlendirmenin yer almadığı anlaşılmaktadır.

Her ne kadar Mahkemece, incelemeye ibraz edilmediği belirtilen defter ve belgelerin davalı idarede muhafaza edildiği, bu halde defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmediğinden bahisle yapılan tarhiyatların hukuka uygunluğundan bahsedilemeyeceğinden çözümün, anılan defter ve belgeler üzerinde yapılacak inceleme sonucu düzenlenecek görüş ve öneri raporunda yapılan tespitlerin değerlendirilmesine bağlı olduğundan bahisle, davalı idareden görüş ve öneri raporu alınarak rapordaki saptamalar da dikkate alınmak suretiyle hukuki değerlendirmede bulunulmuşsa da;

defter ve belgelerin davalı idareye gönderilerek idarenin görüşünün alındığı bu usulün, defter ve belgelerin incelemeye yetkili olan inceleme elemanlarına ibraz edilmediğinde ve yargılama aşamasında yasal defter ve belgelerin mahkemeye sunulabileceğinin ileri sürülmesi halinde söz konusu olacağı açıktır.

Bu durumda, dava konusu tarhiyatın sebebinin davacı şirketin defter ve belgelerini ibraz etmemesi olduğu, incelemeye ibraz edilmediği belirtilen dava konusu yıla ait defter ve belgelerin ise davalı idarede muhafaza edildiği anlaşıldığından, belirtilen nedenle yapılan tarhiyatta hukuka uyarlık, davayı yukarıda yazılı gerekçeyle kabul eden Vergi Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.