Danıştay 9. Daire E.2024/3849 K.2024/4072

Dava konusu istem: ... Kumaş Tekstil San. Tic. Ltd. Şti.'nin borçlarının tahsili amacıyla davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ..., ... ve ... sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Dördüncü Dairesince ... sayılı ödeme emri içeriğinde yer alan 2011/Mayıs dönemine ilişkin vergi ziyaı cezasına ait kısmı ile ... sayılı ödeme emri yönünden verilen bozma kararına uyarak davalı idare istinaf başvurusunu yeniden incelemek suretiyle; ... sayılı ödeme emri yönünden, borcun 2011/Nisan-Haziran dönemleri için 16/03/2012 tarihinde verilen düzeltme beyannamelerine istinaden tarh edilen katma değer vergisine ilişkin olduğu ve söz konusu beyannamelerde düzeltme nedeni olarak "mal alımında bulunan firmalarda sıkıntı olması" ibaresinin yazıldığı,

bu ibarenin açık biçimde davacının kusurlu fiilinin ne olduğunu ifade etmediği, idare tarafından da davacının hangi fiili ile vergisel ödevini yerine getirmediğinin ortaya konulmadığı, dolayısıyla davacının ilgili borçlardan sorumlu tutulması suretiyle gerçekleştirilen takipte hukuka uygunluk bulunmadığı,

... sayılı ödeme emri içeriğinde yer alan 2011/Mayıs dönemine ilişkin vergi ziyaı cezasına ait kısmında ise hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kısmen gerekçeli reddine, kısmen kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının, ... sayılı ödeme emrinin 2011/Mayıs dönemi vergi ziyaı cezasına yönelik kısmının kaldırılmasına, davanın bu kısmının reddine, mahkeme aşamasında davacı vekili lehine vekalet ücretine hükmedildiğinden ayrıca avukatlık ücreti verilmesine gerek bulunmadığına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı adına yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle kararın aleyhe olan kısmının bozulması ve ayrıca kararda; "mahkeme aşamasında davacı vekili lehine vekalet ücretine hükmedildiğinden, ayrıca avukatlık ücreti verilmesine gerek bulunmadığına" şeklindeki hükmün, davacının vekili bulunmadığı ve vekalet ücretinin davalı idare lehine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle düzeltilmesi istenilmektedir

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Kumaş Tekstil San. Tic. Ltd. Şti.'nin borçlarının tahsili amacıyla davacı adına kanuni temsilcisi sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ..., ... ve ... sayılı ödeme emirlerinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde; tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde, bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri, tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri idare edenler ve varsa bunların temsilcileri tarafından yerine getirileceği, yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınmayan vergi ve buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı düzenlenmiştir.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un mükerrer 35. maddesinde; tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mal varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacaklarının, kanunî temsilcilerin ve tüzel kişiliği olmayan teşekkülü idare edenlerin şahsi mal varlıklarından bu Kanun hükümlerine göre tahsil edileceği, aynı Kanun'un 54. maddesinde; ödeme müddeti içinde ödenmeyen amme alacağının tahsil dairesince cebren tahsil olunacağı, 55. maddesinde ise;

kamu alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları hususunda bir ödeme emri tebliğ olunacağı, 58. maddesinde; kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zaman aşımına uğradığı iddiası ile tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde alacaklı tahsil dairesine ait davalara bakan vergi mahkemesi nezdinde dava açabileceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyasının incelenmesinden; dava konusu ... sayılı ödeme emri içeriğinde yer alan alacakların 2011/Nisan-Haziran dönemleri için 16/03/2012 tarihinde verilen katma değer vergisi düzeltme beyannamelerinden kaynaklandığı, düzeltme beyannamesinin verildiği ve söz konusu borçların vade tarihlerinde davacının anılan şirketin kanuni temsilcisi olmadığı, dolayısıyla söz konusu borçlardan sorumluluğu bulunmadığı anlaşıldığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının temyize konu kısmında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, vekalet ücretine ilişkin kısmına yönelik davalı temyiz istemine gelince; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştayın kararı düzelterek onayacağı ifade edilmiştir.

Maddenin gerekçesinde ise madde ile temyiz incelemesinde sadece maddi hatalarda değil, aynı zamanda yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen eksiklik ya da yanlışlıklarda da düzelterek onama kararı verilmesinin sağlandığı, uygulamada, vekâlet ücretine, yargılama giderlerine ya da faize hükmedilmesinin unutulması ya da bunların yanlış hesaplanması gibi kararın asli olmayan unsurlarında görülen bir kısım eksiklik ya da yanlışlıklar nedeniyle bozma kararları verildiği,

bunun mahkeme tarafından tekrar karara bağlandığı ve yine bu kararlara karşı yeniden kanun yollarına başvurulabilmesi nedeniyle hem zaman hem emek kaybına neden olunduğunun görüldüğü, bu suretle esasa etkili olmayan konularda Danıştayın kesin karar vermesi sağlanarak uyuşmazlığın hızla sonuçlandırılmasının amaçlandığı hususlarına yer verilmiştir.

Ayrıca, aynı Kanunun "Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanununun uygulanacağı haller" başlıklı 31. maddesinde, bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, dosyanın taraflar ve ilgililerce incelenmesi,

feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sukünunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler, elektronik işlemler ile ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla duruşma icrasında Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Yargılama giderlerinin kapsamı" başlıklı 323. maddesinde, vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücretinin yargılama giderlerinden olduğu,

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun "Avukatlık ücret tarifesinin hazırlanması" başlıklı 168. maddesinde, avukatlık ücretinin takdirinde, hukukî yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarifenin esas alınacağı belirtilmiştir.

... Kumaş Tekstil San. Tic. Ltd.

Şti.'nin borçlarının tahsili amacıyla, davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen... tarih ve ..., ... ve ... sayılı ödeme emirlerinin iptali istemiyle açılan davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine ve davalı idare vekili lehine belirlenen vekalet ücretinin davacı tarafından davalı idareye verilmesine hükmeden Vergi Mahkemesinin kararına yönelik davalı idare istinaf başvurusunu gerekçeli reddeden, davacı istinaf başvurusunu kabul ederek, Vergi Mahkemesi kararının redde ilişkin kısmının kaldırılmasına ve davanın kabulüne hükmeden Bölge İdare Mahkemesi kararına karşı tarafların temyiz başvurusu üzerine,

Danıştay Dördüncü Dairesince verilen bozma kararına uymak suretiyle, Bölge İdare Mahkemesi tarafından davalı idare istinaf başvurusunun reddine, davacı istinaf başvurusunun kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının redde ilişkin kısmının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesi kararının da, davalı idare tarafından temyizi sonucu Danıştay Dördüncü Dairesinin kararıyla kısmen bozulması üzerine, ...

Bölge İdare Mahkemesi...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; bozma kararına uyulmasına, davalı istinaf isteminin, ...tarih ve ... sayılı ödeme emri yönünden gerekçeli reddine, ... sayılı ödeme emrinin 2011/Mayıs dönemine ilişkin vergi ziyaı cezasına yönelik istinaf isteminin ise kabulüne, kararın bu kısmının kaldırılmasına ve anılan kısım yönünden davanın reddine, mahkeme aşamasında davacı vekili lehine vekalet ücretine hükmedildiğinden, ayrıca avukatlık ücreti verilmesine gerek bulunmadığına karar verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; davacının yargılamanın hiç bir aşamasında avukat tarafından temsil edilmediği görülmüş olup Bölge İdare Mahkemesince bozma kararına uyularak verilen temyize konu kararda davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken "mahkeme aşamasında davacı vekili lehine vekalet ücretine hükmedildiğinden, ayrıca avukatlık ücreti verilmesine gerek bulunmadığına hükmedildiği" ibaresinin sehven yazıldığı anlaşılmıştır.

Bu husus, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan düzeltilmesi mümkün eksiklik olarak görüldüğünden, kararın hüküm fıkrasından, "mahkeme aşamasında davacı vekili lehine vekalet ücretine hükmedildiğinden, ayrıca avukatlık ücreti verilmesine gerek bulunmadığına" ibaresi çıkarılarak, yerine "davalı idare lehine 10.500-TL vekalet ücretine hükmedilmesine" ibaresi yazılmak suretiyle düzeltilerek onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.