Danıştay 9. Daire E.2024/3982 K.2025/976

2-(DAVALI) ... Defterdarlığı-... (... Vergi Dairesi Müdürlüğü) VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı adına ... Toptan Gıda Tarım ve Hayvancılık İnş. Nak. Mot. Araç. San. Ltd. Şti.'ne ait vergi borçlarının tahsili amacıyla müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... ila ..., ... tarih ve ... ila ... sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının muhasebe hizmeti sunduğu ... Toptan Gıda Tarım ve Hayvancılık İnş. Nak. Mot. Araç. San. Ltd.

Şti. hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitlerin incelenmesinden 2018 ila 2019 yıllarında düzenlenmiş faturaların gerçek mal alış verişine dayanmadığı, komisyon geliri elde etmek için düzenlendiği sonucuna varıldığı, davacı hakkında düzenlenen ... tarihli ve ... sayılı görüş ve öneri raporunda yer verilen tesbitlerin incelenmesinde ise; davacının savunmasında asıl borçluyu tanıdığı, ön muhasebesini tutan kişinin getirdiği evrakların işlendiği, firmanın mal alış satışlarının kendisini şüphelendirmediği şeklinde beyanda bulunduğu, ancak meslek mensubunun sorumlulukları çerçevesinde gerekli araştırmayı yapmadığı,

ihmalkâr davranarak hazine zararına sebebiyet verdiği, mali müşavirlik hizmeti verdiği çok sayıda mükellef hakkında tamamlanmış, devam eden veya bekleyen sahte belge düzenleme ve kullanma yönünde vergi incelemesi bulunduğundan bahisle asıl borçlu ile birlikte müteselsilen sorumlu olduğu tesbitlerine yer verildiği görülmüş olup, dava konusu ödeme emirleri yönünden davacının beyanname verip vermemesine göre ayrım yapılarak karar verilmesi gerektiği, dava konusu ödeme emirleri içeriği amme alacaklarından 2019/Ekim-Aralık dönemi geçici vergi, 2019/11 dönemi katma değer vergisi,

2019/1-12 dönemi kurumlar vergisi beyannamelerinin davacı tarafından verilmediği/imzalanmadığı anlaşıldığından, belirtilen dönemlere ilişkin borçlardan davacının müteselsilen sorumlu tutulmasına olanak bulunmadığından davacı adına düzenlenen ... tarih ve ..., ... tarih ve ... sayılı ödeme emirlerinde hukuka uyarlık görülmediği, geri kalan ödeme emirleri yönünden ise; davacı hakkında düzenlenen görüş ve öneri raporunda ... ile ilgili herhangi bir ifadeye verilmemişse de, davacı tarafından Mahkemelerine verilen dava dilekçesi ile,

"çalışanı ... isimli şahsın, izni ve bilgisi olmaksızın kendisine müşteri edindiği ve şifresini izinsiz kullanarak beyannameler tanzim ettiği, kendisinin bu isimde bir mükellefi bulunmadığı, anılan şahıs hakkında da suç duyurusunda bulunulduğu belirtildiğinden ve davacı tarafından Mahkemelerinde açılan diğer davalarda da aynı iddialarda bulunulduğundan, bu yönden değerlendirme yapılmasının uygun görüldüğü, dava dosyasının diğer dosyalarla birlikte incelenmesinden ise; ... isimli şahsın 30/10/2017 tarihinde davacının yanında işe başladığı,

davacının anılan şahıs ile şifresini paylaştığı, bir takım beyannamelerin ... tarafından davacının şifresinin kullanılarak verildiği, bu durumdan haberdar olunması üzerine 02/08/2019 tarihinde ...'in işten çıkarıldığı, ancak 02/08/2019 tarihinden sonra da davacı tarafından, hakkında sahte belge düzenlediği yönünde vergi tekniği raporu bulunan mükelleflerin beyannamelerinin verildiğinin tespit edildiği, davacı tarafından bu duruma ilişkin olarak şifresinin kırılmış/çalınmış olabileceği yönünde beyanda bulunduğu görülmüş, işbu dava konusu ...

Toptan Gıda Tarım ve Hayvancılık İnşaat Nakliye Motorlu Araçlar Ticaret Limited Şirketi adına verilen beyannamelerin ve bildirimlerin de bir kısmının 26/08/2019, 26/09/2019, 4/10/2019, 28/10/2019, 31/10/2019, 08/11/2019, 26/11/2019 tarihlerinde yani ...'in iş akdinin sonlandırıldığı tarihten sonra verildiği anlaşılmış olup, olayda, davacının şifresini çalışanı ile paylaştığı, sahte belge düzenlediği hususu sabit olan ...

Toptan Gıda Tarım ve Hayvancılık İnşaat Nakliye Motorlu Araçlar Ticaret Limited Şirketi'nin 2018 ve 2019 yıllarına ilişkin beyanname ve bildirimlerini verdiği, meslek mensubu olması sıfatıyla kendisine tanınan beyanname gönderme ve aracılık etme yetkisi çerçevesinde kullanacağı şifresini paylaşmak suretiyle, tanımadığı ve aynı zamanda yasal defter ve belgelerini görmediği firmanın beyannamelerinin verilmesini sağladığı,

mesleğinin gerektirdiği dikkat ve özeni göstermemesi nedeniyle münhasıran şahsına ait olan, ilgili mevzuat gereği başka amaçlarla kullanamayacağı herhangi bir üçüncü kişiye açıklayamayacağı ve kullanımına izin veremeyeceği, devredemeyeceği kiralayamayacağı ve satamayacağı, kullanıcı kodu, parola ve şifreyi vb. özel bilgilerinin üçüncü şahıslara bilgisi dahilinde kullanıldırdığı ve bu durumun mesleki icaplarla da bağdaşmadığı anlaşıldığından,

ziyaa uğratılan vergi, ceza ve gecikme faizlerinin tahsili amacıyla davacı adına müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... ila ... ve ...no'lu ödeme emirleri ile...tarih ve ...,...,...ila ... sayılı ödeme emirlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen reddine, kısmen kabulü ile ... tarih ve ..., ... tarih ve...,... sayılı ödeme emirlerinin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularına konu Vergi Mahkemesi kararın, ... tarih ve ...,... tarih ve ... ve ... sayılı ödeme emirlerinin iptali hükmü ile ... tarih ve ...,...-..., ...-...ve ... sayılı ödeme emirleri ve ... tarih ve ...,..., ...-...ayılı ödeme emirleri yönünden davanın reddi hükmünün, usul ve esas bakımından hukuka uygun olduğu sonucuna varıldığından, davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusu ile davacı tarafından kararın belirtilen hüküm fıkrasına yönelik istinaf başvurusunun reddine, ... tarih ve ... ve ... sayılı ödeme emirlerine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik davacı istinaf başvurusunun ise;

... tarih ve ... sayılı ödeme emri ile ... tarih ve ... sayılı ödeme emri içeriklerinin, toplam 1.249.370,46TL tutarlı, 2018 yılı 20/01/2023 vadeli, vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ve gecikme faizi borçlarına yönelik olduğu, asıl borçlu şirket adına düzenlenen vergi tekniği raporunda, 2018 yılı için elde edilen komisyon gelirinin 1.181.745,73TL olduğunun saptandığı dikkate alındığında; aynı dönem ve türdeki aynı tutarlı kamu alacağının tahsili amacıyla mükerrer şekilde düzenlendiği anlaşılan ...tarihli ... sayılı ödeme emrinde ve aksi yönde verilen mahkeme kararında hukuka uyarlık bulunmadığı,

...tarih ve ... sayılı ödeme emri içeriği amme alacağının 2018/Ocak dönemi katma değer vergisine ilişkin olduğu ve beyannamesinin davacı tarafından verilmediği/imzalanmadığı görüldüğünden, anılan döneme ilişkin borçlardan davacının müteselsilen sorumlu tutulmasına olanak bulunmadığı, bu nedenle ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinde ve aksi yönde verilen mahkeme kararında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının, ...tarih ve ... ve ... sayılı ödeme emirlerine ilişkin hüküm fıkrasının kaldırılmasına, ... tarih ve ... ve ... sayılı ödeme emirlerinin iptaline karar verilmiştir.

DAVACININ İDDİALARI

Meslek mensubu olan davacının sorumluluğunun imzaladığı beyannamelerde yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve ve bu kayıtların dayanağını oluşturan belgelere uygunluğuyla sınırlı, şekli bir sorumluluk olduğu, hakkında düzenlenen görüş ve öneri raporunda bu yönde bir tesbit bulunmadığı, kararın emsal yargı kararlarına aykırı olduğu iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

DAVALININ İDDİALARI

Asıl borçlu şirketçe ödenmeyen vergi borcunun, müteselsil sorumluluğu bulunan davacıdan tahsili amacıyla gerçekleştirilen işlemlerde hukuka aykırılık bulınmadığı iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Davacı temyiz isteminin geçici vergiler üzerinden kesilen bir katı aşan vergi ziyaı cezalarına ilişkin kısmı yönünden kabulü, diğer kısımlara yönelik tarafların temyiz isteminin ise reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı adına ... Toptan Gıda Tarım ve Hayvancılık İnş. Nak. Mot. Araç. San. Ltd. Şti.'ne ait vergi borçlarının tahsili amacıyla müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... ila ..., ... tarih ve ... ila ... sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 54. maddesinde, müddeti içinde ödenmeyen amme alacağının tahsil dairesince cebren tahsil edileceği, 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı, 58. maddesinde de kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde vergi mahkemesi nezdinde dava açabileceği belirtilmiştir.

193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 120. maddesinin 1. fıkrasında, "Ticari kazanç sahipleri (basit usulde vergilendirilenler hariç) ile serbest meslek erbabı cari vergilendirme döneminin gelir vergisine mahsup edilmek üzere, bu Kanunun ticari veya mesleki kazancın tespitine ilişkin hükümlerine göre (indirim ve istisnalar ile Vergi Usul Kanunun değerlemeye ait hükümleri de dikkate alınarak) belirlenen ilgili hesap döneminin altışar aylık kazançları (42. madde kapsamına giren kazançlar ile noterlik görevini ifa ile mükellef olanların bu işten sağladıkları kazançlar hariç) üzerinden,

103. maddede yer alan tarifenin ilk gelir dilimine uygulanan oranda geçici vergi öderler." hükmü yer almakta olup, 4. fıkrasında ise yapılan incelemeler sonucunda, geçmiş dönemlere ait geçici verginin %10'unu aşan tutarda eksik beyan edildiğinin tespiti halinde, eksik beyan edilen bu kısım için re'sen veya ikmalen geçici vergi tarh edileceği, mahsup süresi geçtikten sonra, kesinleşen geçici vergilerin terkin edileceği, ancak gecikme faizi ve ceza tahsil edileceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, ... tarih ve ..., ... ila ... sayılı ve ... tarih ve... ve ... sayılı ödeme emirlerine yönelik davalı idarece ileri sürülen temyiz nedenleri kararın belirtilen hüküm fıkralarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, ... tarih ve ..., ... ila ... sayılı ödeme emirleri ile ... tarih ve... ila ... sayılı ödeme emirlerine yönelik davacı tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın belirtilen hüküm fıkralarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, ...tarih ve ...,...,...,...,...sayılı ve ... tarih ve ... ve ... sayılı ödeme emirlerine yönelik davacı temyiz istemine gelince;

...tarih ve ...,...,...,...,...sayılı ve ... tarih ve ... ve ... sayılı ödeme emri içeriğinde yer alan ve 2018/Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Eylül-Ekim, Kasım-Aralık, 2019/Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Eylül-Ekim dönemlerine ilişkin geçici vergiler üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı tutarındaki kısmına yönelik davacı tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın belirtilen hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

...tarih ve ...,...,...,...,... sayılı ve ... tarih ve ... ve ... sayılı ödeme ödeme emri içeriğinde yer alan ve 2018/Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Eylül-Ekim, Kasım-Aralık, 2019/Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Eylül-Ekim dönemlerine ilişkin geçici vergiler üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmına yönelik davacı temyiz istemi yönünden ise;

193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 120. maddesinin 5. fıkrasında; yapılan incelemeler sonucunda geçmiş dönemlere ait geçici verginin %10’unu aşan tutarda eksik beyan edildiğinin tespiti halinde eksik beyan edilen bu kısım için re’sen veya ikmalen geçici vergi tarh edileceği, mahsup süresi geçtikten sonra kesinleşen geçici verginin terkin edileceği ancak gecikme faizi ve cezanın tahsil edileceği kuralına yer verilmiştir.

Bu durumda; geçici vergi üzerinden ceza kesilmesi yukarıda belirtilen hükme uygun ise de, yıllık vergiye mahsuben peşin alınan bir vergi niteliği taşıyan geçici vergi nedeniyle yol açılan vergi kaybından dolayı bir kat ceza kesilmesi ve davacı iddialarının borcum yoktur kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden, 2018/Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Eylül-Ekim, Kasım-Aralık, 2019/Ocak-Mart, Nisan-Haziran,

Eylül-Ekim dönemlerine ilişkin geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmı için düzenlenen ödeme emirlerinde ve bu kısma ilişkin gecikme faizinde hukuka uyarlık bulunmadığından açılan davayı anılan kısım yönünden reddeden Vergi Mahkemesi kararının bu kısmına yönelik davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararının anılan kısmında hukuka uyarlık görülmemiştir.