Danıştay 9. Daire E.2025/2842 K.2025/2724

Dava konusu istem: Davacı şirket adına, hakkında düzenlenen vergi inceleme raporlarına istinaden 2017/Ağustos, Kasım, 2018/Şubat, 2020/Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergileri ile kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesi'nin ... tarih ve E: ..., ... sayılı kararıyla; davacı şirket hakkında düzenlenen vergi inceleme raporları ile haklarında sahte fatura düzenlediklerine dair vergi tekniği raporları bulunan mükelleflerden alınan faturalarda gösterilen katma değer vergilerinin indirim konusu yapıldığı. 2017/Ağustos, Kasım ve 2018/Şubat dönemlerine ilişkin yapılan cezalı tarhiyatlar yönünden.

7326 sayılı Kanun kapsamında 2017 ve 2018 yılları için davacı şirketin katma değer vergisi yönünden vergi artırımının bulunduğu dolayısıyla bu yıllar için için tarhiyat yapılamayacağı sonucuna varıldığından, hukuka uygunluk bulunmadığı; devreden katma değer vergisinden kaynaklı 2020/Aralık dönemine ilişkin yapılan cezalı tarhiyat yönünden ise; davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporunun incelenmesinden devir katma değer vergisinin sadece ... Sanayi Ticaret Ltd.

Şti.'nin düzenlemiş olduğu faturalardan kaynaklandığı ve anılan mükellef hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitlerin değerlendirilmesinden, düzenlemiş olduğu faturaların sahte olduğu sonucuna varıldığından hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen reddine, kısmen kabulüne. 2017/Ağustos, Kasım, 2018/Şubat dönemlerine ilişkin cezalı tarhiyatların kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanunun “Matrah ve Vergi Arttırımı” başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasının e) bendi uyarınca, artırım talebinde bulunulan yılları izleyen dönemlerde yapılacak vergi incelemelerine ilişkin olarak artırım talebinde bulunulan dönemler için, sonraki dönemlere devreden katma değer vergisi yönünden inceleme ve tarhiyat hakkının saklı olduğu düzenlendiğinden, 2017/Mayıs, Ağustos dönemlerinde davacıya fatura düzenleyen ...

Kimya Elek. Eğ. Tic. Ltd. Şti. hakkındaki tespitlerinde de değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılarak, taraflarca yapılan istinaf başvurularının kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmiştir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının Daire kararında belirtilen gerekçe ile bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket adına, hakkında düzenlenen vergi inceleme raporlarına istinaden 2017/Ağustos, Kasım, 2018/Şubat, 2020/Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergileri ile kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istenilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 45. maddesinin 3. fıkrasında, bölge idare mahkemesinin, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar vereceği, karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı vereceği.

4. fıkrasında, bölge idare mahkemesinin ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vereceği ve bu halde bölge idare mahkemesinin işin esası hakkında yeniden bir karar vereceği.

5. fıkrasında ise bölge idare mahkemesinin, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu ve davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hallerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye göndereceği ve bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verdiği kararların kesin olduğu hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Belirtilen düzenlemeler uyarıca bölge idare mahkemesinin, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde kural olarak istinaf başvurusunu kabul ederek ilk derece mahkemesi kararını kaldırdıktan sonra ilk derece mahkemesi kararındaki maddi ve/veya hukuki eksiklikleri tamamlayarak işin esası hakkında yeniden bir karar vermesi gerekmektedir.

2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 5. fıkrasında ise bu kuralın istisnalarına yer verilmiştir. Anılan hükme göre, bölge idare mahkemesinin, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulması ve davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hallerinde, istinaf başvurusunu kabul ederek ilk derece mahkemesi kararını kaldırdıktan sonra yeniden bir karar vermeksizin dosyanın ilgili ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermesi gerekmektedir.

İncelenen dosyada, ilk derece mahkemesince, dava konusu cezalı tarhiyatın içeriği incelenmek suretiyle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiş; anılan karar Bölge İdare Mahkemesince; 2017/Mayıs, Ağustos dönemlerine ilişkin ... Kimya Elek. Eğ. Tic. Ltd. Şti.'den alınan faturalar nedeniyle devreden katma değer vergisi yönünden, anılan mükellef hakkındaki tespitlerin de değerlendirilerek karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kaldırılarak, dosyanın vergi mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

Uyuşmazlıkta, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 5. fıkrasında istisnai olarak sayılmış olan hallerden herhangi birinin bulunmaması karşısında, ilk derece mahkemesi kararında tespit edilen maddi ve/veya hukuki eksikliğin anılan Kanun'un 45. maddesinin 4. numaralı fıkrası uyarınca bölge idare mahkemesince tamamlanarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

Bu nedenle, Bölge İdare Mahkemesince, ilk derece mahkemesi kararı kaldırıldıktan sonra yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi yolunda verilen temyize konu kararın, yargılama usulü kurallarına aykırılık teşkil ettiği sonucuna varıldığından bozulması gerekmektedir.