Danıştay Danıştay 14. Daire Başkanlığı E.2014/2263 K.2017/163

3- 4- Vekili : Av. İstemin Özeti : İdare Mahkemesinin günlü, E, K: sayılı kararının; usul ve yasaya uygun olmadığı ileri sürülerek bozulması istenilmektedir. Savunmanın Özeti : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır. Düşüncesi :Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının sonucu itibarıyla onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Ondördüncü Dairesince, işin gereği görüşüldü:

Dava; İli, İlçesi, Mahallesi, ...pafta, ...parsel sayılı taşınmazda bulunan ve ...pafta, ...parsel sayılı Hazine adına kayıtlı taşınmaza tecavüzlü olarak ruhsatsız yapı yapıldığından bahisle 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca para cezası verilmesine ilişkin günlü, 759 sayılı Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılmış; İdare Mahkemesince, yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporu ile dosyadaki bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca temel para cezasının hesaplanmasında aykırılıktan etkilenen alanın hatalı tespit edildiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, bu karar davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesinde; bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapılması halinde uygulanacak usul ve esaslar belirlenmiş, 39. maddesinde ise;

bir kısmı veya tamamının yıkılacak derecede tehlikeli olduğu belediye veya valilik tarafından tespit edilen yapıların sahiplerine tehlike derecesine göre bunun izalesi için belediye veya valilikçe on gün içinde tebligat yapılacağı, yapı sahibinin bulunmaması halinde binanın içindekilere tebligat yapılacağı, onlar da bulunmazsa tebligat varakasının tebliğ yerine kaim olmak üzere tehlikeli yapıya asılacağı ve keyfiyetin muhtarla birlikte bir zabıtla tespit edileceği,

tebligatı müteakip süresi içinde yapı sahibi tarafından tamir edilerek veya yıktırılarak tehlike ortadan kaldırılmazsa bu işlerin belediye veya valilikçe yapılacağı ve masrafın %20 fazlası ile yapı sahibinden tahsil edileceği hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasında; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere, maddede belirtilen şekilde hesaplanan idari para cezalarının uygulanacağı.

4. fıkrasında ise; yapıldığı tarih itibarıyla plana ve mevzuata uygun olmakla beraber, mevcut haliyle veya öngörülen bir afet tehlikesi karşısında can ve mal emniyetini tehdit ettiği veya edeceği ilgili idare veya mahkeme kararı ile tespit olunan yapılara, ilgili idarenin yazılı ikazına rağmen idarece tanınan süre içinde takviyede bulunmayan veya bu yapıları 39 uncu madde uyarınca yıkmayan yapı sahibine onbin Türk Lirası idari para cezası verileceği düzenlenmiştir.

Yukarıda anılan mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden.

3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesinde; ruhsatsız ya da ruhsata aykırı olarak inşa edilen yapılar hakkında uygulanacak yöntemlerin belirlendiği, buna göre; öncelikle ruhsata aykırılığın yapı tatil tutanağıyla tespitinin ve bu tespitin yapı yerine asılarak yapı sahibine tebliğinin gerektiği, tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde yapı ruhsata uygun hale getirilmezse ya da ruhsat alınmazsa belediye encümenince yıkımına karar verileceği ve yapı sahibine (yapıya yapana) aynı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca para cezası verileceği;

yıkılacak derecede tehlikeli olan yapılar hakkında uygulanacak işlemler, aynı Kanunun 39. maddesinde düzenlenmiş olup; söz konusu madde uyarınca öncelikle yapının yıkılacak derecede tehlikeli olduğunun bir raporla ortaya konularak ilgiliye süre verilmesi ve bu sürede tehlikenin giderilmesinin istenilmesi,

buna karşın tehlikenin ortadan kaldırılmaması durumunda yapının mümkünse tamiri, değilse yıkımı suretiyle tehlikenin idare tarafından giderilmesine ve ilgili idarenin yazılı ikazına rağmen idarece tanınan süre içinde takviyede bulunmayan veya bu yapıları 39. madde uyarınca yıkmayan yapı sahibine (yapı malikine) aynı Kanunun 42. maddesinin 4. fıkrası uyarınca para cezası verileceği hüküm altına alınmıştır.

3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 4. fıkrası uyarınca para cezası verilmesi gereken hallerde, ayrıca aynı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca para cezası verilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Dosyanın incelenmesinden. İli, İlçesi, Mahallesi, ...pafta, ...parsel sayılı taşınmaza 1977 tarihinde yapı kullanma izin belgesi verildiği, anılan taşınmaza komşu olan ve Hazine adına kayıtlı ...pafta, ...parsel sayılı taşınmazda ruhsatsız olarak yapılmakta olan binanın birinci katının kolonlarının yapılmış durumda olduğunu tespit ederek anılan ruhsatsız yapının günlü yapı tatil zaptı ile mühürlendiği,

ayrıca Hazine adına kayıtlı komşu 4576 parsel sayılı taşınmaza tecavüzlü olarak inşaata ilave yapıldığından bahisle 10/03/1978 tarihinde mühürlenmesine karşın, mührün koparılarak inşaata devam edildiği tespit edilerek anılan ruhsatsız yapının 17/04/1978 günlü yapı tatil zaptı ile mühürlendiği, İli, İlçesi, Mahallesi, ...pafta, ...parsel sayılı taşınmazın tapuda bahçeli kagir ev olarak kayıtlı göründüğü, anılan yapının 3194 sayılı İmar Kanununun 39. maddesi uyarınca en geç 10 gün içinde yıkılarak mahzurun giderilmesi,

aksi halde mahzurun idarece giderilerek masrafın %20 fazlasıyla tahsil edileceğine ilişkin 05/06/2012 günlü İmar ve Şehircilik Müdürlüğü işleminin 07.06.2012 tarihinde hem yapıya asıldığı, hem de muhtara bırakılarak tebliğ edildiği,İli, İlçesi, Mahallesi, ...pafta, ...parsel sayılı taşınmazda bulunan ve ...pafta ...parsel sayılı Hazine adına kayıtlı taşınmaza tecavüzlü olarak yapılan binanın, Belediye Encümeninin 24/07/2012 günlü ve sayılı kararı ile 3194 sayılı İmar Kanununun 39. maddesi uyarınca yıkımına karar verildiği;

bununla birlikte anılan binada ruhsat ve eklerine aykırı olarak ikinci normal katta tavan tabliyesinde kutu profillerle destekleme yapıldığı, tüm doğramaların söküldüğü ve tüm duvarların yıkıldığı, birinci normal kat ve zemin katta tüm doğramaların söküldüğü ve tüm duvarların yıkıldığı, ön bahçe duvarının yol kotunda yükseltilerek ara bahçe olarak teras oluşturulduğu ve terası kullanmak amacı ile yeni basamaklar inşa edildiğinden bahisle 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca ruhsat ve eklerine aykırı imalat yapıldığının 27/07/2012 günlü, 31/0027 cilt ve sayfa numaralı yapı tatil tutanağı ile tespit edilmesi üzerine,

aynı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca para cezası verilmesine yönelik 17/08/2012 günlü, 759 sayılı Belediye Encümeni kararının tesis edildiği, anılan para cezası verilmesine ilişkin encümen kararının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İşleme konu yapının 3194 sayılı İmar Kanununun 39. maddesi uyarınca yıkımına ilişkin Belediye Encümeninin 24/07/2012 günlü ve 706 sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada, İdare Mahkemesinin ... günlü, ... sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş ve bu karar Dairemizin günlü, E:, K: sayılı kararı ile onanmış;

buna karşın, söz konusu yapının 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca mühürlenmesine ilişkin 27/07/2012 günlü, 31/0027 sayılı yapı tatil tutanağının ve anılan tutanakta tespit edilen imara aykırı imalatların yıkımına ilişkin Belediye Encümeninin 07/09/2012 günlü ve 793 sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada, İdare Mahkemesinin 30/12/2013 günlü, E:, K: sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş ve bu karar Dairemizin 18/01/2017 günlü, E:, K: sayılı kararı ile bozulmuştur.

Bu durumda; işleme konu yapı nedeniyle 3194 sayılı İmar Kanununun 39. maddesi uyarınca yıkım kararı alınan ve ikaza rağmen süresinde yapıyı yıkmayan yapı sahibine para cezası verilmesini gerektiren halin aynı Kanunun 42. maddesinin 4. fıkrası ile düzenlendiği,

ayrıca söz konusu yapıda imar mevzuatına aykırı yapılan imalatların 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca yıkımına ilişkin Belediye Encümeninin 07/09/2012 günlü ve 793 sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada, İdare Mahkemesinin 30/12/2013 günlü, E:, K: sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği ve bu kararın Dairemizin günlü, E:, K: sayılı kararı ile bozulmuş olduğu hususları dikkate alındığında, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddenin 2. fıkrasına göre para cezası verilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından,

dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.