Danıştay Danıştay 15. Daire Başkanlığı E.2013/2518 K.2017/820

Karar veren Danıştay Onbeşinci Dairesi'nce, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, dosyadaki belgeler incelenerek gereği görüşüldü:

Dava; davacı şirkete ait karayolu ile uluslararası yolcu taşımacılığı yetkisi veren B2 yetki belgesinin iptaline ilişkin 19.07.2007 tarih ve 298 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

……… 3. İdare Mahkemesi'nce; davacı şirketin, ………. plaklı öz mal taşıtını satması sonucu B2 yetki belgesi için gerekli olan 90 adet koltuk kapasitesinin altına düştüğü, bu durumu mevzuatta öngörülen süre içerisinde davalı idareye bildirmeyerek 16.05.2007 tarihinden itibaren asgari kapasitenin altında faaliyette bulunduğunun sabit olduğu, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davalı idare tarafından, anılan İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 5. maddesinin birinci fıkrasında, taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınmasının zorunlu olduğu, dördüncü fıkrasında, taşıma işleri işletmecilerinin sayısı, yolcu ve eşya kapasitesi, taşıtların durumu, güvenlik veya benzeri nedenlerle Bakanlığın, yetki belgelerinin verilmesinde sınırlamalar ve yeni düzenlemeler getirebileceği, 34. maddesinde;

taşımacılık, acente ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapmak isteyen gerçek ve tüzel kişilerde aranacak şartlar, verilecek yetki belgeleri ve taşıt belgeleri, her belge türü için gerekli olan taşıt kapasiteleri, taşıtların yaşı, nitelikleri, istiap hadleri ve terminal hizmetlerinde öngörülecek hususları düzenleyen yönetmeliklerin Bakanlıkça hazırlanarak Resmî Gazetede yayımlanacağı hükmü yer almaktadır.

25.02.2004 tarih ve 25384 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve işlem tarihinde yürürlükte bulunan Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin 13. maddesinde.

B2 yetki belgesi almak için başvuranların, kendi adına kayıt ve tescil edilmiş toplam 90 adet koltuk kapasitesine sahip özmal ticari otobüse sahip olmalarının şart olduğu, 33. maddesinin (c) bendinde; bu Yönetmelikte öngörülen asgari kapasitenin altına düşecek şekilde taşıt satışı yapmaları halinde bu hususu satış tarihinden itibaren otuz gün içerisinde Bakanlığa bildirmek ve altmış gün içerisinde de bu Yönetmelikte öngörülen asgari kapasiteyi tamamlayacak şekilde ilgili mevzuatın gerektirdiği her türlü iş ve işlemleri sonuçlandırarak taşıt belgelerine kayıt ettirmek zorunda oldukları,

82. maddesinin 5. fıkrasında ise bu Yönetmeliğin 33 üncü maddesine aykırı olarak, asgari kapasite şartlarını öngörülen sürede sağlamayanların yetki belgeleri kapsamındaki faaliyetlerinin bir ay süreyle durdurulacağı, bu bir aylık süre zarfında da asgari kapasite tamamlanmaz ise ilgilinin yetki belgesinin iptal edileceği, 33. maddeye göre bildirimde bulunulması gerektiği halde bildirimde bulunmayarak asgari kapasiteyi öngörülen süreler içerisinde sağlamadığı tespit edilenler için faaliyet durdurma işlemi tesis olunmadan yetki belgelerinin Bakanlıkça doğrudan iptal edileceği kuralına yer verilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden, B2 yetki belgesi sahibi davacı tarafından asgari kapasiteyi sağlayan 61 S plakalı aracın satıldığı, 18.06.2007 tarihinde bu satışın davalı idareye bildirildiği, 16.07.2007 tarihinde 61 S 0471 plakalı aracın satın alındığı ve bir gün sonra davacı adına tescil edildiği, 18.07.2007 tarihinde ise yeni aracın taşıt belgesine kaydedilmesi için davalı idareye başvurulduğu, davalı idarece 16.05.2007 tarihindeki satıştan itibaren mevzuatta aranan sürede, 16.07.2007 tarihine kadar şartı sağlayan aracın alınmadığından bahisle dava konusu işlem ile davacıya ait B2 yetki belgesinin iptal edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar davalı idarece asgari kapasite şartının kaybedildiği süreler hesaplanırken 16.05.2007 tarihli noter satış sözleşmesi esas alınmış ise de araç üzerinde lehine rehin hakkı bulunan Türkiye İş Bankası'ndan 18.05.2007 tarihinde Trafik Şube Müdürlüğü'ne sunulmak üzere satışa muvafakat yazısının alındığı, yine motorlu taşıtların satış veya devrine ait ilişik kesme belgesi (fenni muayene belgesi)nin 18.05.2007 tarihinde düzenlendiği, satış sözleşmesinin kuruluşuna esas bu işlemlerden sonra noterde sözleşmenin düzenlendiği, noter satış sözleşmesi üzerinde de yevmiye numarasının yazıldığı ve kaşenin basıldığı sağ üst köşeye tarihin 18.05.2007 olarak yazıldığı, sözleşmenin bu haliyle imzalandığı görülmektedir.

Bu durumda yukarıya aktarılan maddi gerçeklikler göz önünde bulundurulduğunda dava konusu işleme esas teşkil eden asgari kapasite şartının kaybedildiği tarihin 18.05.2007 olarak kabul edilmesi gerekmektedir. Söz konusu tarih esas alınarak hesap yapıldığında ise davacı tarafından 61 S plakalı aracın satışından itibaren otuzuncu gün satışın bildirildiği, henüz şartı sağlayan aracı satın almak için öngörülen mevzuatta yer alan altmış günlük süre dolmadan 16.07.2007 tarihinde asgari kapasiteyi sağlayan aracın satın alındığı, bu haliyle davacı tarafından şart kaybedildikten sonra süresinde şartı sağlayan aracın alındığı, aksi düşünceyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Ayrıca ….. plakalı aracın satış sözleşmesini düzenleyen Trabzon Üçüncü Noterliği tarafından 04.12.2009 tarihli yazısında; söz konusu işlem tarihin bilgisayarlarda oluşan tarih hatası nedeniyle sehven 16.05.2007 olarak yazıldığı, 18.05.2007 tarih ve 12265 sayılı yevmiye numaralı işlem ile satışın gerçekleştiğinin beyan edilmiş, davacı tarafından bu işlem nedeniyle uğradığı zararın tazmini istemiyle notere karşı açılan davada …….

2. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne sunulan 26.05.2015 tarihli bilirkişi raporunda da satış sözleşmesinde yevmiye numarasının yazıldığı ve kaşenin basıldığı sağ üst köşeye tarihin 18.05.2007 olarak silintisizi ve kazıntısızı yazıldığının satış sözleşmesinin aslından tespit edildiği, noterlik makbuzunun da 18.05.2007 tarihli olduğu, noterlik yazılım programında teknik ve maddi hata bulunduğu tespit edilmiştir.