Danıştay Danıştay 15. Daire Başkanlığı E.2013/629 K.2017/1238

Düşüncesi

Büyükşehir belediyesi kurulu olan Kocaeli İli'nde taşımacılık yapacak araçlara ilişkin düzenleme yapma yetkisinin 5216 sayılı Kanun hükümleri kapsamında Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi'ne ait olduğu, İl Trafik Komisyonu Başkanlığı tarafından tesis edilen dava konusu işlemde yetki kuralları yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı, bu nedenle temyiz istemine konu İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Onbeşinci Dairesi'nce gereği görüşüldü:

Dava, Derince-İzmit-Adapazarı güzergahında yolcu taşımacılığı yapan davacı şirketin, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi Başkanlığı'nın 22.04.2005 tarih ve 2005/241 sayılı kararı gereğince taşımacılık hakları saklı tutulan 15 aracına, güzergahta ihtiyaç bulunduğundan bahisle tekrar izin verilmesi istemiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin İl Trafik Komisyonu Başkanlığı'nın 26.03.2008 tarih ve 2008/08 sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

... İdare Mahkemesince; dosyada mevcut alt komisyon raporuna göre, Derince - İzmit - Adapazarı güzergahında toplam 70 adet aracın faaliyet gösterdiği, iki merkez arasında ulaşım ve taşımacılık konusunda herhangi bir sıkıntının bulunmadığı, toplu taşıma faaliyeti yapan toplam 70 aracın hizmetin yürütülmesi için yeterli olduğu tespit edildiğinden, davacı şirketin taşımacılık hakları saklı tutulan 15 aracına tekrar izin verilmesi istemiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı şirket tarafından, anılan İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

2918 sayılı Karayolu Trafik Kanunu'nun 12. maddesinde, il ve ilçe trafik komisyonlarının kuruluş ve görevleri belirlenmiş; bu kapsamda, il sınırları içinde mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve güvenliğini sağlamak amacıyla gerekli tedbirleri almak, karayolu taşımacılığına ait mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere, trafik düzeni ve güvenliği yönünden belediye sınırları içinde ticari amaçla çalıştırılacak yolcu ve yük taşıtları ile motorsuz taşıtların çalışma şekil ve şartları, çalıştırılabileceği yerler ile güzergahlarını tespit etmek ve sayılarını belirlemek söz konusu komisyonların görevleri arasında sayılmıştır.

4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 2. maddesinde; il sınırları içerisindeki taşımalar ile yüz kilometreye kadar olan şehirlerarası taşımaların düzenlenmesi İl ve İlçe trafik komisyonları ile işbirliği yapılmak suretiyle ilgili valiliklere, belediye sınırları içerisindeki şehir içi taşımalar belediyelere bu Kanuna göre düzenlenecek yönetmelik esasları dahilinde bırakılabilir hükmüne yer verilmiştir.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde, büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek;

kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek, büyükşehir belediyelerinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmış, "Ulaşım Hizmetleri" başlıklı 9. maddesinde, bu Kanun ile büyükşehir belediyesine verilen trafik hizmetlerini plânlama, koordinasyon ve güzergâh belirlemesi ile taksi, dolmuş ve servis araçlarının durak ve araç park yerleri ile sayısının tespitine ilişkin yetkiler ile büyükşehir sınırları dahilinde il trafik komisyonunun yetkilerinin ulaşım koordinasyon merkezi tarafından kullanılacağı ve maddenin son fıkrasında ise;

büyükşehir belediyelerine bu Kanun ile verilen görev ve yetkilerin uygulanmasında, 13.10.1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun bu Kanuna aykırı hükümlerinin uygulanmayacağı düzenlenmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacı şirkete 23.05.2003 tarih ve 2003-202 sayılı Kocaeli İl Trafik Komisyonu kararı ile Kocaeli - Adapazarı güzergahında 30 araçlık çalışma izni verildiği, ardından Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi Başkanlığı'nın 22.04.2005 tarih ve 2005/241 sayılı kararı gereğince güzergahtaki ihtiyaç durumu gözetilerek davacı şirketin 15 aracının çalışma izninin taşımacılık hakları saklı kalmak kaydıyla askıya alındığı, davacı şirket tarafından 20.03.2008 tarihinde 'ne yapılan başvuru ile güzergahta ihtiyaç bulunduğu iddiasıyla 15 aracına tekrar izin verilmesinin istendiği,

İl Trafik Komisyonu Başkanlığı'nın 26.03.2008 tarih ve 2008/08 sayılı kararıyla anılan başvurunun reddedildiği, bakılmakta olan davanın bu işlemin iptali istemiyle açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda metnine yer verilen mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden; il ve ilçe trafik komisyonlarının, il sınırları içinde veya yüz kilometreye kadar şehirlerarası taşımalarla ilgili olarak araçların çalışma şekil ve şartları, çalıştırılacağı yerler ile güzergah ve sayılarını tespit etmek konusundaki yetkisinin büyükşehir sınırları dahilinde büyükşehir belediyesi ulaşım koordinasyon merkezleri tarafından kullanılacağı anlaşılmaktadır.

Olayda, büyükşehir belediyesi kurulu olan Kocaeli İli'nde taşımacılık yapacak araçlara ilişkin düzenleme yapma yetkisinin 5216 sayılı Kanun hükümleri kapsamında Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi'ne ait olduğu, İl Trafik Komisyonu Başkanlığı tarafından tesis edilen dava konusu işlemde yetki kuralları yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu durumda, dava konusu işlemde yetki kuralları yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmesi gerekirken, davanın reddi yolunda verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.