Danıştay Danıştay 15. Daire Başkanlığı E.2014/524 K.2017/490

Karar veren Danıştay Onbeşinci Dairesi'nce; tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, dosyadaki belgeler incelenerek gereği görüşüldü:

Dava; davacının sevk ve idaresindeki ...... plaka sayılı aracın, 17.03.2008 tarihinde Sakarya-Sapanca otoyolunda seyir halinde iken yolun orta şeridinde büyükbaş hayvana çarpması nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen 8.850,00-TL araç tamir bedeli ve 1.150,00-TL değer kaybından oluşan toplam 10.000,00-TL tutarındaki maddi zararın, karayollarının yapım ve bakım işinin davalı idarenin sorumluluğunda olduğu, aracın büyük çapta hasara uğramasının ve değer kaybı oluşmasının davalı idarenin bu sorumluluğunu yerine getirmemesinden kaynaklandığı, hizmet kusurunun bulunduğu ileri sürülerek olay tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

...

2. Mahkemesince; tazmini istenilen maddi zarara konu trafik kazasının oluşumunda yol, araç sürücüsü veya bunların dışındaki kimselerin kusur oranlarının belirlenebilmesi için Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden 31.05.2010 tarihli kusur raporu alındığı, rapora göre; kazanın meydana gelmesinde hayvanın otoyola girmemesi için gerekli ve yeterli tedbirleri almayıp kazaya sebebiyet verdiği için büyükbaş hayvan sahibinin %100 oranında kusurlu olduğu, hayvanın otoyola girişte geçmiş olabileceği tel çit boşluğunun kim ya da kimler tarafından ve ayrıca ne zaman açıldığı bilinmediğinden davalı idarenin kusursuz olduğu,

mevcut şartlarda alacak bir önlemi olmadığı, hız limitini aştığının söylenemeyeceği ve trafik kuralı ihlali yapmadığı için davacının kusursuz olduğunun bildirildiği, buna göre, idareye atfedilebilecek herhangi bir hizmet kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı tarafından mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

Anayasa'nın 125. maddesinde, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu belirtilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde, ''Erişme kontrollü karayolu (otoyol): özellikle transit trafiğe tahsis edilen, belirli yerler ve şartlar dışında giriş ve çıkışın yasaklandığı yaya, hayvan ve motorsuz taşıtların giremediği, ancak izin verilen motorlu araçların yararlandığı ve trafiğin özel kontrole tabi tutulduğu karayoludur.'' şeklinde tanımlanmıştır. Aynı kanunun nün Görev Yetkileri başlıklı 7/1-a bendine göre; ''Kara Yolları Genel Müdürlüğü'nün yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında can ve mal güvenliği yönünden gerekli düzenleme ve işaretlemeleri yaparak önlemleri almak ve aldırmakla'' yükümlü olduğu belirlenmiştir.

6001 sayılı 'nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un tanımlar başlıklı 2. maddesinin (k) bendinde ise ''Otoyol: yüksek standartlara sahip trafik seyrinde asgari hız sınırlaması uygulanan seyahat hızı yüksek ve üzerinde erişme kontrolünün uygulandığı karayolu'' olarak tanımlanmış olup, aynı kanunun görev ve yetkiler başlıklı 4. maddesinin (b) bendinde, ''hazırlayacağı programlar uyarınca karayollarını yapmak, yaptırmak, emniyetle kullanılmalarını sağlayacak şekilde sürekli bakım altında bulundurmak, bakımını yapmak, onarmak, onarımını yaptırtmak, işletmek işlettirmek.'' davalı idarenin görev sorumlulukları arasında sayılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden. 31.05.2010 tarihli Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesince düzenlenen raporda, davacının sevk ve idaresindeki aracın 17.03.2008 tarihinde otoyolda ilerlerken başıboş büyükbaş hayvana çarpması sonucu araçta maddi hasar meydana geldiği, kaza mahallinde yolun yarmadan geçtiği, bariyerin olmadığı, tel çitin bulunduğu, hayvanın otoyola girişte geçmiş olabileceği tel çit boşluğunun bulunduğu ancak bunun kim ya da kimler tarafından açıldığının bilinmediği,

hayvan sahibinin hayvanın otoyola çıkışını engelleyecek tedbirleri almadığının tespit edildiği ve bu tespitler neticesinde kazanın meydana gelmesinde hayvan sahibinin %100 kusurlu olduğu idarenin kusursuz olduğu bildirilmiş ise de, otoyolun kazanın meydana geldiği kesiminde bariyer olmadığı, otoyola hayvan ve araç girişlerini engellemekte kullanılan tel çitlerde bulunan boşluğun idare tarafından kazadan önce tespit edilerek zamanında tamirinin sağlanmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, yukarıda aktarılan mevzuat gereğince; erişme kontrolünün uygulandığı otoyolun sürekli bakım, onarım ve denetiminden sorumlu olan, tel çitlerdeki boşluğu zamanında tespit edip onarmayarak başıboş büyükbaş hayvanın otoyola girmesine engel olamayan, can ve mal güvenliği açısından trafik güvenliğini sağlayamayan idarenin kazanın meydana gelmesinde hizmet kusuru olması ve kusuru oranında tazmin yükümlülüğünün bulunmasına rağmen, davalı idarenin hizmet kusurunun olmadığı gerekçesiyle davanın reddi yönünde verilen idare mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.