Danıştay Danıştay 15. Daire Başkanlığı E.2015/3648 K.2015/5844

Hüküm veren Danıştay Onbeşinci Dairesi'nce gereği görüşüldü:

Dava; davacı şirkete ait aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3. maddesi uyarınca trafikten men edilmesine ilişkin 17.01.2014 tarih ve 104905 sayılı işlem ile davacıya idari para cezası verilmesine ilişkin aynı tarih ve 9436 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince; ... plakalı araç Orhangazi İlçesine kayıtlı olmasına rağmen Bursa Büyükşehir Belediyesi'nden U tipi güzergah izin belgesi alınmaksızın bu araç ile ticari amaçla yolcu taşımacılığı yapıldığının sabit olduğu, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı tarafından anılan Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Araçların tescil edildikleri amacın dışında kullanılması" başlıklı Ek 2. maddesinde; araçlarını motorlu araç tescil ve trafik belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerinin 14.400.000 lira para cezası ile cezalandırılacağı, ayrıca, aracın onbeş gün süre ile trafikten men edileceği, ilgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın, belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşıyan kişiye, araç sahibine, bağlı bulunduğu durak, işyeri ve işletmelerin sorumlularına birinci fıkrada gösterilen idari para cezasının üç kat olarak,

fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde tekerrürü halinde ise beş kat olarak uygulanacağı, ayrıca, aracın her defasında altmış gün süre ile trafikten men edileceği hükmüne yer verilmiştir.

Anılan maddenin ilk halinde aracın üretim amacı dışında yolcu veya yük taşımacılığında kullanılması hali için ceza öngörülmüşken, maddeye 31.05.2012 tarihinde kabul edilen 6321 sayılı Kanunla eklenen üçüncü fıkrayla, "korsan" olarak tabir edilen şehiriçinde ticari amaçlı kayıt dışı yolcu taşımacılığının engellenerek, hem taşımacılık hizmetlerinin düzene sokulması hem de kurallara bağlı olarak yolcu taşımacılığı yapan esnafın haklarının korunmasının amaçlandığı görülmektedir.

Dava dosyasının incelenmesinden; 17.01.2014 tarihinde trafik ekiplerince …. istikameti …. km sınırları içerisinde yapılan denetimde davacıya ait araçta yolcuların bulunduğunun görüldüğü, yolcuların … İlçesinde ikamet ettiklerini …. fabrikasında çalışan personel olduklarını beyan ettikleri, araç sürücüsüne taşıma izin belgesinin bulunup bulunmadığının sorulduğu ve izin belgesinin olmadığı, bu hususların polis memurlarınca tutanak altına alındığı, söz konusu tespit üzerine dava konusu işlemlerin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

06.11.2012 tarih ve 28489 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi Ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 1. maddesinde büyükşehir belediyesinin sınırlarının il mülki sınırları olan iller içerisinde Bursa da sayılmış; anılan Kanunun yürürlüğünü düzenleyen 36.maddesinde 1.maddenin ilk mahalli idareler genel seçiminde yürürlüğe gireceği hüküm altına alınmıştır.

15.03.2012 tarih, 2012/133 Esas ve 280 sayılı Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile Bursa Büyükşehir Belediyesi Taksi - Dolmuş - Minibüs - Servis Araçları ve Özel Toplu Taşıma Araçları Yönetmeliği'nin 13. maddesinde değişiklik yapılarak 'U tipi güzergah izin belgesi' düzenlenmiştir. Anılan belge; …. il sınırları içinde olup Büyükşehir Belediyesi sınırları dışında kalan ilçelere kayıtlı (S) plakalı servis araçları ile bu ilçelerde ikamet eden öğrenci/ personelin Büyükşehir sınırları içerisindeki okul/ işyerlerine getirilmek istenmesi durumunda servis araçlarına verilecek güzergah izin belgesi olarak tanımlanmıştır.

Yukarıda da bahsedildiği üzere; 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesine 31.05.2012 tarihli değişiklikle eklenen üçüncü fıkranın düzenlenme amacı, korsan taşımacılığın engellenmesidir. Olayda ise, denetim sırasında yolcu alındığı tespit edilen güzergâh için davacı tarafından izin belgesi alınmamış ise de Orhangazi ilçesi sınırlarında, ilçede ikamet eden personelin aynı ilçedeki Gedelek Köyü'nde bulunan fabrikaya taşındığı görülmektedir.

6360 sayılı Kanunun yayımından sonra ilk mahalli seçimlerin 30.03.2014 tarihinde yapıldığı, bu nedenle işlem tarihi itibariyle …. ilçesinin Bursa Büyükşehir Belediyesi sınırları dışında olduğu görüldüğünden, anılan Kanunun Ek 2. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında ilgili belediyeden izin ve ruhsat almaksızın ticari bir taşımacılık yapıldığından bahsedilemez.

Ayrıca davacı tarafından yapılan taşımacılık, büyükşehir belediyesi sınırları dışındaki ilçeden büyükşehir belediyesi sınırlarında bulunan bir işyerine personel taşıma niteliğinde olmadığından işlem tarihi itibariyle tipi güzergah belgesinin alınması gerekmediği de açıktır.

Bu durumda; dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmesi gerekirken, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.