Danıştay Danıştay 15. Daire Başkanlığı E.2015/4545 K.2015/5843

Hüküm veren Danıştay Onbeşinci Dairesi'nce, davacının kararın düzeltilmesi istemli dilekçesindeki iddialar Dairemizin 19/11/2014 tarih ve E:2014/5214; K:2014/8480 sayılı kararının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görüldüğünden kararın düzeltilmesi isteminin kabulü ile Dairemizin anılan kararı kaldırılarak gereği görüşüldü:

Dava; davacının alkollü iken araç kullandığından bahisle sürücü belgesinin 6 ay süreyle geri alınmasına ilişkin 27/05/2013 tarih ve 246356 sayılı işlem ile davacıya 700,00- TL idari para cezası verilmesine ilişkin aynı tarih ve 508150 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

... İdare Mahkemesi'nce; davacının 0.40 promil alkollü olarak araç kullandığına ilişkin saat 01:00 sıralarında yapılan ilk ölçüm ile ..Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 01:48 sıralarında yapılan ve davacının 0.03 promil alkollü olduğunu tespit eden ikinci ölçüm arasındaki süre hesaba katıldığında, her ne kadar dava konusu işlemin tesis tarihi itibariyle hukuka uygun olduğu görülmekte ise de sonradan hususi otomobil dışındaki araçları alkollü olarak kullanan sürücüler bakımından promil alt sınırının 0,21 promil olarak belirlenmesi nedeniyle davacı hakkında tesis edilen işlemlerde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Davacı tarafından kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 48'inci maddesinde; uyuşturucu veya keyif verici maddeleri almış olanlar ile alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin kara yolunda araç sürmelerinin yasak olduğu,

uyuşturucu veya keyif verici maddelerin cinsleri ile alkollü içkilerin etki dereceleri ve kandaki miktarlarını tespit amacıyla, trafik zabıtasınca teknik cihazlar kullanılacağı, tespit usulleri ve muayene şartlarının, Sağlık Bakanlığının görüşüne uygun olarak hazırlanacak yönetmelikte düzenleneceği, bu madde hükmüne uymayan sürücülerin derhal araç kullanmaktan men olunacağı, yönetmelik ile belirtilen miktarların üzerinde alkollü araç kullandığı tespit edilen sürücülerin, suçun işlendiği tarihten itibaren geriye doğru beş yıl içinde;

birinci defasında sürücü belgelerinin altı ay süreyle geri alınacağı ve haklarında para cezası uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 97. maddesinin "Alkollü içki almış sürücülerin ve kanlarındaki alkol miktarının tespiti esasları;" b) Alkollü içki almış olarak kandaki alkol miktarına göre araç sürme yasağı. 1) Taksi veya dolmuş otomobil, minibüs, otobüs, kamyon, çekici gibi araçlarla kamu hizmeti, yük ve yolcu taşımacılığı yapan sürücüler ile resmi araç sürücüleri alkollü içki kullanmış olarak bu araçları süremezler.

2) Alkollü içki almış olarak araç kullandığı tespit edilen diğer araç sürücülerinden kanlarındaki alkol miktarı 0.50 promilin üstünde olanlar araç kullanamazlar. c) Alkollü içki almış sürücülerin ve kanlarındaki alkol miktarının tespiti esasları.

1) Alkollü olarak araç kullandığından şüphe edilen sürücüler; alkol tespitine ilişkin tarih, saat ve ölçüm sonucu ile cihaza ait seri numarasını gösterir çıktı verebilen ve kalibrasyon ayarı yapılmışteknik cihazlar kullanılarak trafik zabıtası tarafından kontrol edilir...." kuralı yer almaktadır.

Öte yandan, 2918 sayılı Kanunun 48. maddesinde 6487 sayılı Kanun'la yapılan ve 11.06.2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren değişiklikle, "Yapılan tespit sonucunda, 0,50 promilin üzerinde alkollü olarak araç kullandığı tespit edilen sürücüler hakkında, fiili bir suç oluştursa bile 700,00 Türk Lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgesi altı ay süreyle geri alınır. Hususi otomobil dışındaki araçları alkollü olarak kullanan sürücüler bakımından promil alt sınırı 0,21 olarak uygulanır." hükmü getirilmiştir.

Dava dosyanın incelenmesinden; 27.05.2013 tarihinde saat 01:00 sıralarında Sarıyer İlçesi, Yeniköy Garanti Bankası Mevkii'nde yapılan denetimde ... plakalı kamyonet sürücüsü davacının 0,40 promil alkollü olduğunun tespit edildiği, davacının itiraz üzerine sevk edildiği ...Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde ilk ölçümden 48 dakika sonra yapılan kan tahlilinde 0,03 promil alkollü olduğunun tespiti üzerine dava konusu işlemlerin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Bilimsel çalışmalarda, alkole toleransın kişiden kişiye değişeceği gibi aynı kişide de farklı zamanlarda reaksiyonlarda farklılık olabileceği, kişinin yaşı, kilosu, cinsiyeti, metobolizma hızı, açlık ve tokluk durumu gibi pek çok nedene bağlı olarak vücuttaki alkol oranının azalma hızının değişebileceği kabul edilmektedir. Adli Tıp Kurumu Ankara Grup Başkanlığı'nın 25.11.2008 tarih ve 342 sayılı yazısında da; zamanla orantılı olarak kan-alkol düzeyindeki azalma ile ilgili yapılan araştırmalarda, kan alkol düzeyinin bir saatte 12-20 mg/dl azaldığı, adli vakalarda, Adli Tıp Kurumu 5. İhtisas Kurulu'nca ortalama olarak kan alkol düzeyinin bir saatte 15 mg/dl (0,15 promil) azaldığının kabul edildiği belirtilmiştir.

Olayda, her ne kadar davacı hakkında, yasal sınırlar üzerinde promil alkollü olarak ticari araç kullandığı gerekçesiyle dava konusu işlemler tesis edilmiş ise de bu ölçümden 48 dakika sonra trafik ekiplerince götürüldüğü sağlık kuruluşunda yapılan ikinci ölçüm sonucunda alkol oranının 0.03 promil olduğu, iki ölçüm arasındaki süre dikkate alındığında Adli Tıp Kurumu'nun anılan kararı uyarınca davacının ilk ölçüm sırasında 0.20 olan yasal sınır üzerinde alkollü olamayacağı anlaşıldığından, dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Kaldı ki farklı saatlerde yapılan iki farklı ölçümün bulunması halinde; ikinci ölçüme her bir saat için 0,15 promil eklenmek suretiyle alkol oranının belirleneceği Adli Tıp Kurumu görüşü haricinde 19.02.2014 tarihli 28918 sayılı Resmi Gazete yayımlanarak yürürlüğe giren Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde de düzenlenmiştir.