Danıştay Danıştay 15. Daire Başkanlığı E.2015/5840 K.2016/346

Hüküm veren Danıştay Onbeşinci Dairesi'nce, gereği görüşüldü: Dava, davacıya ait aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3. maddesi uyarınca geçici olarak trafikten men edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır. .... İdare Mahkemesi'nce, ilgili belediyeden izin alınmaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığı sabit görülerek davanın reddine karar verilmiştir. Davacı tarafından anılan Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Araçların tescil edildikleri amacın dışında kullanılması" başlıklı Ek 2. maddesinde; araçlarını motorlu araç tescil ve trafik belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerinin 14.400.000 lira para cezası ile cezalandırılacağı, ayrıca, aracın onbeş gün süre ile trafikten men edileceği, ilgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın, belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşıyan kişiye, araç sahibine, bağlı bulunduğu durak, işyeri ve işletmelerin sorumlularına birinci fıkrada gösterilen idari para cezasının üç kat olarak,

fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde tekerrürü halinde ise beş kat olarak uygulanacağı, ayrıca, aracın her defasında altmış gün süre ile trafikten men edileceği hükmüne yer verilmiştir.

Anılan maddenin ilk halinde aracın üretim amacı dışında yolcu veya yük taşımacılığında kullanılması hali için ceza öngörülmüşken, maddeye 31.05.2012 tarihinde kabul edilen 6321 sayılı Kanunla eklenen üçüncü fıkrayla, "korsan" olarak tabir edilen şehiriçinde ticari amaçlı kayıt dışı yolcu taşımacılığının engellenerek, hem taşımacılık hizmetlerinin düzene sokulması hem de kurallara bağlı olarak yolcu taşımacılığı yapan esnafın haklarının korunmasının amaçlandığı görülmektedir.

Dosyadaki belgelerin incelenmesinden; görevli polis memurlarınca 17.11.2014 tarihinde yapılan denetimde, davacıya ait ...plakalı araçla, araç sürücüsü tarafından araç sahibi davacının çocuğu ile birlikte iki öğrencinin .... Lisesi'ne bıraktığını, bunun karşılığında aylık olarak çocukların ailelerinden bir miktar para aldığını beyan edildiği, bu tespite dayanılarak ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın ticari amaçlı taşımacılık yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davacıya ait aracın trafikten men edildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda da bahsedildiği üzere; 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesine 31.05.2012 tarihli değişiklikle eklenen üçüncü fıkranın düzenlenme amacı, korsan taşımacılığın engellenmesidir.

Olayda, söz konusu araç ile davacının kendi çocukları ile birlikte başka çocukların da taşıdığı, davacının belirli bir mesleği olduğu ve bu taşımayı gelir elde etmek amacıyla yapmadığı, kendi çocuğundan bedel almasının hayatın olağan akışına aykırı olacağı görüldüğünden anılan Kanunun Ek 2. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında ilgili belediyeden izin ve ruhsat almaksızın ticari bir taşımacılık yapıldığından bahsedilemez.

Uyuşmazlıkta; davacıya ait araçla kendi çocuğu ile birlikte aynı okulda eğitim gören iki çocuğun da okula götürülmesi suretiyle yapılan taşımacılığın ticari niteliği haiz olmadığı sonucuna varılarak aksi düşünceyle tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Bu durumda; dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmesi gerekirken, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.