Danıştay Danıştay 15. Daire Başkanlığı E.2015/7796 K.2015/8467

Hüküm veren Danıştay Onbeşinci Dairesi'nce, gereği görüşüldü: Dava; davacı şirkete ait ... plakalı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3 maddesi uyarınca altmış gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin 01.10.2014 tarih ve 429508 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır. ... İdare Mahkemesi'nce, güzergah izin belgesi almadan servis taşımacılığı yaptığı sabit olan davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Davacı şirket tarafından, hukuka aykırı olduğu ileri sürülen anılan İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Araçların tescil edildikleri amacın dışında kullanılması" başlıklı Ek 2. maddesinde; araçlarını motorlu araç tescil ve trafik belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerinin 14.400.000 lira para cezası ile cezalandırılacağı, ayrıca, aracın onbeş gün süre ile trafikten men edileceği, ilgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın, belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşıyan kişiye, araç sahibine, bağlı bulunduğu durak, işyeri ve işletmelerin sorumlularına birinci fıkrada gösterilen idari para cezasının üç kat olarak,

fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde tekerrürü halinde ise beş kat olarak uygulanacağı, ayrıca, aracın her defasında altmış gün süre ile trafikten men edileceği hükmüne yer verilmiştir.

Anılan maddenin ilk halinde aracın üretim amacı dışında yolcu veya yük taşımacılığında kullanılması hali için ceza öngörülmüşken, maddeye 31.05.2012 tarihinde kabul edilen 6321 sayılı Kanunla eklenen üçüncü fıkrayla, "korsan" olarak tabir edilen şehiriçinde ticari amaçlı kayıt dışı yolcu taşımacılığının engellenerek, hem taşımacılık hizmetlerinin düzene sokulması hem de kurallara bağlı olarak yolcu taşımacılığı yapan esnafın haklarının korunmasının amaçlandığı görülmektedir.

Dosyadaki belgelerin incelenmesinden; görevli polis memurlarınca 01.10.2014 tarihinde yapılan denetimde, davacı şirkete ait 34 ... plakalı araçla, davacı şirket ortağı ve aynı zamanda araç sürücüsünün kendi çocuğunu bu arabayla Hasbahçe İlköğretim Okulu'na bırakırken aynı mahallede oturan akrabalarının çocuklarını da bıraktığını, bunun karşılığında aylık olarak çocukların ailelerinden bir miktar para aldığını beyan ettiği, bu tespite dayanılarak ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın ticari amaçlı taşımacılık yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca davacı şirkete ait aracın trafikten men edildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda da bahsedildiği üzere; 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesine 31.05.2012 tarihli değişiklikle eklenen üçüncü fıkranın düzenlenme amacı, korsan taşımacılığın engellenmesidir. Olayda, araç sürücüsü ...'ın davacı şirketin ortağı olduğu, söz konusu araç ile kendi çocukları ile birlikte başka çocukları da taşıdığı, davacının belirli bir mesleği olduğu ve bu taşımayı gelir elde etmek amacıyla yapmadığı görüldüğünden anılan Kanunun Ek 2. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında ilgili belediyeden izin ve ruhsat almaksızın ticari bir taşımacılık yapıldığından bahsedilemez.

Ayrıca davacı şirket tarafından idari para cezasının iptalinin talep edildiği; İstanbul 6. Sulh Ceza Hakimliği' nin 2014/2214 D. İş sayılı kararıyla kendi çocuğu ve akrabalarının çocuklarını okula bırakan sürücünün bu taşımacılıkta maddi bir kazanç veya ticari gelir elde etmediği göz önüne alınarak para cezasının iptal edildiği görülmektedir.

Uyuşmazlıkta; davacı şirkete ait araçla şirket ortağı tarafından yapılan taşımacılık ticari niteliği haiz olmadığından aksi düşünceyle tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Bu durumda; dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmesi gerekirken, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.