Danıştay Danıştay 15. Daire Başkanlığı E.2015/8819 K.2015/8250

Düşüncesi

Eczane açılacak yerin esas itibariyle eczacılık faaliyetleri için elverişli konumda olmasının gerektiği, burada tapu kaydındaki ibareden çok fiili durumun önem arzedeceği, dosyaya sunulan fotoğraflarda eczanenin yapılaşması tamamlanmış ve etrafında sıralı dükkanların bulunduğu cadde üzerinde yer aldığı, bu haliyle eczanenin, ruhsat almak için mevzuatta aranan şartları karşıladığı anlaşıldığından karar düzeltme isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Onbeşinci Dairesi'nce, davacının karar düzeltme istemi kabul edilerek, Danıştay 15. Dairesi'nin 27/05/2015 tarih ve E:2014/4787; K:2015/3250 sayılı kararı kaldırılarak temyiz istemi yeniden incelenip gereği görüşüldü: Dava; ...Eczanesi için verilen 15.01.2013 günlü, 17/72 sayılı ruhsatın; söz konusu eczanenin tapuda tarla olarak göründüğü, ilgili mevzuatında ise eczanelerin bağımsız dükkanlarda açılması gerektiğinin belirlendiği, yapılan işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek iptali istemiyle açılmıştır.

... 13. İdare Mahkemesi'nce; ...isimli kişi tarafından 29.11.2012 tarihli dilekçe ile ... İli, ...

İlçesi, ... adresinde ....adı altında eczane açmak üzere başvuruda bulunulduğu, davacı odadan eczane ile ilgili görüş istenildiği, davacı tarafından yapılan incelemelerde işyerinin eczane için gerekli metrekare şartını taşıdığı ancak 6197 sayılı Kanun uyarınca bağımsız dükkan olmaması, tapuda tarla olarak görülmesi nedeniyle 25.12.2012 günlü yazı ile olumsuz görüş verildiği, idarece yapılan değerlendirme neticesinde eczane için gerekli iznin verildiği,

eczane açılacak yerin esas itibariyle eczacılık faaliyetleri için elverişli konumda olmasının gerektiği, burada tapu kaydındaki ibareden çok fiili durumun önem arzedeceği, dosyaya sunulan fotoğraflarda eczanenin yapılaşması tamamlanmış ve etrafında sıralı dükkanların bulunduğu cadde üzerinde yer aldığı, bu haliyle eczanenin, ruhsat almak için mevzuatta aranan şartları karşıladığı sonucuna ulaşılarak davalı idarece verilen ruhsatta hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı tarafından, hukuka aykırı olduğu ileri sürülen mahkeme kararınn temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun'un 6. maddesinde. "Eczacılar aşağıdaki hallerde sanatlarını icradan menedilerek kendilerine verilmiş olan ruhsatnameler Sağlık ve Sosyal Yardım Vekaletince daimi olarak geri alınır: A) Ruhsatname almak için ibraz edilen evrakın hilafı hakikat olduğu ve bidayeten eczacılığa mani bir halin bulunduğu resmen tahakkuk ederse. B) 4 üncü maddedeki haller vukubulursa.

(Ek fıkra: 17/05/2012-6308 S.K/3. md.) Muvazaalı olarak eczane açıldığının tespiti hâlinde, ruhsatname iptal edilir ve eczacı beş yıl süreyle eczane açamaz. Muvazaanın eczacılar arasında yapılmış olması hâlinde, eczane açma yasağı hepsi hakkında uygulanır." hükmü. 20. maddesinde.

"Eczane binalarının kaç kısımdan mürekkep olacağı ve laboratuvarların vasıf ve şartları ve içerlerinde bulunması lazımgelen alet ve saire ve eczanenin dahili hizmetleri Sağlık ve Sosyal Yardım Vekaletince tayin ve tesbit olunur." hükmü yer almaktadır.

Eczaneler ve Eczane Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinde.

"Eczane açmak isteyen eczacılar, aşağıda yazılı evrak ve belgeler ile İl Sağlık Müdürlüğü'ne başvururlar: a) Nüfus cüzdanı sureti, b) Sağlık Bakanlığınca tescil edilmiş eczacılık diplomasının aslı veya noterce tasdikli sureti, c) Eczacılığa engel mahkûmiyetinin bulunmadığına dair adli belge, d) Biyografi, e) 6197 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin (e) ve (f) bentlerinde yazılı olduğu üzere, mesleğini yapmayı engelleyecek iyileşmez bir hastalığı bulunmadığına dair sağlık raporu ile iki gözünün görmekten mahrum olmadığına dair uzman tabip raporu, f) 4x6 cm boyutlarında 4 adet fotoğraf,

g) Eczane yapılacak yerin krokisi ile ilgili kanunlara uygunluğu hususunda Bölge Eczacı Odası ile İl Sağlık Müdürlüğünce tasdik edilmiş rapor, h) Eczanenin muvazaalı olup olmadığı hususunda Bölge Eczacı Odasınca verilmiş değerlendirme raporu; bu rapor Eczacı Odası yetkililerince 20 iş günü içerisinde ispatlayıcı belgelerle birlikte İl Sağlık Müdürlüğüne verilir.

Belirtilen süre sonunda rapor verilmediği takdirde muvazaa konusunda İl Sağlık Müdürlüğü yetkililerince 10 iş günü içerisinde karar verilir. Bölge Eczacı Odasının verdiği rapor ile İl Sağlık Müdürlüğünün görüşlerinin birbiri ile örtüşmediği durumlarda muvazaa konusu, İl Sağlık Müdürünün başkanlığında, il sağlık müdürlüğü ve eczacı odası tarafından görevlendirilen yetkililerden oluşan Muvazaa Değerlendirme Komisyonu tarafından değerlendirilir.

Bu Komisyonda muvazaa konusunda mutabakata varılamaması durumunda, dosya belgeleriyle birlikte ivedilikle Bakanlığa gönderilir. Bakanlıkça, Türk Eczacıları Birliğinin uygun göreceği temsilcilerin de yer alacağı bir komisyon tarafından değerlendirme yapılarak muvazaaya ilişkin karar İl Sağlık Müdürlüğüne bildirilir." hükmüne. 6. maddesinde.

"5 inci madde hükmüne uygun olarak yapılacak müracaatlar ilgili sağlık müdürlüğünce incelendikten ve mevzuata uygunluğu tespit edildikten sonra gerekli harçların ilgili tarafından yatırılmasını takiben eczane ruhsatnamesi düzenlenir ve valilikçe imzalandıktan sonra ilgiliye verilir." hükmüne. 9. maddesinde; " “Eczane olacak yerlerin, bodrum ve asma katları hariç olmak üzere, asgari 35 metrekare olması.

6197 sayılı Kanun’un 14 üncü maddesinin (A) ve (B) bentlerine göre açılacak eczanelerin depo hariç asgari 20 metrekare olması şarttır. Eczanelerin laboratuvar kısımları, müşteriler veya hastalarla irtibatı olmayacak şekilde ayrılmış olması gerekir. Ayrıca, serin yerde muhafaza edilecek ilaçların konulması için buzdolabı bulundurulur.

Deprem, sel ve yangın gibi tabiî afetlerden evvel ruhsatlandırılmış eczanesi bulunan ve fakat bu âfetler sebebiyle eczane olarak kullandığı işyerinin önemli ölçüde hasar görüp kullanılamaz duruma geldiğini belgeleyen eczacılara; iki yılı geçmemek üzere, işyerini tamir ettirinceye veya yeni bir işyeri edininceye kadar, asgarî 20 metrekare olan yerlerde veya prefabrike yapılar gibi geçici yapılarda da eczane faaliyeti için ruhsat verilebilir.

Eczaneler aydınlık, rutubetsiz ve havadar olacak; zeminleri ise karo, mermer veya benzeri malzemeyle döşenecektir. Müşterilerin bekleme yerleri ile banko ve çalışma masası eczanenin giriş katında bulunacaktır. Sağlık kurumları bünyesinde açılacak eczaneler, yalnızca yatarak tedavi gören hastalara ilaç verebileceklerinden, herhangi bir katta açılmaları mümkündür. Serbest eczaneler halkın serbestçe girip çıkabildiği yerlerde açılabilir.

Eczanelerin bağımsız dükkanlarda açılması ve faaliyet göstermesi zorunludur. Eczanenin laboratuarının doğrudan dışarısı ile bağlantısı olmamak ve ilgili mercilere bildirilen projesinde belirtilmek kaydıyla, birden fazla kapısı olabilir. Ancak bu kapılardan hiçbiri başka dükkan veya mağaza içine açılamaz. Eczanenin güvenliği eczane sahip ve mesul müdürü eczacının sorumluluğu altındadır.

Alışveriş merkezlerindekiler de dahil olmak üzere eczanelerin bağlı olduğu bölgedeki eczane çalışma gün ve açılış kapanış saatlerine uyması zorunludur. Ancak geceleri kapalı olan alışveriş merkezlerindeki eczaneler nöbetten muaf tutulur. Uluslararası uçuşa açık olan havaalanları içinde yer alan eczaneler, eczane çalışma gün ve saatleri dışında da 24 saat açık olabilirler. Bu durumda biri eczanenin sahibi olmak kaydıyla her 8 saat için bir eczacı bulundurulması zorunludur.

Muayenehaneler ile sadece tahlil ve görüntüleme hizmeti veren laboratuvar tanı merkezleri hariç olmak üzere, içinde sağlık kurum ve kuruluşu bulunan bina ve bahçesi ile müştemilatında serbest eczane açılamaz. Havaalanları, otogarlar ve tren garlarında bu kısıtlama uygulanmaz.

Üniversiteler; ticari nitelik taşımaksızın münhasıran eczacılık fakültesi öğrencilerinin eğitimi amacıyla açacakları uygulama eczaneleri dışında, mediko-sosyal merkezi eczaneleri de dahil olmak üzere ticari amaç güden eczane açamazlar." düzenlemelerine yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; ..... tarafından 29.11.2012 tarihli dilekçe ile ... İli, ... İlçesi, .... adresinde uyuşmazlığa konu .... Eczanesi' ni açmak üzere başvuruda bulunulduğu, davacı odadan eczane ile ilgili görüş istenildiği, davacı tarafından yapılan incelemelerde işyerinin eczane için gerekli metrekare şartını taşıdığı ancak 6197 sayılı Kanun uyarınca bağımsız dükkan olmaması, tapuda tarla olarak görülmesi nedeniyle 25.12.2012 günlü yazı ile olumsuz görüş verildiği, idarece yapılan değerlendirme neticesinde eczane için gerekli iznin verilmesi üzerine ...Eczanesi için verilen 15.01.2013 günlü, 17/72 sayılı ruhsatın iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, her ne kadar Mahkemece eczane açılacak yerin esas itibariyle eczacılık faaliyetleri için elverişli konumda olmasının gerektiği, tapu kaydındaki ibareden çok fiili durumun önem arzedeceği, dosyaya sunulan fotoğraflarda eczanenin yapılaşması tamamlanmış ve etrafında sıralı dükkanların bulunduğu cadde üzerinde yer aldığı, bu haliyle eczanenin, ruhsat almak için mevzuatta aranan şartları karşıladığı belirtilmişse de, İdare Mahkemesi tarafından yapılacak ara kararı ile dava konusu eczaneye ilişkin tapu kaydındaki son durumunun sorulması ve eczanenin fiili durumunun ve mevzuatta aranılan şartları taşıyıp taşımadığı hususunun da yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesi ile tespit edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sükununu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemlerde 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'na yollamada bulunulmakta ve devamında davanın ihbarı ve bilirkişi seçiminin Danıştay, mahkeme veya hakim tarafından re'sen yapılacağı hükmüne yer verilmektedir.

İdare Mahkemesi tarafından, anılan mevzuat hükmü kapsamında bakılan davanın, karardan etkileneceği açık olan dava konusu ..... Eczanesi sahibi Eczacı ....'na ihbar edilerek ruhsatı dava konusu edilen eczacının davaya katılmasına imkan verilmek suretiyle karar verilmesi gerekmektedir.

Bu durumda, ihbar kuralları işletilmeksizin ve belirtilen araştırma ve değerlendirmeler yapılmadan, dava konusu işlemi iptal eden İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.