Danıştay Danıştay 15. Daire Başkanlığı E.2016/314 K.2016/4980

Hüküm veren Danıştay Onbeşinci Dairesi'nce, dosyanın tekemmül ettiği görülerek yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

Dava; davacıya ait 34 M plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3. maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin 20.08.2014 tarih ve 0417182 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

... 7. İdare Mahkemesince; söz konusu araçla 'M' plakanın faaliyeti dışında ilgili belediyeden izin alınmaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edildiği, bu fiil nedeniyle tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı tarafından anılan İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Araçların tescil edildikleri amacın dışında kullanılması" başlıklı Ek 2. maddesinde; araçlarını motorlu araç tescil ve trafik belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerinin 14.400.000 lira para cezası ile cezalandırılacağı, ayrıca, aracın onbeş gün süre ile trafikten men edileceği, ilgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın, belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşıyan kişiye, araç sahibine, bağlı bulunduğu durak, işyeri ve işletmelerin sorumlularına birinci fıkrada gösterilen idari para cezasının üç kat olarak,

fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde tekerrürü halinde ise beş kat olarak uygulanacağı, ayrıca, aracın her defasında altmış gün süre ile trafikten men edileceği hükmüne yer verilmiştir.

Anılan maddenin ilk halinde aracın üretim amacı dışında yolcu veya yük taşımacılığında kullanılması hali için ceza öngörülmüşken, maddeye 31.05.2012 tarihinde kabul edilen 6321 sayılı Kanunla eklenen üçüncü fıkrayla, "korsan" olarak tabir edilen şehiriçinde ticari amaçlı kayıt dışı yolcu taşımacılığının engellenerek, hem taşımacılık hizmetlerinin düzene sokulması hem de kurallara bağlı olarak yolcu taşımacılığı yapan esnafın haklarının korunmasının amaçlandığı görülmektedir.

Diğer yandan; ... Büyükşehir Belediyesi (M) ve (TM) Seri Plakalı ve Hatlı Ticari Minibüs Yönergesinin 6. maddesinde.

(M) ve (TM) seri plakalı ticari minibüs Çalışma Ruhsatlarının Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından tanzim edilerek mal sahibi veya imza karşılığı ilgili Oda yetkilisine verileceği, yıllık çalışma ruhsatlarının alınmasının her yılın Aralık ayında başlayıp takip eden yılın Ocak ayının sonuna kadar devam edeceği, alınan ruhsatların, ruhsat yılından sonraki yılın Ocak ayı sonuna kadar geçerli olduğu, süresinde ödenmeyen Çalışma Ruhsat Ücretinin gecikilen her ay için aylık yasal faiziyle birlikte tahsil edileceği, Yönerge eki Minibüs Taşımacılığı Yönergesi Yaptırım Cetvelinin 16. maddesinde;

yıllık geçici çalışma ruhsatı olmaksızın çalışan hatlı ticari minibüslerin, ruhsat alıncaya kadar taşıma hizmetinden men edileceği düzenlenmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden; görevli polis memurlarınca düzenlenen 20.08.2014 tarihli tutanakla, davacıya ait 34 M plakalı minibüs ile 50,00 TL ücrret karşılığında yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edildiği, davacının ilgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın ticari amaçla yolcu taşımacılığı yaptığından bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği, davacının 01.08.2014 tarihinde 2014 yılı Minibüs Çalışma Ruhsatnamesini aldığı, anılan ruhsatnamenin 01.08.2014-01.08.2015 tarihleri arasında geçerli olduğu anlaşılmaktadır

Yukarıda da bahsedildiği üzere; 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesine 31.05.2012 tarihli değişiklikle eklenen üçüncü fıkranın düzenlenme amacı, korsan taşımacılığın engellenmesidir. Olayda, davacı ticari plakalı minibüs işletmekte olup, yıllık çalışma ruhsatını da aldığı görüldüğünden davacının, anılan Kanunun Ek 2. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında ilgili belediyeden izin ve ruhsat almaksızın faaliyette bulunduğundan bahsedilemez.

Davacının ilgili belediyeden izin ve ruhsatı bulunmakla birlikte, minibüs çalışma ruhsatnamesinin sağladığı faaliyet alanı dışında bir taşımacılık yapıldığı görülmektedir. Bu duruma ilişkin uygulanacak müeyyide ise, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (M) ve (TM) Seri Plakalı ve Hatlı Ticari Minibüs Yönergesinde belirlenmiş olup davacı hakkında anılan Yönerge hükümleri uyarınca işlem yapılması gerekmektedir.

Böylece; ticari minibüs plakalı araçla şehiriçinde ticari amaçla yolcu taşımacılığı 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında bulunmadığından, aksi yorumla tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.