Danıştay Danıştay 15. Daire Başkanlığı E.2016/5251 K.2018/6933

Sağlık yardımları Sosyal Güvenlik Kurumunca karşılanan ve kapsam maddesinde tanımlanan kişilerin, sağlıklı kalmalarını, hastalanmaları halinde sağlıklarını kazanmalarını, iş kazası ile meslek hastalığı, hastalık ve analık sonucu tıbben gerekli görülen sağlık hizmetlerinin karşılanmasını, iş göremezlik hallerinin ortadan kaldırılmasını veya azaltılmasını temin etmek amacıyla Kurumca finansmanı sağlanan sağlık hizmetleri, yol,

gündelik ve refakatçi giderlerinden yararlanma esas ve usulleri ile bu hizmetlere ilişkin Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonunca belirlenen Kurumca ödenecek bedellerin bildirilmesi amacıyla hazırlanan ve 24.3.2013 gün ve 28597 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinin 1.4.2.C maddesinde, "Üçüncü basamak resmi sağlık kurumu", na bağlı eğitim ve araştırma hastaneleri ve özel dal eğitim ve araştırma hastaneleri ile bu hastanelere bağlı semt poliklinikleri, üniversite hastaneleri ile bu hastanelere bağlı sağlık uygulama ve araştırma merkezleri, enstitüler ve semt poliklinikleri,

Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı Tıp fakültesi ile Eğitim ve Araştırma Hastaneleri olarak tanımlanmıştır.

Dava konusu edilen düzenleme ile "... 1.4.2.C maddesinde, yer verilen enstitüler ibaresinden sonra gelen ve semt poliklinikleri" ibaresi yürürlükten kaldırılmış ise de; 7.10.2016 gün ve 29850 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 2'nci maddesinin b bendiyle "ve semt poliklinikleri" ibaresi tekrar eklenmiştir.

Öte yandan; semt polikliniklerinin faaliyetlerine son verilmesine karar verildiğini ve ilgili kararın tüm vakıf yükseköğretim kurumlarına duyurulduğunu bildiren ve dava konusu düzenlemeye dayanak alınan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 10.12.2015 gün ve 240 sayılı yazısında bahsedilen Yükseköğretim Kurulu Yürütme Kurulunun 4.11.2015 gün ve 45 sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada, Danıştay Sekizinci Dairesinin 2015/14484 sayılı esasına kayıtlı dosyada, davalı idare tarafından, semt polikliniklerine ilişkin gerekli hukuksal düzenlemelerin yapılarak,

semt polikliniklerinin açılması ve faaliyette bulunabilmeleri için sahip olmaları gereken standart ve kriterlerin belirlenmesi, bu kriterleri sağlayanların kazanılmış haklarının kabulü ile faaliyetlerinin devamına izin verilmesi, belirlenecek kriter ve standartlara aykırılıklar bulunulması durumunda denetiminin yapılarak, gerekli yaptırımların uygulanması,

açılmış olan semt polikliniklerinin belirlenecek standart ve kriterleri yerine getirebilmeleri için uygun süre tanınması ve koşulları sağlayanların elde edilen haklarının korunması gerekirken, semt polikliniklerinin sunduğu hizmetin amacı itibarıyla sağlık alanında eğitim ve uygulamaya ilişkin standart ve kriterler belirlenmeden, hiçbir somut ve bilimsel veriye dayanmaksızın, semt polikliniklerinde eğitim-öğretim faaliyetinde bulunulmadığı kabul edilmek suretiyle, vakıf yükseköğretim kurumlarına ait tüm semt polikliniklerinin kapatılmasına ilişkin kararda,

hukuka ve kamu yararına uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Bu durumda; hukuka aykırılığı yargı kararıyla belirlenen Yükseköğretim Kurulu Yürütme Kurulu kararı göz önüne alınarak "Üçüncü basamak resmi sağlık kurumu", içerisinde semt polikliniklerine yer verilmemesine ilişkin düzenlemede kamu yararına uyarlık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenle; 30.4.2016 gün ve 29699 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 1'inci maddesinin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onbeşinci Dairesi'nce Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenildikten sonra gereği görüşüldü:

Dava; 30.4.2016 gün ve 29699 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 1'inci maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.

Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) Başkanlığının 04.11.2015 tarihli kararıyla, herhangi bir eğitim hizmeti sunulmayan sadece sağlık hizmeti sunumuna yönelik vakıf üniversitelerine ait semt polikliniklerinin kapatılmasına karar verilmiştir. Bu durum 10.12.2015 tarihli yazı ile SGK Başkanlığına bildirilmiştir.

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından Sağlık Uygulama Teğliği (SUT)’nde yapılan ve 30.4.2016 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklik ile “semt poliklinikleri” 3. basamak sağlık kurumu olmaktan çıkarılmıştır.

YÖK tarafından alınan 03.05.2016 tarihli karar ile üniversite hastanelerine bağlı semt polikliniklerinin kapatılmasını öngören 04.11.2015 tarihli karar kaldırılmıştır.

07.10.2016 gün ve 29850 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 2'nci maddesinin b bendiyle "ve semt poliklinikleri" ibaresi tekrar eklenerek, 3. basamak sağlık kurumu tanımlaması içine tekrar alınmıştır.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 3. maddesinde. "Sağlık hizmeti sunucusu: Sağlık hizmetini sunan ve/veya üreten; gerçek kişiler ile kamu ve özel hukuk tüzelkişilerini ve bunların tüzel kişiliği olmayan şubelerini," şeklinde tanımlanmış, "Hizmet basamakları ve sevk zinciri" başlıklı 70. maddesinde; "bu Kanunun uygulanması bakımından sağlık hizmeti sunucuları birinci, ikinci ve üçüncü basamak olarak tarafından basamaklandırılır.

Bu basamaklar ve sağlık hizmet sunucuları arasında sevk zinciri; tanı, ön tanı, hekimlerin ve diş hekimlerinin uzmanlıkları dikkate alınmak suretiyle tüm yurtta veya il ya da ilçe bazında nın görüşü alınarak Kurum tarafından belirlenir. Aile hekimleri birinci basamak hizmet sunucuları içinde yer alır. Kurumca sağlık hizmetlerinin sağlanabilmesi için, genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler sevk zinciri kurallarına uygun hareket etmek zorundadır.

(Ek cümle: 17/1/2012-6270/10 md.) 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendinin (1), (3) ve (9) numaralı alt bentlerinde sayılanların, Kurumla sözleşmeli üniversite ve istisnai hallerde özel sağlık hizmeti sunucularına müracaat edebilme koşulları ile uygulamaya ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından belirlenir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Sağlık yardımları Sosyal Güvenlik Kurumunca karşılanan ve kapsam maddesinde tanımlanan kişilerin, sağlıklı kalmalarını, hastalanmaları halinde sağlıklarını kazanmalarını, iş kazası ile meslek hastalığı, hastalık ve analık sonucu tıbben gerekli görülen sağlık hizmetlerinin karşılanmasını, iş göremezlik hallerinin ortadan kaldırılmasını veya azaltılmasını temin etmek amacıyla Kurumca finansmanı sağlanan sağlık hizmetleri, yol,

gündelik ve refakatçi giderlerinden yararlanma esas ve usulleri ile bu hizmetlere ilişkin Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonunca belirlenen Kurumca ödenecek bedellerin bildirilmesi amacıyla hazırlanan ve 24.3.2013 gün ve 28597 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinin 1.4.2.C maddesinde, "Üçüncü basamak resmi sağlık kurumu", na bağlı eğitim ve araştırma hastaneleri ve özel dal eğitim ve araştırma hastaneleri ile bu hastanelere bağlı semt poliklinikleri, üniversite hastaneleri ile bu hastanelere bağlı sağlık uygulama ve araştırma merkezleri, enstitüler ve semt poliklinikleri,

Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı Tıp fakültesi ile Eğitim ve Araştırma Hastaneleri olarak tanımlanmıştır.

Dava konusu edilen düzenleme ile "... 1.4.2.C maddesinde, yer verilen enstitüler ibaresinden sonra gelen ve semt poliklinikleri" ibaresi yürürlükten kaldırılmadan önce konuya ilişkin olarak tarafından davalı idareye verilen 08.03.2016 tarih ve 23642684/010.99 sayılı görüş yazısında; "...açılan semt polikliniklerinde hastanenin kadrosunda çalışan uzman tabiplerin çalışması, buralardan hasta yatırılabilmesi ve istenen her türlü tetkikin semt polikliniğinde veya hastanenin ana binasında yapılması nedeniyle rolü ne ise aynı basamaklandırmaya tâbi olması gerektiği değerlendirilmiştir." değerlendirmesi yer almaktadır.

Üniversite hastaneleri ile na bağlı eğitim ve araştırma hastanelerine bağlı semt polikliniklerinin sunduğu hizmetin amacı itibarıyla sağlık alanında eğitim ve uygulamaya ilişkin standart ve kriterler belirlenmeden, nın konuya ilişkin görüşü dikkate alınmadan, hiçbir somut ve bilimsel veriye dayanmaksızın, semt polikliniklerinde eğitim-öğretim faaliyetinde bulunulmadığı kabul edilmek suretiyle tesis edilen dava konusu düzenlemenin hukuka uygun olmadığı anlaşılmaktadır.