Danıştay DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU E.2015/4512 K.2016/756

Hüküm veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi görüşülmeyerek, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Dava; davacının, Adana İl Özel İdaresi Genel Sekreteri olarak görev yapmakta iken Bolu İli'ne Vali Yardımcısı olarak atandığı dönemde işlediği fiil nedeniyle 657 sayılı Kanun'un 125/D-f maddesi uyarınca kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılması, ancak öğrenim durumu itibarıyla yükselebileceği derecenin son kademesinde bulunduğundan brüt aylığının 1/2 oranında kesilmesine ilişkin 19/07/2012 günlü, 2012/17 sayılı davalı idare işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

Ankara 13. İdare Mahkemesinin 30/11/2012 günlü, E:2012/1250; K:2012/2767 sayılı kararıyla; mülkî idare amiri unvanıyla görev yapan davacının evine ait eşyaları taşımamasına karşın yer değiştirme masrafı karşılığı kendisi ve çocukları için toplam 1.793,14 TL beyanda bulunduğu hususu değerlendirildiğinde, idarece isnâd edilen eylemin sübut bulduğu, davacının sübut bulan eylemi nedeniyle kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile tecziye edilerek yükselebileceği derecenin son kademesinde bulunduğundan brüt aylığının 1/2 oranında kesilmesine ilişkin davaya konu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Anılan karar, Danıştay Onikinci Dairesinin 08/04/2015 günlü, E:2013/77, K:2015/2179 sayılı kararıyla.

6245 sayılı Kanunun, harcırahın ödenebilmesi için ilgilinin taşınmasından başka bir kural koymadığı, yol masrafı, yer değiştirme masrafı olarak verilen harcırahın unsurları arasında özel olarak evin taşınması diye bir bölümün de yer almadığı, dolayısıyla davacının Adana'dan Bolu'ya tayini çıktığında beyanı üzerine yer değiştirme gideri olarak kendisine ödenen bu parayı almakla yasal yolluğunu aldığı sonucuna varıldığı,

davacının 657 sayılı Kanun'un 125/D-f maddesi uyarınca disiplin cezası ile cezalandırılmasını gerektirecek eylemi bulunmadığından davanın reddine yönelik olarak verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle bozulmuş ise de. İdare Mahkemesi, bozma kararına uymayarak ilk kararında ısrar etmiştir.

Davacı, … 13. İdare Mahkemesinin … günlü, E:…. sayılı ısrar kararını temyiz etmekte ve bozulmasını istemektedir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 126. maddesinde, uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarının disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler, il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verileceği belirtilmiştir.

5203 sayılı İl Özel İdaresi Kanunun 35. maddesinde, genel sekreterin, il özel idaresi hizmetlerini vali adına ve onun emirleri yönünde, mevzuat hükümlerine, il genel meclisi ve il encümeni kararlarına, il özel idaresinin amaç ve politikalarına, stratejik plan ve yıllık çalışma programına göre düzenleyip yürüteceği, belirtilen hizmetlerin yürütülmesinden valiye karşı sorumlu olduğu, 36. maddesinin 4. fıkrasında, genel sekreterin, valinin teklifi ve İçişleri Bakanının onayı ile atanacağı ve aynı usulle görevden alınacağı düzenlenmiştir.

Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde, il özel idaresi disiplin kurulunun ne şekilde teşekkül ettirileceği belirtilmiş, buna göre, il özel idaresi disiplin kurulunun, Valinin veya genel sekreterin başkanlığında, İl hukuk işleri müdürü, hukuk işleri müdürü yoksa, valinin il idare kurulu üyeleri arasından görevlendireceği bir kişi, Vali tarafından belirlenecek bir birim müdürü, İl daimi encümeni üyelerinin kendi aralarında bir yıl içinde seçecekleri iki üyeden oluşacağı öngörülmüş, 8. maddesinin 2. fıkrasında, İl özel idarelerinde, belediyelerde, bu kurumların kurdukları birliklerde,

bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda görevli memurların kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile ilgili işlerinin ilgisine göre özel idare, belediye veya birlik disiplin kurulunca incelenip karara bağlanacağı düzenlenmiştir.

Adana İl Özel İdaresi Disiplin Amirleri Yönetmeliğinde İl Özel İdaresi Genel Sekreterinin disiplin amiri Vali olarak gösterilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden. İçişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirliğinde Hukuk Müşaviri olarak görev yapan davacının, Adana İl Özel İdaresi Genel Sekreteri olarak görev yapmakta iken 2011 Mayıs ayında Bolu İline atandığı, bu atama işlemi nedeniyle, kendisi ve çocukları için beyanı üzerine 1.793,14 TL. yer değiştirme giderinin tarafına ödendiği, ancak daha sonra evini nakletmediği, bu parayı haksız olarak aldığı halde iade etmediği, bilerek ve isteyerek,

6245 sayılı Kanun'un 60. maddesinde belirtilen ödenecek yolluğu arttıracak şekilde hilaf-ı hakikat beyanda bulunduğundan bahisle 657 sayılı Kanunun 125/D-f maddesi uyarınca kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılmasına, ancak öğrenim durumu itibarıyla yükselebileceği derecenin son kademesinde bulunduğundan brüt aylığının 1/2 oranında kesilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davacı tarafından, soruşturma zaman aşımı süresinin geçirilmek suretiyle ceza tesis edildiği ileri sürülmekte ise de, öğrenme tarihinden itibaren süresi içinde soruşturma açıldığı, zaman aşımı süresinin aşılmadığı görüldüğünden, davacının bu iddiasına itibar edilmemiştir.

Öte yandan, davacı tarafından, İl Özel İdaresi Genel Sekreteri olması nedeniyle hakkındaki soruşturmayı Vali yardımcısının yürütemeyeceği ileri sürülmekte ise de, İl Özel İdaresi Genel Sekreterinin idari hiyerarşi anlamında Vali Yardımcısının üstü olmadığı, bu nedenle, dava konusu işlemde bu yönüyle de hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Adana İl Özel İdaresi Genel Sekreteri olarak görev yapmakta iken, 2011 Mayıs ayında Bolu İline Vali yardımcısı olarak atanan davacı, İl Özel İdaresi Disiplin Kurulu kararına dayalı olarak Vali tarafından, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasıyla tecziye edilmiş, ancak öğrenim durumu itibarıyla yükselebileceği derecenin son kademesinde bulunduğundan brüt aylığının 1/2 oranında kesilmesine karar verilmiştir.

Uyuşmazlıkta, öncelikle İl Özel İdaresi Genel Sekreteri olan davacıya, anılan görevi esnasında kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren eyleminin tesbiti halinde, işlem tesis etmeye yetkili disiplin kurulu ve onay merciinin belirlenmesi gerekmektedir.

Gerek Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmeliğin gerekse Adana İl Özel İdaresi Disiplin Amirleri Yönetmeliğinin bir bütün olarak incelenmesinden, Valinin, İl Özel İdaresi Genel Sekreterinin disiplin amiri olduğu ifade edilebilmekte ise de, İl Özel İdaresi Genel Sekreteri olan davacıya kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını vermeye yetkili kurul ve/veya merciilerle iligili olarak açık bir düzenlemenin bulunmadığı görülmektedir.

Davacı, Adana İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği unvanı nedeniyle, görev yaptığı süre içerisinde, Adana İl Özel İdaresi Disiplin Kuruluna başkanlık yapmış ve/veya başkanlık yapma statüsünü elde etmiş kişi konumunda bulunmakta olup, başkanlığını yaptığı ve/veya başkanlığını yapma statüsünü elde ettiği Kurul (Adana İl Özel İdaresi Disiplin Kurulu) kararına dayalı olarak cezalandırılmasının disiplin hukuku ilkeleriyle bağdaşmayacağı açıktır.

O halde, İl Özel İdaresi Genel Sekreterliğinin idari yapı içindeki yeri ve Genel Sekreterin atanma usulü dikkate alındığında, İl Özel İdaresi Genel Sekreteri hakkında İçişleri Bakanlığı Disiplin Kurulu kararına dayalı olarak kademe ilerlemesinin durdurulması cezası verilebileceğinin kabulü gerekmektedir.

Öte yandan, 657 sayılı Yasanın yukarıda aktarılan 126. maddesinin açık hükmüne göre, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, ilgili disiplin kurulu kararına dayalı olarak atamaya yetkili amir tarafından verilebileceğinden, dava konusu kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının Vali tarafından verilmesinde de yetki bakımından hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu durumda, Adana İl Özel İdaresi Genel Sekreteri olarak görev yaptığı dönemde işlediği ileri sürülen fiilleri nedeniyle davacı hakkında, İçişleri Bakanlığı Disiplin Kurulunca karar alınmak suretiyle atamaya yetkili İçişleri Bakanınca işlem tesis edilmesi gerekirken, yetkili olmayan Adana İl Özel İdaresi Disiplin Kurulu kararına dayanılarak ve atamaya yetkili amir statüsünde olmayan Vali tarafından tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.