Danıştay DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU E.2016/5254 K.2018/2441

Hüküm veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Dava; il özel idarelerince teslim alınan hurda araçların satışlarının MKE Kurumu'na yapılması istemiyle davacı tarafından yapılan başvurunun reddine ilişkin davalı …'nın 02/11/2006 günlü, 11075-63053 sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada, … İdare Mahkemesince … günlü, E:…, K:… sayılı karar ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, anılan işlem üzerine İl Özel İdaresince ihale yoluyla satışı yapılan 5.000 ton hurda araç nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen 2.200.000 TL maddi zararın yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.

... . İdare Mahkemesi'nin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; idarenin olayda hizmet kusuru bulunmakla birlikte, bir idari işlem nedeniyle uğranılan zarardan idarenin sorumlu tutulabilmesi için meydana gelen zararın somut ve hesaplanabilir olması gerektiği, davacının uğradığını ileri sürdüğü zararın ise ihtimal ve varsayıma dayalı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Anılan karar, Danıştay Onuncu Dairesi'nin 25/12/2014 günlü, E:2010/16140, K:2014/8157 sayılı kararıyla.

MKE Kurumu tarafından kamu kurum ve kuruluşlarından alınan hurdaların bedellerinin Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca belirlenen hurda alım satım fiyat listesi dikkate alınarak belirlendiği hususu dikkate alındığında, il özel idaresinden satın alınacak hurdaların bedelinin hesaplanabilir nitelikte olduğu, ayrıca olayda, il özel idaresi tarafından ihale yapılmak suretiyle hurda araçların satıldığı, dolayısıyla hurdaların satış bedelinin de somut ve net bir şekilde belirlenmiş olduğu; bu durumda, İdare Mahkemesince, davacının istemi göz önünde bulundurularak,

il özel idaresince yapılan ihale sonucunda hurdaların satışı sonucu elde edilen bedelden, davacı kurumun il özel idaresinden hurdaları satın alırken ödeyeceği meblağ düşülmek suretiyle, gerekirse bilirkişi incelemesi de yaptırılarak, davacının uğradığı zararın hesaplanması ve tazmini gerektiği gerekçesiyle bozulmuş ise de. İdare Mahkemesi, bozma kararına uymayarak ilk kararında ısrar etmiştir.

Davacı, ... . İdare Mahkemesi'nin ... günlü, E:... , K:... sayılı ısrar kararını temyiz etmekte ve bozulmasını istemektedir. Anayasanın 125. maddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.

Davacı kurum tarafından davalı 'na başvurularak, il özel idarelerince teslim alınan hurda araçların satışlarının MKE Kurumu'na yapılmasının istenildiği, davalı nca tesis edilen 02/11/2006 günlü, 11075-63053 sayılı işlem ile; idari ve mali özerkliğe sahip olan il özel idarelerinin gelir temin etmek amacıyla söz konusu hurda araçları doğrudan ihale yoluyla satabileceği gerekçesiyle davacı kurumun başvurusunun reddedildiği, sonrasında da teslim alınan hurda araçların ihale yoluyla satılabileceğinin davalı 'ne (İl Özel İdaresi) bildirildiği,

davacı kurum tarafından 02/11/2006 tarih ve 11075-63053 sayılı işlemin iptali istemiyle idare mahkemesinde dava açıldığı, açılan davada. İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı karar ile.

3284 sayılı Bazı Maden Hurdalarının Dışarı Çıkarılmasının Yasak Edilmesi ve Satın Alınması Hakkında Kanun, bu Kanuna dayanılarak çıkarılan 20/03/1971 günlü, 7/2156 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ve 19/03/2001 günlü, 2001/15 sayılı Başbakanlık Genelgesi hükümleri uyarınca her türlü hurda malzemenin kamu kurum ve kuruluşlarınca Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Hurda Sanayi İşletmeleri (... ) A.Ş.'ye satış suretiyle devredilmesinin öngörüldüğü,

kamu kurumu olan il özel idarelerinin ellerinde bulunan hurdaları anılan mevzuat hükümleri uyarınca davacı kuruma satmaları gerekirken, davalı idarece aksi yönde tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verildiği, bu kararın davalı idarece temyiz edilmesi üzerine Danıştay Onuncu Dairesince verilen 17/04/2012 günlü, E:2008/4205, K:2012/1555 sayılı karar ile mahkeme kararının onandığı, sonrasında karar düzeltme isteminin de 27/11/2013 günlü, E:2012/5198, K:2013/8461 sayılı karar ile reddedildiği ve mahkeme kararının kesinleştiği, diğer taraftan, mahkeme aşaması devam ederken ...

İl Özel İdaresince yapılan ihale sonucunda hurda araçların satıldığı, davacı kurum tarafından; bu hurdaların (dava dilekçesinde hurdaların toplam 5.000 ton olduğu iddia edilmekte) il özel idaresinden 300.000 TL'ye satın alınıp, piyasaya 2.500.000 TL'ye satılarak toplam 2.200.000 TL gelir elde edilebileceği, ancak davalı idarelerin hukuka aykırı işlemi nedeniyle anılan miktar kadar zarara uğranıldığı ileri sürülerek 2.200.000 TL zararın yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Davalı idarece tesis edilen 02/11/2006 günlü, 11075-63053 sayılı işlemin hukuka aykırı olduğu kesinleşmiş yargı kararı ile sabit olup, idarenin hukuka aykırı işleminden dolayı ilgililerin uğradığı zararların tazmin edilmesi, yukarıda belirtilen Anayasa hükmü ve hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.

İdare Mahkemesi tarafından, davacının uğradığını ileri sürdüğü zararın somut ve hesaplanabilir olmadığı, ihtimal ve varsayıma dayalı olduğu gerekçesine dayanılarak davanın reddine karar verilmiş ise de; MKE Kurumu tarafından kamu kurum ve kuruluşlarından alınan hurdaların bedellerinin Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca belirlenen hurda alım satım fiyat listesi dikkate alınarak belirlendiği hususu dikkate alındığında, il özel idaresinden satın alınacak hurdaların bedelinin hesaplanabilir nitelikte olduğu, ayrıca olayda, il özel idaresi tarafından ihale yapılmak suretiyle hurda araçların satıldığı, dolayısıyla hurdaların satış bedelinin de somut ve net bir şekilde belirlenmiş olduğu görülmektedir.

Buna göre, İdare mahkemesince, davacının istemi göz önünde bulundurularak, il özel idaresince yapılan ihale sonucunda hurdaların satışı sonucu elde edilen bedelden, davacı kurumun il özel idaresinden hurdaları satın alırken ödeyeceği meblağ düşülmek suretiyle, gerekirse bilirkişi incelemesi de yaptırılarak, davacının uğradığı zararın hesaplanması ve tazmin edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabulüne, … İdare Mahkemesi'nin … günlü, E:…, K:… sayılı ısrar kararının BOZULMASINA, dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 21/05/2018 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

… İdare Mahkemesi'nin … günlü, E:…, K:… sayılı ısrar kararının, onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.