Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2019/2369 K.2021/511

Dava konusu istem: Davacı Sendika tarafından, 12/09/2012 tarih ve 28409 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı Yönetmeliği'nde; “Eğitim-Öğretim ve Program Dairesi Başkanlığı/Grup Başkanlığı, Prensipler ve Eğitim Sistemi Dairesi Başkanlığı/Grup Başkanlığı, Projeler ve İnceleme Dairesi Başkanlığı/Grup Başkanlığı”na yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin, aynı Yönetmeliğin; Tanımlar başlıklı 4. maddesi ile Teşkilat başlıklı 5. maddesinde, “Öğretim Materyallerini Geliştirme, İnceleme Merkezi ve Akşam Sanat Okulu”na yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin ve 14. maddenin 1. fıkrasının (a) bendinin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay İkinci ve Sekizinci Daireleri Müşterek Kurulunun 25/06/2019 tarih ve E:2016/1084, K:2019/3891 sayılı kararıyla;

1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu'nun 53.; 652 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan haliyle 28. ve 40. madde düzenlemelerine yer verildikten sonra,

Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 4. maddesi ile “Teşkilat” başlıklı 5. maddesinde “Öğretim Materyallerini Geliştirme, İnceleme Merkezi ve Akşam Sanat Okulu”na yer verilmemesine yönelik eksik düzenleme yönünden;

652 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 28. maddesinde ders kitapları ile diğer eğitim araç gereçlerini inceleme, incelettirme ve nihai şeklini verme görevinden, Talim ve Terbiye Kurulunun sorumlu olduğunun belirtildiği,

12/09/2012 tarih ve 28409 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Ders Kitapları ve Eğitim Araçları Yönetmeliğinde panel sistemine ilişkin esaslar belirlenerek ders kitaplarının incelenme sürecinde değişikliğe gidildiği, taslak ders kitaplarının incelemesinde anılan Yönetmelikte belirlenen şartları taşıyan öğretmen, akademisyen ve uzman eğitimcilerin görevlendirilmesi, elektronik ortamda bir veri tabanı oluşturularak incelemecilerin bu veri tabanına kayıt yaptırmalarının sağlanması, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığınca altı ila sekiz kişiden oluşan panellerin oluşturulması,

panelistlerin hazırladığı inceleme ve değerlendirme raporlarının elektronik ortamda Başkanlığa sunulması, yine panelistlerin hazırladığı raporların yeri ve zamanı önceden belirlenen toplantılarda sözlü olarak sunularak müzakere edilmesi, müzakere sonucunda hazırlanan raporların tek rapor haline getirilerek Başkanlığa sunulmasının öngörüldüğü,

Belirtilen bu sürecin ise, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı bünyesinde kurulan Ders Kitapları ve Öğretim Materyalleri Grup Başkanlığınca yürütülmesinin öngörülmesi nedeniyle planlanan yeni inceleme ve değerlendirme sisteminde, önceden var olan kurumların artık işlevinin kalmadığı, bu çerçevede de, Öğretim Materyallerini Geliştirme, İnceleme Merkezi ve Akşam Sanat Okulu Müdürlüğünün Bakanlık Oluru ile kaldırılmış olduğu,

Bu durumda, ders kitaplarının ve eğitim araçlarının incelenmesi işinin Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı bünyesinde yerine getirilmeye devam edildiği, panel sistemiyle oluşturulan komisyonlarda nihai karar verilmediği, incelemeler hakkında olumlu ya da olumsuz nihai kararın yine bu Kurul tarafından verildiği, dolayısıyla bir yetki devrinin söz konusu olmadığı, ayrıca belirtilen işlerin geniş katılımlı bir süreçle yerine getirilmesinin öngörüldüğü, çağın ve eğitimin gerekleri ile Türk milli eğitiminin genel amaç ve temel ilkelerine ve Kanun'a uygun olarak Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı gözetiminde objektif ve şeffaf bir çalışmayla yapılmasının amaçlandığı anlaşıldığından, dava konusu Yönetmeliğin 4. ve 5. maddelerinde hukuka aykırılık görülmediği,

Yönetmelikte "Eğitim-Öğretim ve Program Dairesi Başkanlığı/Grup Başkanlığı, Prensipler ve Eğitim Sistemi Dairesi Başkanlığı/Grup Başkanlığı ile Projeler ve İnceleme Dairesi Başkanlığı/Grup Başkanlığı"na yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemeler yönünden;

652 sayılı KHK'nın yürürlüğe girmesiyle birlikte Milli Eğitim Bakanlığının teşkilat yapısında değişikliğe gidildiği, … tarih ve … sayılı Olur’la Bakanlık hizmet birimlerinin görevlerinin yeniden belirlendiği, bu itibarla Mülga Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı Yönetmeliğinde yer verilen Eğitim-Öğretim ve Program Dairesi Başkanlığına, Prensipler ve Eğitim Sistemi Dairesi Başkanlığına ve Projeler ve İnceleme Dairesi Başkanlığına yeni Yönetmelikte yer verilmediği,

bu daire başkanlıkları yerine Eğitim Sistemleri ve Politikaları Grup Başkanlığı, İzleme ve Değerlendirme Grup Başkanlığı, Ders Kitapları ve Öğretim Materyalleri Grup Başkanlığı, Öğretim Programları ve İçerik Yenileme Grup Başkanlığı, Okuma Kültürü ve Kütüphaneler Grup Başkanlığı, Kurul ve Şura İşleri Grup Başkanlığı, İdari ve Mali İşler Grup Başkanlığının kurulduğu, 14/03/2014 tarih ve 28941 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürülüğe giren ve 652 sayılı KHK’da değişiklik yapılmasını öngören 6528 sayılı Kanun ile Milli Eğitim Bakanlığı merkez teşkilat yapılanmasında tekrar değişikliğe gidildiği,

bu kapsamda … tarih ve … sayılı Olur’la Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığında yer alan grup başkanlıklarının, Ders Kitapları ve Öğretim Materyalleri Daire Başkanlığı, Eğitim Politikaları Daire Başkanlığı, Elektronik Eğitim İçerikleri Daire Başkanlığı, İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı, İzleme ve Değerlendirme Daire Başkanlığı, Kurul ve Şura İşleri Daire Başkanlığı, Öğretim Programları Daire Başkanlığı şeklinde yeniden düzenlendiği,

Bu itibarla, Milli Eğitim Bakanlığının teşkilat yapısında değişikliğe gidilmesi sonucu, daire başkanlıklarının görevlerinin yeniden düzenlenerek Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığına bağlı farklı alt hizmet birimlerine dağıtıldığı, davacı Sendikanın iddia ettiği şekilde Eğitim-Öğretim ve Program Dairesi Başkanlığı, Prensipler ve Eğitim Sistemi Dairesi Başkanlığı ile Projeler ve İnceleme Dairesi Başkanlığı tarafından yerine getirilen görevlerin Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının görevleri arasından çıkarılmadığı,

ayrıca idarelerin üst hukuk normlarına aykırı olmamak şartıyla kendi teşkilat yapısını belirleme konusunda takdir yetkisinin bulunduğu, dava konusu Yönetmelikte "Eğitim-Öğretim ve Program Dairesi Başkanlığı/Grup Başkanlığı, Prensipler ve Eğitim Sistemi Dairesi Başkanlığı/Grup Başkanlığı ile Projeler ve İnceleme Dairesi Başkanlığı/Grup Başkanlığı"na yer verilmemesine ilişkin eksik düzenleme yönünden hukuka aykırılık görülmediği,

Yönetmeliğin 14. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi yönünden;

652 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 40. maddesinde; Bakanlık merkez teşkilatında; Millî Eğitim Uzmanları ve Uzman Yardımcıları ile Millî Eğitim Denetçileri ve Denetçi Yardımcıları istihdam edileceğinin, uzman yardımcıları ve denetçi yardımcılarının mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yarışma sınavı, tez hazırlama ve yeterlik sınavı ile diğer hususların yönetmelikle düzenleneceğinin öngörüldüğü,

Dava konusu Yönetmeliğin 14. maddesinin 1. fıkrasında da milli eğitim uzmanı ve milli eğitim uzman yardımcısının görevlerinin sayıldığı, anılan maddenin (a) bendinde ise, Başkanlıkça görevlendirildiği alanlara ait eğitim ve öğretim plan ve programlarını, ders kitapları ve eğitim araç gereçlerini hazırlama, hazırlananları inceleme, araştırma, geliştirme ve bu çalışmalara ait raporları hazırlayarak ilgililere sunma görevlerinin milli eğitim uzmanı ve milli eğitim uzman yardımcısının görevleri arasında olduğunun düzenlendiği,

Kamu idarelerinin yerine getirmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin en iyi biçimde yürütülmesini sağlamak amacıyla gerekli önlemleri almaları gerektiği hususunun idare hukukunun temel ilkelerinden olduğu, bu önlemler arasında, hizmetin bilgi ve deneyim yönünden yetişmiş personel istihdam edilerek gördürülmesi kuralının da yer aldığı,

Çeşitli aşamalardan geçerek mesleğe alınan ve belli kriterleri sağlamak suretiyle yetiştirilen milli eğitim uzmanları ve milli eğitim uzman yardımcılarının, farklı bakış açılarıyla çağın ve eğitimin gereklerine faydalı olacakları,

Yapılan açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, Başkanlıkça görevlendirildikleri alanlara ait eğitim ve öğretim plan ve programlarını, ders kitapları ve eğitim araç-gereçlerini hazırlama, hazırlananları inceleme, araştırma, geliştirme ve bu çalışmalara ait raporları hazırlayarak ilgililere sunma görevlerinin, dava konusu Yönetmelik maddesi ile milli eğitim uzmanlarının ve milli eğitim uzman yardımcılarının görevleri arasında sayılması yolundaki düzenlemede üst hukuk normlarına, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık görülmediği gerekçesiyle,

Davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı Sendika tarafından, 652 sayılı KHK’nin 28/6. maddesinde Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının görevlerinin sayıldığı, dava konusu Yönetmelikte Eğitim-Öğretim ve Program Dairesi Başkanlığı/Grup Başkanlığı, Prensipler ve Eğitim Sistemi Dairesi Başkanlığı/Grup Başkanlığı ile Projeler ve İnceleme Dairesi Başkanlığı/Grup Başkanlığına yer verilmemesiyle, bu daire başkanlıklarının görevlerinin önemli bir bölümünün Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının görevi olmaktan çıkarıldığı, bu durumun 652 sayılı KHK’nin 28/6. maddesine aykırı olduğu.

Öğretim Materyallerini Geliştirme, İnceleme Merkezi ve Akşam Sanat Okuluna yer verilmemesine yönelik eksik düzenleme nedeniyle Öğretim Materyallerini Geliştirme, İnceleme Merkezi ve Akşam Sanat Okulunun … tarih ve … sayılı Bakan Oluru ile kapatıldığı, 100’ü aşkın deneyimli eğitimcinin görevine son verildiği,

652 sayılı KHK ile Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı’na verilen ve uzunca bir süredir Öğretim Materyallerini Geliştirme, İnceleme Merkezi ve Akşam Sanat Okulu tarafından yerine getirilen ders kitaplarının incelenmesi ve değerlendirilmesine ilişkin görevlerin, dava konusu Yönetmelik ile aynı gün yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Ders Kitapları ve Eğitim Araçları Yönetmeliği uyarınca TÜBİTAK tarafından bir süredir uygulamakta olan panel yönetimine devredileceği, söz konusu yöntemin pilot uygulamasının yapılmadığı ve ne gibi sonuçlar doğuracağının bilinmediği,

böyle bir yöntemin, bir anda ders kitapları ve eğitim araçlarının incelenmesinin tek yöntemi olarak belirlemesinin kamu yararıyla bağdaştırılamayacağı, idarenin ders kitapları inceleme görevini Kanun'a aykırı olarak fiilen devrettiği, bu durumun normlar hiyerarşisine aykırı olduğu;

milli eğitim uzmanı ve milli eğitim uzman yardımcılarının bakanlıkça görevlendirildiği alanlara ait eğitim ve öğretim plan ve programlarını, ders kitaplarını ve eğitim araç-gereçlerini hazırlayacakları, hazırlananları inceleyecekleri, araştırıp geliştirecekleri ve bu çalışmalara ait raporları hazırlayarak ilgililere sunacakları, buna göre inceleme işlerinde Mili Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarında fiilen öğretmen olarak görev yapmayan veya tek bir gün öğretmen olarak görev yapmayanların da eğitim ve öğretim plan ve programlarını, ders kitaplarını, eğitim araç ve gereçlerini hazırlayacakları, hazırlananları inceleyecekleri,

bunun eğitim sistemine zarar vereceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Danıştay İkinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.