Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2019/2644 K.2021/52

Dava konusu istem: Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının internet sitesinde 27/05/2016 tarihinde yayımladığı belirtilen "Aynı gün yapılan çok oturumlu sınav ücretleri hakkında" başlığını taşıyan duyuruda yer alan; "Her iki oturumda görev alan bir görevlinin sınav ücreti, tek oturumda görev alan bir görevlinin sınav ücretinden %20 daha düşük olarak her iki oturum için ayrı ayrı ödenecektir." ibaresinin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 28/06/2019 tarih ve E:2016/10065, K:2019/6258 sayılı kararıyla;

Davalı idarenin usule ilişkin itirazı kabul edilmeyerek işin esasına geçilmiş;

Anayasa'nın 124. maddesi, 6114 sayılı Kanun'un 6. ve 8. maddeleri, 18/01/2012 tarih ve 2012/2723 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 5., 12. ve 14. maddeleri hükümlerine yer verilerek;

Davacı Sendika tarafından, sınavlarda görevli personele ödenecek ücrete ilişkin usul ve esasların 18/01/2012 tarih ve 2012/2723 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlendiği ve bunun dışında idarece bu kararda yer almayan sınav ücretlerine ilişkin hususların düzenlenemeyeceği iddia edilmekte ise de; anılan Bakanlar Kurulu Kararının amaç ve kapsamının.

Millî Eğitim Bakanlığı ile Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığınca yapılan merkezî sınavlar, yükseköğretim kurumlarının açık öğretim sınavları ve kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişilerinin talepleri üzerine yükseköğretim kurumlarınca yurt içinde ve yurt dışında yapılan sınavlarda;

soruların hazırlanmasında görevlendirilenlere, sınav soru havuzunda yer alacak soruların hazırlanmasında katkısı olanlara, sınav koordinatörlüklerinin koordinatörüne ve diğer personeline, bina sınav sorumluları ile bina yöneticilerine, salon başkanlarına, gözetmenlere, sınav güvenliğini sağlayan kolluk kuvvetlerine, kapalı dönem çalışanlara ve sınav sürecinde görev alan diğer personele ödenecek sınav ücretleri ile ilgili usûl ve esasları belirlemek olduğu dikkate alındığında.

Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının üst yöneticisi olan ÖSYM Başkanının sınavın süresi, türü, niteliği, aday sayısı, görevlilerin görev, yetki ve sorumlulukları, sınav yapılan mahallin özelliği gibi hususlar esas alınarak; kurul üyeleri ile kapalı dönemde görev yapanlar ile soru hazırlama ve denetleme görevlileri dâhil sınav görevlilerine ödenecek sınav ücretine esas gösterge rakamlarını, Usul ve Esaslarda yer alan gösterge rakamlarını geçmemek üzere belirleyebileceği;

Nitekim.

ÖSYM tarafından belirlenen oturum başına/gösterge oranlarının 18/01/2012 tarih ve 2012/2723 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararında belirlenen göstergelerden fazla olmayacak şekilde; tek oturum görevlendirmeye göre eski uygulamada bina sınav sorumlusunun 2500 gösterge (oturum başına/gösterge) iken; çift oturum görevlendirmeye göre yeni uygulamada 2000 gösterge olduğu, tek oturum görevlendirmeye göre eski uygulamada bina sınav sorumlusu yardımcısının 2000 göserge iken; çift oturum görevlendirmeye göre yeni uygulamada 1600 gösterge olduğu, tek oturum görevlendirmeye göre eski uygulamada bina yöneticisinin 1800 gösterge iken;

çift oturum görevlendirmeye göre yeni uygulamada 1440 gösterge olduğu, tek oturum görevlendirmeye göre eski uygulamada gözetmenin 1500 gösterge iken; çift oturum görevlendirmeye göre yeni uygulamada 1200 gösterge olarak belirlendiği görülmekte olup; sınavlarda görevli personele ödenecek ücrete yönelik ÖSYM tarafından belirlenen göstergelerin, 18/01/2012 tarih ve 2012/2723 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına uygun olduğu;

Bu itibarla, dava konusu düzenlemenin dayandığı üst hukuk normlarına aykırı hüküm ihtiva etmediği, bir başka anlatımla, normlar hiyerarşisine uygun olduğu, kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında başkaca saiklerle hazırlandığına ilişkin iddia ve bu çerçevede bilgi belge bulunmadığı, üst hukuk normunun çizdiği sınırlar içerisinde kalmak kaydıyla üst yöneticiye tanınan takdir yetkisi çerçevesinde tesis edildiği görüldüğünden, dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davalı idarece yapılan merkezi sınavlarda, 18/01/2012 tarih ve 2012/2723 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sınav Ücretlerine İlişkin Usul ve Esaslar’da yer alan hükümlerin uygulanmakta olduğu, anılan Usul ve Esaslar'da ise; sınav ücretlerinin iptali talep edilen hükümdeki gibi ayrı ayrı ödeneceğine ilişkin herhangi bir düzenlemenin yer almadığı, buna karşılık idarenin tasarrufuyla sınav ücretlerinin düşürüldüğü, dava konusu işlemin anılan Bakanlar Kurulu Kararına aykırı olduğu,

dava konusu işlemle, aynı gün içinde iki oturumda görevlendirilen kişiler, iki farklı oturumun her birinde tek oturumda gerçekleştirdikleri iş ve işlemlerin aynılarını yapmalarına ve doğal olarak iki katı fazla çalışmalarına rağmen ücretlerinin oturum sayısı ve çalışmaları oranında ödenmediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Danıştay Sekizinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

X- Dava; Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının internet sitesinde 27/05/2016 tarihinde yayımladığı belirtilen "Aynı gün yapılan çok oturumlu sınav ücretleri hakkında" başlığını taşıyan duyuruda yer alan; "Her iki oturumda görev alan bir görevlinin sınav ücreti, tek oturumda görev alan bir görevlinin sınav ücretinden %20 daha düşük olarak her iki oturum için ayrı ayrı ödenecektir." ibaresinin iptali istemiyle açılmıştır.

Sınavlarda görevli personele ödenecek ücrete ilişkin usul ve esaslar 18/01/2012 tarih ve 2012/2723 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenmiş olup, anılan Bakanlar Kurulu Kararının "Sınav işlemlerine ilişkin ortak hükümler" başlıklı 5. maddesinde;

"(1) Sınav Koordinasyon Kurulu üyeleri ile sınav görevlilerine Usul ve Esaslarda yer alan gösterge rakamlarının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan tutarda sınav ücreti ödenebilir.

(2) Kurumlarca; sınavın süresi, türü, niteliği, aday sayısı, görevlilerin görev, yetki ve sorumlulukları, sınav yapılan mahallin özelliği gibi hususlar esas alınarak; kurul üyeleri ile kapalı dönemde görev yapanlar ile soru hazırlama ve denetleme görevlileri dâhil sınav görevlilerine ödenecek sınav ücretine esas gösterge rakamları, Usul ve Esaslarda yer alan gösterge rakamlarını geçmemek üzere üst yönetici tarafından belirlenir.

(3) Bu Usul ve Esaslarda yer almayan ancak ihtiyaca göre sınavlarda görevlendirilenlere ödenecek sınav ücreti, yapılan göreve en uygun Usul ve Esaslardaki benzer görevler esas alınarak üst yöneticinin onayı ile belirlenir.

(4) Yurt içinde yapılan sınavlarda sınav ücreti ödenen görevlilere başka bir ödeme yapılamaz. Ancak, 17 ve 18 inci maddeler kapsamında memuriyet mahalli dışına görevlendirilenlere, görev yerinin özelliği ve ulaşım maliyetleri gibi hususlar dikkate alınmak suretiyle üst yöneticinin onayı ile bu maddelerde öngörülen gösterge rakamları %40 artırımlı olarak uygulanabilir.

(5) Çok merkezli sınavların, okulların ve yükseköğretim kurumlarının tatilde olduğu Temmuz ve Ağustos aylarında yapılması halinde, kurum temsilcisi, bina sınav sorumlusu ve yardımcısı, bina yöneticisi ve yardımcısı, salon başkanı ve gözetmen olarak görevlendirilenlere yapılacak ödemeler üst yöneticinin oluru ile %20 artırımlı olarak ödenebilir.

(6) Kurum merkezinden il/ilçelere görevlendirmelerde sınav ücretleri, sınav mahallinin ve sınavın özelliği göz önünde bulundurularak üst yönetici tarafından kademelendirilebilir.

...

(9) Sınav ücretinin ödenmesinde sınavların özelliği, görevin önemi ve güçlüğü esas alınır.

...

(11) Usûl ve Esaslar kapsamında, 26 ncı maddede yer alan gözlemciler hariç olmak üzere aynı sınavda aynı kişiye farklı adlar altında birden fazla sınav ücreti ödenmez.

(12) Usul ve Esaslar kapsamında bir yıl içinde aynı kişiye ödenebilecek toplam sınav ücreti, sınav koordinatörleri için 445.000 diğerleri için 300.000 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan tutarı geçemez.";

"Bina yöneticisi ve bina yönetici yardımcısı" başlıklı 12. maddesinde;

"(1) Bina ve salonların sınav koşullarına göre hazırlanmasını sağlamak için görevlendirilen bina yöneticisine oturum başına 2.000, bina yönetici yardımcısına 1.800 gösterge rakamını geçmemek üzere sınav ücreti ödenebilir.

(2) Sınavlarda bina sınav komisyonu oluşturulması hâlinde komisyon üyelerine, bina yöneticilerine ödenen ücret üzerinden ödeme yapılabilir. ";

"Salon başkanı" başlıklı 13. maddesinde;

"(1) Görev yaptığı salonda sınavın kurallara uygun olarak uygulanmasını sağlamakla sorumlu salon başkanına, görev unvanı da göz önünde bulundurularak oturum başına 1.800 gösterge rakamını geçmemek üzere sınav ücreti ödenebilir.

...";

"Gözetmen" başlıklı 14. maddesinde;

"(1) Salon başkanına yardımcı olmak üzere görevlendirilen gözetmenlere, oturum başına 1.600 gösterge rakamını geçmemek üzere sınav ücreti ödenebilir.

(2) Engelli sınavları için sınav binalarında görevlendirilen hasta bakıcılar ile sağlık personeline gözetmen için belirlenen ücret ödenebilir." düzenlemeleri yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca; sınavda görev alan personel için ödenecek ücret için üst sınır belirlenmiş olup, birden fazla oturumda görev alan personel için ikinci ve üstü görev aldığı oturumlarda ödenecek tutarın ilk oturum ücretinden daha düşük olacağına ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiştir.

Bu durumda, dava konusu Duyurunun dayanağı üst hukuk normu olan Bakanlar Kurulu Kararında açıkça ikinci ve üstü oturumda görev alan personele ilk oturumda aldığı ücretten daha düşük ücret verilebileceği hususunda bir yetki verilmediği halde, dava konusu Duyuru ile dayanağı Bakanlar Kurulunu aşan şekilde sınav oturumunda görevli personelin alacağı ücreti düşüren, diğer bir ifade ile hakkın alanını daraltan düzenlemede hukuka ve hakkaniyete uygunluk bulunmadığından, davacının temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.