Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2020/1046 K.2021/1272

Dava konusu istem: Davacının 12 yıllık bayilik lisans süresinin dolması nedeniyle 12/06/2017 tarihinde yaptığı lisans başvurusunun, 6455 sayılı Kanun'la değişik 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 20. maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca lisans sahibine verilen idarî para cezası ödenmeden lisansa konu tesis için lisans verilemeyeceğinden bahisle reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemle bildirilen Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;

Davacı tarafından işletilmekte olan Ağrı ili, Patnos ilçesi, ...

Köyünde faaliyet gösteren akaryakıt istasyonunda 28/01/2014 tarihinde yapılan denetimde, vaziyet planında olmayan yer altı tankı kullanmak suretiyle satış yapıldığının tespit edilmesi üzerine, vaziyet planına aykırı olarak gizli düzenekle faaliyette bulunmanın 5015 sayılı Kanun'un 4. maddesinin 4. fıkrasının (l) bendine aykırı olduğundan bahisle, davacıya 1.039.300,00 TL idarî para cezası verildiği ve lisansının otomatik olarak iptal edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı,

davacı şirket hakkında düzenlenen idarî para cezasının iptali istemiyle açılan davanın Mahkemelerinin 15/11/2017 tarih ve E:2017/591, K:2017/3194 sayılı kararı ile reddedildiği, bu kararın istinaf incelemesi sonucunda ...ara Bölge İdare Mahkemesi ...

İdarî Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile istinaf başvurusu reddedilerek kararın kesinleştiği, bu durumda, düzenlenen idarî para cezasının ödenmeden tesis hakkında yeniden lisans verilemeyeceğinin kanunda açıkça düzenlenmesi ve davacı hakkında düzenlenen idarî para cezasının kesinleşmesi karşısında, davacının yeniden lisans verilmesi istemiyle yapmış olduğu başvurunun reddine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Onüçüncü Dairesinin 03/05/2019 tarih ve E:2019/1249, K:2019/1488 sayılı kararıyla;

Kanun koyucu, 5607 sayılı Kanun'da yer alan kaçakçılık fiillerinin işlendiğinin mahkeme kararıyla sabit olması hâlinde lisansların iptal edileceğini öngörmüş olmakla birlikte, kanun koyucunun anılan Kanun'da belirtilen kaçakçılık fiillerinin işlendiğinin tespiti üzerine verilen idarî para cezasının lisans sahiplerince ödenmemesini lisansa konu tesis için yeniden lisans verme şartı olarak düzenlemediği; zira, söz konusu kuralın kesinleşmiş mahkeme kararı üzerine lisansı iptal edilenlerin, idarî para cezasını ödememesi durumunda yeniden lisans verilmeyeceğini belirttiği; aksi kabul hâlinde ise, kovuşturmaya yer olmadığına dair karar olsa bile,

kaçakçılık fiili işlediği tespit edilen lisans sahiplerinin idarî para cezasını ödeyeceği tarihe kadar ticari faaliyetinin askıya alınması sonucunu doğuracağı;

Dairelerinin 02/05/2019 tarih ve E:2018/1493, K:2019/1445 sayılı kararıyla da belirtildiği üzere, davacının idarî para cezasına konu olan fiili sübŭta ermiş olmakla birlikte, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarih ve ... sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı üzerine istasyonun tekrar faaliyete açıldığı, bu karara karşı davalı idarenin yaptığı itirazın da ... Sulh Ceza Hakimliğinin ... tarih ve ... değişik iş no.lu kararıyla kesin olarak reddedildiği;

Bu durumda, kesinleşmiş mahkeme kararı uyarınca lisansı iptal edilenlerin, kaçakçılık fiili nedeniyle verilen idarî para cezasını ödemeden lisanslarının yenilenmeyeceği, somut olayda ise, davacının mahkumiyetine ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararı bulunmadığından lisansının iptal edilmediği, bilakis kovuşturmaya yer olmadığına dair karar nedeniyle faaliyetine devam ettiği, dolayısıyla idarî para cezasının ödenmemesinin yeniden lisans verilmesine engel teşkil etmediği gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, mühürleme işlemi adlî yargıda kesinleşen kovuşturmaya yer olmadığına dair karar nedeniyle kaldırıldığından yeniden lisans verilmesi gerektiği, yapılan başvurunun yeni bir talep olmayıp, eski lisansın yeniden yayımlanması istemine yönelik olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile; 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 8. fıkrasında yer alan düzenleme ile; kesinleşmiş mahkeme kararı üzerine lisansı iptal edilenlerin, idarî para cezasını ödememesi durumunda yeniden lisans verilmeyeceğinin kurala bağlandığı; davacıya isnat edilen kaçakçılık fiiline ilişkin başlatılan soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği ve bu kararın yapılan itiraz üzerine reddedilerek kesinleştiği ve kaçakçılık nedeniyle lisansının iptal edilmediği dikkate alındığında, söz konusu Kanun hükmünün somut olayda uygulanamayacağı gerekçesiyle, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava daireleri ile bölge idare mahkemelerinin temyize tabi kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

GEREKÇEDE KARŞI OY

X- Dosyanın incelenmesinden, davacının işlettiği akaryakıt istasyonunda 28/01/2014 tarihinde yapılan denetimde, vaziyet planına işlenmemiş ve otomasyon sistemine bağlanmamış iki adet tank bulunduğunun ve tankların pompadan bağlantılarının olmadığı tespit edilmiş, bu tespite dayanılarak 19/06/2014 tarihinde istasyonun mühürlenerek idarî para cezası verilmesine ilişkin Kurul kararının tesis edildiği, ...

Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarih ve ... sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı üzerine 23/01/2015 tarihinde istasyon tekrar faaliyete açılmakla birlikte, davacının bayilik lisans süresinin dolması nedeniyle 12/06/2017 tarihinde davalı idareye yeniden lisans başvurusunda bulunulduğu, bu başvuru üzerine, davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı yazısıyla bildirilen Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemiyle.

6455 sayılı Kanun'la değişik 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 20. maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca, ... tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla verilen idarî para cezasının ödenmediğinden bahisle, anılan başvurunun reddine karar verildiği, bunun üzerine temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 3. maddesinin ondördüncü fıkrasında, kaçak akaryakıt veya sahte ulusal marker elde etmeye, satmaya ya da herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde lisansa esas teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı olarak sabit ya da seyyar tank, düzenek veya ekipman bulunduranların iki yıldan beş yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılacağı; 4. maddesinin sekizinci fıkrasında, kaçak akaryakıt satışının, 3. maddenin on dördüncü fıkrasında belirtildiği şekilde sabit ya da seyyar tank, düzenek veya ekipman kullanılarak gerçekleştirilmesi hâlinde verilecek cezaların iki kat artırılacağı kurala bağlanmıştır.

Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle, 5015 sayılı Kanun'un 6455 sayılı Kanun'un 45. maddesi ile değişik 20. maddesinin sekizinci fıkrasında; "5607 sayılı Kanunda belirtilen kaçakçılık fiillerinin işlendiği tespit edilen rafineri hariç her türlü tesiste lisansa tabi tüm faaliyetler kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya mahkeme kararı kesinleşinceye kadar Kurum tarafından geçici olarak durdurulur ve bu süre içinde söz konusu tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişiye de lisans verilmez. Kesinleşmiş mahkeme kararına göre lisans sahiplerinin lisansı iptal edilir. Lisans sahibine verilen idari para cezası ödenmeden lisansa konu tesis için lisans verilmez." hükmü yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, kaçak akaryakıtı herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmek için lisansa esas teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı olarak sabit ya da seyyar tank, düzenek veya ekipman bulunduranların kaçakçılık suçları kapsamında değerlendirileceği kurala bağlanmıştır.

Dolayısıyla, 5015 sayılı Kanun'un 4. maddesinin dördüncü fıkrasının (l) bendinde yer alan fiil ile 5607 sayılı Kanun'un kaçakçılık suçlarının düzenlendiği 3. maddesinin ondördüncü fıkrasında yer alan fiilin aynı olduğu, davacının söz konusu fiili sebebiyle hakkında düzenlenen idari para cezasının iptali istemiyle açtığı davada, ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, davacının idarî para cezasına konu olan kaçakçılık fiilinin sabit olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verildiği, ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdarî Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla da söz konusu karara ilişkin istinaf isteminin reddine karar verildiği, bu kararın temyizi üzerine Danıştay Onüçüncü Dairesinin 02/05/2019 tarih ve E:2018/1493, K:2019/1445 sayılı kararıyla onanmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, kaçakçılık suçu kabul edilen vaziyet planında olmayan yer altı tankı kullanma fiiline ilişkin olarak ödenmemiş idari para cezası bulunan davacının söz konusu idari para cezası ödenmeden lisansının yenilenmeyeceğine ilişkin, 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının bu gerekçeyle onanması gerektiği oyuyla karara gerekçesi yönünden katılmıyoruz.