Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2020/1084 K.2021/389

Dava konusu istem: Siirt ili, … ilçesi, … köyü, … mezrasında ikamet etmekte olan davacının terör olayları neticesinde oluşan güvenlik kaygısı nedeniyle köyden göç etmek zorunda kaldığı ve malvarlığından istifade edemediğinden bahisle uğradığı zararın, 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun kapsamında tazmini istemiyle yaptığı başvurunun kısmen kabulüne ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile ev, ahır, kıraç arazi ve ağaçları için toplam 32.099,30-TL zararının yasal faizi ile birlikte tazminine karar verilmesi istenilmektedir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla;

Davacının terör olayları nedeniyle göç ettiği … köyü'nün tamamen boşaldığı ve geri dönüldüğü tarihe kadar da davacının köydeki malvarlığına ulaşamadığı, inşaat mühendisinin teknik raporunda, evin terk edildikten sonra bakımsızlıktan yıkıldığının belirtildiği,

bu nedenle köyün boşalması nedeniyle 1995-2002 yılları arasında evine ve arazilerine ulaşamayan davacının, 7 yıl boyunca terör tehdidi nedeniyle gerekli bakım ve onarımı yapamaması nedeniyle ev ve ahırının "bakımsızlıktan" yıkılacağının hayatın olağan akışı içinde kabul edilmesi gerektiği, davacının zirai zararlarının yanında uğradığı yapı zararının da 5233 sayılı Kanun kapsamında tazmini gerektiği, bu nedenle davacının tespiti yapılan yapı zararlarının da tazminine karar verilmesi gerekirken, sadece zirai zararlarının karşılanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığından dava konusu işlemin iptaline, ev, ahır,

kıraç arazi ve ağaçları için toplam 32.099,30-TL tazminatın uyuşmazlık tutanağının imzalandığı 08/02/2010 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin karar düzeltme safhasında verdiği 12/11/2019 tarih ve E:2019/4086, K:2019/7719 sayılı kararıyla;

5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, bu Kanun'un amacının, terör eylemleri veya terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle maddî zarara uğrayan kişilerin, bu zararlarının karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemek olduğu, 2. maddesinde, bu Kanun'un amacının, terör eylemleri veya terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle maddî zarara uğrayan kişilerin, bu zararlarının karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemek olduğu,

terör dışındaki ekonomik ve sosyal sebeplerle uğranılan zararlar ile güvenlik kaygıları dışında kendi istemleriyle bulundukları yerleri terk edenlerin bu sebeple uğradıkları zararların Kanun'un kapsamı dışında tutulduğu, 7. maddesinde ise hayvanlara, ağaçlara, ürünlere ve diğer taşınır ve taşınmazlara verilen her türlü zararlar, yaralanma, sakatlanma ve ölüm hallerinde uğranılan zararlar ile tedavi ve cenaze giderleri; terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle kişilerin mal varlıklarına, ulaşamamalarından kaynaklanan maddi zararların, bu Kanun hükümlerine göre sulh yoluyla idarece ödeneceğinin hükme bağlandığı,

Dava dosyasında bulunan … tarih ve … sayılı Bayındırlık ve İskan Müdürlüğünce düzenlenen yazı ekinde yer alan ve inşaat mühendisince düzenlenen raporda.

08/12/2009 tarihinde … köyüne gidildiği, köyde yapılan görüşmeler sonucu yapının terör nedeniyle değil, kullanılmamaktan dolayı bakımsızlıktan yıkıldığı, kargir yapıya ait taşların ise başka köylüler tarafından kullanıldığı tespitinin yapıldığı ve söz konusu raporda yer alan ifadelerin, davacının ev ve ahırının yıkılması nedeniyle uğradığı zarar ile terör olayları arasında illiyet bağının bulunmadığını ispatlar nitelikte olduğundan, davacının sadece arazi ve ağaç zararlarının karşılanmasına ilişkin olarak tesis edilen, ancak ev zararını içermeyen dava konusu işlemde hukuka aykırılık,

dava konusu işlemin iptali ile davacı isteminin tümüyle kabul edilerek 32.099,30-TL tazminatın yasal faiziyle davacıya ödenmesi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle,. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi ısrar kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dava konusu işlemin iptali ile ev, ahır, kıraç arazi ve ağaçları için toplam 32.099,30-TL tazminatın uyuşmazlık tutanağının imzalandığı 08/02/2010 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının köyü kendi isteği ile terk ettiği, boş kalan evin ise bakımsızlıktan hasar gördüğü, bu nedenle oluşan yapı zararının 5233 sayılı Kanun kapsamında tazmin edilmesine olanak bulunmadığı, … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile idareleri aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesine rağmen, … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile yeniden aleyhe vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu, eksik incelemeye dayalı ve hukuka aykırı olarak verilen İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile … İdare Mahkemesi ısrar kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;

"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,

b) Hukuka aykırı karar verilmesi,

c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Öte yandan, … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, Danıştay Onuncu Dairesinin 12/11/2019 tarih ve E:2019/4086, K:2019/7719 sayılı kararıyla bozulduğu, söz konusu bozma kararının anılan mahkeme kararı ile hüküm altına alınan yargılama giderlerini de kapsadığı, bozma kararı üzerine … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararı ile, esas hakkında verilen kararla birlikte yargılama giderlerinin de hüküm altına alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı, bu durumun davalı idarenin mükerrer vekalet ücreti ödemekle yükümlü kılınması sonucunu doğurmayacağı tabiidir.

KARŞI OY

X- … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının, Danıştay Onuncu Dairesinin 12/11/2019 tarih ve E:2019/4086, K:2019/7719 sayılı kararında yer alan gerekçe doğrultusunda bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.