Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2020/126 K.2021/1686

Dava konusu istem: 19/12/2013 tarih ve 10519 sayılı Bakanlık Oluru ile yürürlüğe konulan "Eğitim ve Sınav Yönergesi''nin 26, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 45, 46, 47, 48, 49, 59, 60, 61, 62 ve 64. maddeleri ile 21, 31, 32, 33 ve 34 numaralı eklerinin iptali istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 25/04/2019 tarih ve E:2014/3178, K:2019/3290 sayılı kararıyla; 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 2., "Kurum açma izni" başlıklı 3. maddeleri ile 20/03/2012 tarih ve 28239 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "Kurum açma" başlıklı 5. ve 18. maddelerinden bahsedilerek,

Milli Eğitim Bakanlığınca, gemiadamlarının yetiştirilmesi için sertifikalandırma ve belgelendirmeye yönelik resmî veya özel kursların açılışı ile faaliyetlerinde uymak zorunda oldukları usul ve esasları belirlemek amacıyla, 5580 sayılı Kanun'un 3. maddesi, 491 sayılı Denizcilik Müsteşarlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 10. maddesi, 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun 17., 18. ve 56. maddeleri ile 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'nun 37. ve 38. maddelerine dayanılarak ve ayrıca 3539 sayılı Kanun ile onaylanması uygun bulunan Gemiadamlarının Eğitim,

Belgelendirme ve Vardiya Standartları Hakkında Uluslararası STCW Sözleşmesi dikkate alınarak hazırlanan, mülga Denizcilik Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanlık ile Milli Eğitim Bakanlığınca müştereken yürütüleceği kurala bağlanan Gemiadamı Yetiştirme Kursları Yönetmeliği'nin 22/04/2007 tarih ve 26501 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği;

Yönetmeliğin dayanağı olan mevzuata bakıldığında, bir kısmının milli eğitim mevzuatına, bir kısmının ise denizcilik ve gemi adamı mevzuatına ilişkin olduğunun görüldüğü ve bu sebeple, Milli Eğitim Bakanlığınca hazırlanan ve yürürlüğe konulan Yönetmeliğin, Milli Eğitim Bakanlığı ile Ulaştırma Haberleşme ve Denizcilik Bakanlığınca (Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı) müştereken yürütüleceğinin kurala bağlandığı;

Bu Yönetmelik'te; gemi adamı yetiştirme kurslarının (özel öğretim kurumlarının) açılmasına (Mülga Denizcilik Müsteşarlığının bağlı olduğu Ulaştırma Haberleşme ve Denizcilik Bakanlığı tarafından çıkarılan Denizcilik Eğitimi Denetleme ve Kalite Standartları Esasları Hakkında Yönetmeliğe göre, denizcilik eğitimi denetleme kurulu tarafından yapılacak denetim sonucunda düzenlenen rapor çerçevesinde uygun görülen özel öğretim kurumlarına, Milli Eğitim Bakanlığı ve Valiliklerce 5580 sayılı Kanun'a göre kurum açma izni; resmî örgün ve yaygın eğitim kurumlarına ise 3308 veya 1739 sayılı Kanunlara göre kurs açma izni verildiği.

Bakanlık ve valiliklerin, verdikleri kurum açma ve öğretime başlama izinlerinin ise mülga Denizcilik Müsteşarlığına bildirmesi gerektiği); kurslarda Sözleşmeye (Gemiadamlarının Eğitim, Belgelendirme ve Vardiya Standartları Hakkında Uluslararası Sözleşmesine) uygun olarak hazırlanmış ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından onaylanmış öğretim programlarının uygulanmasına; öğretim programlarına göre kurs sınıflarının belirlenmesine; kurslara devam zorunluluğuna; dönem, kurs bitirme ve yeterlik sınavlarına; kurslarda görev yapacak denizci eğiticilerinin niteliklerine; kursiyerlerde aranacak şartlara;

eğitim izni verilebilmesi için gerekli araç, gereç ve eğitim ölçütlerinin karşılanıp karşılanmadığına ve benzeri hususlarda kursların denetimine; kursların geçici veya sürekli olarak kapatılmasını gerektiren fiillere ilişkin düzenlemeler yapıldığı;

Yönetmeliğin son maddesinde de, bu Yönetmeliğin Milli Eğitim Bakanı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanı (Ulaştırma Haberleşme ve Denizcilik Bakanı) tarafından müştereken yürütüleceğinin kurala bağlandığı;

Yönetmeliğin dayanağı olan 5580 sayılı Kanun'un ''Tanımlar'' başlıklı 2. maddesinde, çeşitli kurslar tabiri kullanılmak suretiyle gemiadamı yetiştirme kurslarının da özel öğretim kurumu tanımı içine alındığı ve bu Kanun'a dayanılarak hazırlanan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 2. fıkrasının (ı) bendinde de, denizciliğe ilişkin özel öğretim kurumları için yapılacak başvurulara ilgili bakanlıkların uygun görüşünün eklenmesi şartının getirildiği;

Milli eğitim mevzuatı ile denizcilik ve gemi adamı mevzuatına dayanılarak Milli Eğitim Bakanlığı tarafından çıkarılan ve Milli Eğitim Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (Ulaştırma Haberleşme ve Denizcilik Bakanlığı) tarafından müştereken yürütüleceği kurala bağlanan, gemi adamı yetiştirme kurslarının tabi olduğu Gemiadamı Yetiştirme Kursları Yönetmeliği'nin kısaca özetlenen maddeleri ile dava konusu Yönerge'nin iptali istenen maddelerinde aynı veya benzer konuların düzenlendiği görülmekte olup, her iki Bakanlığın görev ve yetki alanına giren gemi adamlarının yetiştirilmesine ilişkin kurslar (özel öğretim kurumları) ile ilgili düzenlemenin anılan Bakanlıklar tarafından müştereken hazırlanması ve yürütülmesi gerektiği;

Bu durumda, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca (Ulaştırma Haberleşme ve Denizcilik Bakanlığı); dava konusu Yönerge ile düzenlenen gemi adamlarının yetiştirilmesine ilişkin kurslar (özel öğretim kurumları) ile denizcilik eğitimi verecek tüm eğitim kurumlarının, gemiadamları eğitimlerine ilişkin müfredatın, eğitim araç-gereçlerinin ve meslek derslerini verecek denizci eğiticilerin STCW 78 Uluslararası Sözleşmesine uygunluğunun belirlenmesine,

gemiadamlarının bu eğitimleri en iyi şekilde alabilmesi için eğitim kurumlarının fiziki altyapıları dahil, eğitime giriş koşullarının, sınıf geçmenin, mezuniyet gereklerinin, açık deniz eğitimi esaslarının, gemiadamlarının sınava giriş şartlarının, sınav konularının ve başarı gereklerinin belirlenmesine ilişkin iş ve işlemlerin, Milli Eğitim Bakanlığı ile müştereken hazırlanması ve uygulanması gerekirken, hazırlanması ve uygulanması sürecine Milli Eğitim Bakanlığı dahil edilmeden yapılan dava konusu Yönerge'de hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle,

Yönerge'nin, dava konusu hükümlerinin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu Yönerge'nin 02/03/2015 tarihli makam oluru ile yürürlüğe giren Gemiadamları Eğitim ve Sınav Yönergesi ile yürürlükten kaldırıldığı; Yönerge ile MEB tarafından kurum açma izni verilmiş eğitim kurumlarının Bakanlıkları tarafından akreditasyonu ile ilgili hususların düzenlendiği; Gemiadamı Yetiştirme Kursları Yönetmeliği ile Bakanlıklarının sorumluluğunda olduğu kabul edilen konularla ilgili gerekli teknik düzenlemeleri yapmak için dava konusu Yönerge'nin çıkarıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.