Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2020/1663 K.2021/427

Dava konusu istem: Samsun ili, … ilçesi, … Mahallesinde bulunan ve mülkiyeti davacıya ait … ada, …, …, … ve … parsel sayılı taşınmazların kamulaştırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Samsun Büyükşehir Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla;

Samsun Büyükşehir Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararıyla alınan dava konusu kamulaştırma kararının dayanağı olan 1/5000 ve 1/1000 ölçekli koruma amaçlı imar planı değişikliğinin kabulüne ilişkin … tarih ve … sayılı Samsun Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile … tarih ve … sayılı Samsun Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun uygun görüşünün iptali istemiyle açılan davada; … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dava konusu taşınmazlardan … ada … ve … sayılı parseller yönünden dava konusu işlemin iptaline, … ada … ve … sayılı parseller yönünden ise davanın reddine karar verildiği,

Bu durumda, … ada … ve … sayılı parseller yönünden dayanağı koruma amaçlı imar planları iptal edilen dava konusu kamulaştırma işleminde bu parseller yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı belirtilerek, dava konusu işlemin anılan parseller yönünden iptaline, … ada … ve … sayılı parseller yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: … İdare Mahkemesinin, kısmen davanın reddi, kısmen dava konusu işlemin iptali yönünde verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, dava konusu işlemin iptaline yönelik kısmının davalı idare tarafından temyiz edilmesi üzerine Danıştay Altıncı Dairesinin 11/09/2018 tarih ve E:2016/8202, K:2018/6659 sayılı kararıyla;

Dava konusu kamulaştırma işleminin dayanağını teşkil eden koruma amaçlı imar planı değişikliklerinin iptali yolundaki … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K: sayılı kararının, Dairelerinin 10/10/2017 tarih ve E:2016/6973, K:2017/7361 sayılı kararıyla bozulduğu,

Bu durumda, söz konusu bozma kararı üzerine verilecek İdare Mahkemesi kararı dikkate alınarak, oluşacak yeni hukuki duruma göre bakılmakta olan davada yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyize konu edilen kısmının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi ısrar kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararıyla;

Dava konusu kamulaştırma işleminin dayanağı olan 1/5000 ve 1/1000 ölçekli nazım ve uygulama imar planı değişikliği ile koruma amaçlı imar planlarının kabulüne ilişkin … tarih ve … sayılı Samsun Büyükşehir Belediye Meclisi kararının iptali istemiyle açılan davada, Mahkemelerinin …tarih ve E:…, K:… sayılı anılan işlemin (dayanak planların) iptaline ilişkin kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin 17/05/2018 tarih ve E:2016/1143, K:2018/4871 sayılı kararıyla bozulması üzerine Mahkemelerince yeniden yapılan yargılama neticesinde Mahkemelerinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında ısrar edilerek dava konusu kamulaştırma kararının dayanağı olan imar planı değişikliklerinin iptaline karar verildiği,

Bu durumda, dava konusu kamulaştırma kararının dayanağı olan imar planı değişikliklerine ilişkin … tarih ve … sayılı Samsun Büyükşehir Belediye Meclis kararının iptal edilmesi karşısında, dayanağı ortadan kalkan dava konusu kamulaştırma kararında da hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle kısmen dava konusu işlemin iptali, kısmen davanın reddi yolundaki ilk kararın iptale ilişkin kısmında ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, uyuşmazlığın esasına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile ... İdare Mahkemesi ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli koruma amaçlı nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli koruma amaçlı uygulama imar planıyla; "ticaret alanı" olan kullanım kararı "meydan alanı" olarak değiştirilen, mülkiyeti davacıya ait … ada, …, …, … ve … parsel sayılı taşınmazların kamulaştırılmasına yönelik alınan Samsun Büyükşehir Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 3. maddesinin 1. fıkrasında, "İdareler, kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle yapmak yükümlülüğünde bulundukları kamu hizmetlerinin veya teşebbüslerinin yürütülmesi için gerekli olan taşınmaz malları, kaynakları ve irtifak haklarını; bedellerini nakden ve peşin olarak veya aşağıda belirtilen hallerde eşit taksitlerle ödemek suretiyle kamulaştırma yapabilirler.".

6. maddesinde, “Onaylı imar planına veya ilgili bakanlıklarca onaylı özel plan ve projesine göre yapılacak hizmetler için ayrıca kamu yararı kararı alınmasına ve onaylanmasına gerek yoktur. Bu durumlarda yetkili icra organınca kamulaştırma işlemine başlanıldığını gösteren bir karar alınır.”.

7. maddesinde ise, “Kamulaştırmayı yapacak idare, kamulaştırma veya kamulaştırma yolu ile üzerinde irtifak hakkı kurulacak taşınmaz malların veya kaynakların sınırını, yüzölçümünü ve cinsini gösterir ölçekli planını yapar veya yaptırır; kamulaştırılan taşınmaz malın sahiplerini, tapu kaydı yoksa zilyetlerini ve bunların adreslerini, tapu, vergi ve nüfus kayıtları üzerinden veya ayrıca haricen yaptıracağı araştırma ile belgelere bağlamak suretiyle tespit ettirir.” hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla; "meydan alanı" düzenlemesine ilişkin hem 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı, hem de aynı amaca yönelik 1/5000 ölçekli koruma amaçlı nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli koruma amaçlı uygulama imar planı düzenlenmiş olup, dava konusu kamulaştırma işlemine konu olan taşınmaz, 1/5000 ölçekli koruma amaçlı nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli koruma amaçlı uygulama imar planı sınırları içerisinde kalmaktadır.

Samsun Büyükşehir Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararıyla dava konusu taşınmazların kamulaştırılmasına karar verilmiş, bu işlemin iptali istemiyle açılan davada; ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dava konusu taşınmazlardan … ada … ve … sayılı parseller yönünden dayanağı koruma amaçlı imar planları iptal edildiğinden dava konusu kamulaştırma işleminin de bu parsellere yönelik kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı belirtilerek, dava konusu işlemin, anılan parseller yönünden iptaline, … ada … ve .. sayılı parseller yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Anılan kararın iptale ilişkin kısmının davalı idare tarafından temyiz edilmesi üzerine, Danıştay Altıncı Dairesince; dava konusu kamulaştırma işleminin dayanağını teşkil eden koruma amaçlı imar planı değişikliklerinin iptali yolunda verilen … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, Dairelerinin 10/10/2017 tarih ve E:2016/6973, K:2017/7361 sayılı kararıyla bozulduğu, bu durumda, söz konusu bozma kararı üzerine verilecek İdare Mahkemesi kararı dikkate alınarak, oluşacak yeni hukuki duruma göre bakılmakta olan davada yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyize konu iptale ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmiştir.

Bu kez,. İdare Mahkemesinin, temyize konu … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dava konusu taşınmazın kapsamında olmadığı Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının iptali istemiyle açılan ve ….

İdare Mahkemesince verilen iptal kararı Danıştay Altıncı Dairesinin 17/05/2018 tarih ve E:2016/1143, K:2018/4871 sayılı kararı ile bozulmasına rağmen, bozma kararına uyulmayarak dava konusu imar planlarının iptali yolundaki ilk kararında ısrar eden Mahkemelerinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı esas alınarak, dava konusu kamulaştırma kararının dayanağı imar planları hakkında iptal kararı verildiği gerekçesiyle kamulaştırma kararının kısmen iptali yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

Ancak, ... İdare Mahkemesince, temyize konu … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararıyla. Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edilen ve dava konusu taşınmazın da planlandığı 1/5000 ölçekli koruma amaçlı nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli koruma amaçlı uygulama imar planlarının iptali istemiyle açılan ve Danıştay Altıncı Dairesinin 10/10/2017 tarih ve E:2016/6973, K:2017/7361 sayılı bozma kararına uyularak ...

İdare Mahkemesince davanın reddi yönünde verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karar esas alınarak bir karar verilmesi gerekirken, dava konusu taşınmazın kapsamında olmadığı Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının iptali istemiyle açılan davada hükmolunan karar dayanak alınarak verilen temyize konu ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.