Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2020/1732 K.2021/293

Dava konusu istem: 30/10/2015 tarih ve 29517 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Mera Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesiyle Mera Yönetmeliği'nin "Tahsis amacının değiştirilmesi" başlıklı 8. maddesinin 5. fıkrasının (a) bendine eklenen 10. alt bendin iptali ve 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 73. maddesinin 1. fıkrasının 3. cümlesinin iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine başvurulması istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 22/01/2020 tarih ve E:2017/7306, K:2020/51 sayılı kararıyla;

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Tarım, hayvancılık ve bu üretim dallarında çalışanların korunması" başlıklı 45. maddesine, 4342 sayılı Mera Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. ve "Tahsis Amacının Değiştirilmesi" başlıklı 14. maddesine ve 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Kentsel dönüşüm ve gelişim alanı" başlıklı 73. maddesine yer verildikten sonra,

Davacının Anayasa'ya aykırılık iddiasının ciddi görülmediği,

Dava konusu düzenlemede; "Bakanlar Kurulunca kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı olarak ilan edilen alanlardan Kanun kapsamındaki mera, yaylak ve kışlak olarak tahsis edilmiş olan veya kadimden beri bu amaçla kullanılan arazilerin tahsis amacı değişiklik işlemleri Kanunun 14 üncü maddesi ve bu Yönetmeliğin 8 inci maddesi genel hükümlerine tabidir. Durumu ve sınıfı çok iyi veya iyi olan mera, yaylak ve kışlaklarda tahsis amacı değişikliği yapılamadığından, Bakanlar Kurulu kararı alınmadan önce oluşabilecek kamu zararını önlemek için öncelikle kentsel dönüşüm ve gelişim, proje alanı olarak ilan edilmesi düşünülen alanın 1/5000 ölçekli haritası ile Mera Komisyonuna başvurularak uygun görüş alınmalıdır.

Tahsis amacı değişiklikleri müracaatlarında, Bakanlar Kurulu kararı ve ilgili kentsel dönüşüm ve gelişim alanı krokisi, belediye meclis kararı, kentsel dönüşüm ve gelişim alanı içerisinde kalan Kanun kapsamındaki taşınmazların, çevre parsellerini de gösterir kadastro tekniğine uygun 1/5000 ölçekli haritası ile komisyonca talep edilen diğer bilgi ve belgeler müracaat dosyasına eklenir.

Tahsis amacının valilikçe değiştirilmesini müteakip yirmi yıllık ot gelirinin yatırılması sağlanır. Ot bedeli yatırıldıktan sonra iki yıllık süre zarfında kesinleşmiş uygulama imar planının komisyona sunulması gerekmektedir. Bu süre zarfında söz konusu planların sunulmaması durumunda tahsis amacı değişikliği iptal edilir. İmar planlarının tahsis amacı değişikliğine uygun olarak kesinleşmesi durumunda söz konusu yerlerin tescilleri Hazine adına, vakıf meralarının tescilleri ise vakıf adına yaptırılır." hükmüne yer verildiği,

11/09/2014 tarih ve 29116 sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanarak yürürlüğe giren 6552 sayılı Kanun'un 112. maddesiyle, 4342 sayılı Mera Kanunu'nun 14. maddesine (ı) bendi olarak; "Bakanlar kurulunca kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı olarak ilan edilen yerlerin" hükmünün eklendiği, bu alanlar içerisinde kalan 4342 saylı Kanun'a tabi alanların bu bent kapsamında tahsis amacının değiştirilebileceğinin düzenlendiği, söz konusu Kanun hükmünün uygulanmasına ilişkin usul ve esasların ise dava konusu Yönetmelik'le belirlendiği,

Öte yandan, Devletin, hayvanların otlatılması ve otundan yararlanılması için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yer olarak tanımlanan meraların, amaç dışı kullanılmasını önleme görevini yüklendiği ve ancak Mera Kanunu'nda sınırlı olarak sayılan hallerde tahsis amacı değiştirilerek mera alanlarından amacı dışında faydalanılabileceğinin düzenlendiği, bir başka anlatımla; Mera Kanunu'nda, tahsis amacı değiştirilmedikçe meralardan Kanun'da gösterilenden başka şekilde yararlanılamayacağı, ancak istisnai durumlarda meraların tahsis amacının değiştirilebileceği yönünde hüküm getirildiği,

Bu nedenle, dava konusu Yönetmelik değişikliğinin, 4342 sayılı Kanun'un amacına uygun olarak hazırlandığı anlaşıldığından, anılan Yönetmelik değişikliğinde kamu yararına ve hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu düzenlemeyle, meraların kentsel dönüşüme açılmasının amaçlandığı, kentsel planlama ile ilgili değişikliğin Anayasa'ya aykırı olduğu, değişikliğin amacının kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı olarak ilan edilen alanlar içinde kalan meraların kentsel imara açılması olduğu, bölge halkı tarafından mera ve yaylalarda yıllardır sürdürülen hayvancılık faaliyetinin büyük bir darbe alacağı, hayvancılık sektörünün son bulmasına ve milli ekonomiye zarar vereceği, düzenlemenin hukuka aykırı olduğu, temyize konu Daire kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Danıştay Sekizinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.