Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2021/1327 K.2021/1265

Dava konusu istem: Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.'ye ait Alpullu Şeker Fabrikasının, 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde "Satış" yöntemi ile özelleştirilmesini teminen yapılan ihale sonucunda ... Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye devri için öngörülen sürenin uzatılmasına ilişkin Özelleştirme İdaresi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onüçüncü Dairesinin 23/12/2020 tarih ve E:2018/3689, K:2020/3843 sayılı kararıyla;

Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.'ye ait Alpullu Şeker Fabrikasının 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde "Satış" yöntemi ile özelleştirilmesini teminen yapılan ihale sonucunda alınan ihale komisyonu kararının onaylanmasına ilişkin Özelleştirme Yüksek Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla, "Alpullu Şeker Fabrikası'nın özelleştirme ihalesinde 150.000.000 (Yüzellimilyon) Türk Lirası bedelle en yüksek teklifi veren ... Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye ihale şartnamesi çerçevesinde satılmasına..." karar verildiği,

Davalı idarenin 04/06/2018 tarih ve 68146 sayılı "Sözleşmeye Davet" konulu yazısı ile, ihale üzerinde kalan şirkete sözleşmenin imzalanması için 11/07/2018 tarihine kadar süre verildiği,

Anılan şirket tarafından, davalı idareden ek süre talebinde bulunulması üzerine, davalı Özelleştirme İdaresi Başkanlığının 04/07/2018 tarih ve 72631 sayılı yazısı ile, 11/07/2018 tarihine kadar 3.000.000,00-TL ek geçici teminat yatırılması şartıyla, sözleşme imzalama süresinin 30/11/2018 tarihine kadar uzatılmasına karar verildiği,

Davalı idare ile ... Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. arasında 30/11/2018 tarihinde varlık satış sözleşmesinin imzalandığı,

Bakılan davanın, Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.'ye ait Alpullu Şeker Fabrikasının, 4046 sayılı Kanun uyarınca "Satış" yöntemi ile özelleştirilmesini teminen yapılan ihale sonucunda ... Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye devri için öngörülen sürenin uzatılmasına ilişkin ... tarih ve ... saylı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı işleminin iptali istemiyle açıldığı belirtilerek,

4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un "Özelleştirme Yüksek Kurulu ve Görevleri" başlıklı 3. maddesinin 2. fıkrasının (d) bendine, 37. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendine; Özelleştirme Uygulamalarında Değer Tespiti ve İhale Yönetmeliği'nin ''Sözleşmeye Davet'' başlıklı 19. maddesine; Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.'ye Ait Alpullu Şeker Fabrikasının Özelleştirilmesine İlişkin İhale Şartnamesi'nin 13.4.1., 13.4.2., 27.10. ve 34.1. maddelerine; Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.'ye Ait Alpullu Şeker Fabrikasının Özelleştirilmesine İlişkin Varlık Satış Sözleşmesi'nin "Üretim Şartı" başlıklı 5. maddesi ile “Yükümlülüklere İlişkin Teminatlar” başlıklı 11. maddesine yer verilerek,

Aktarılan mevzuat ve İhale Şartnamesi'nin birlikte değerlendirilmesinden, davalı idarece, ihale sonuçlarının Kurul tarafından onaylanmasından sonra süre belirtilmek suretiyle sözleşme imzalanması hususunda ihale üzerinde kalan teklif sahibine yazılı bildirimde bulunulacağı; ihale üzerinde kalan teklif sahibinin davalı idareden ek süre talebinde bulunması durumunda ise ihaleye verilen geçici teminat tutarı kadar ek geçici teminatın verilmesi hâlinde bir defaya mahsus olmak üzere ek süre verilebileceği hususlarının anlaşıldığı,

Bu itibarla, 31/05/2018 tarih ve 2018/66 sayılı Kurul kararıyla ihale üzerinde kalan şirketin varlık satış sözleşmesini imzalamaya davalı idarece davet edildiği, sözleşmenin imzalanması için anılan şirkete 11/07/2018 tarihine kadar süre verildiği, şirketin ek süre talebi üzerine, ek geçici teminatın verilmesi şartıyla sözleşme imzalama süresinin 30/11/2018 tarihine kadar uzatılmasına karar verilmesi üzerine davalı idare ile anılan şirket arasında 30/11/2018 tarihinde varlık satış sözleşmesinin imzalandığı anlaşıldığından, Yönetmelik ve ihaleye ait Şartname kurallarına uygun olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı,

Davacı tarafından, 2018-2019 kampanyasını alıcının yapması gerektiği, alıcıdan bu şarta karşılık teminat alındığı, 2018-2019 kampanyasının Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. tarafından yapılmasının alıcıya getirilen üretim şartına uyulmaması anlamına geldiği, kampanya dönemi sonuna kadar süre uzatımı kararı verilmesinin ihale koşullarının sonradan alıcı lehine değiştirilmesi anlamına geleceğinin ileri sürüldüğü;

ancak İhale Şartnamesi'nin 34.1. maddesinde, devir ve teslimin 16.1. maddede belirtilen pazarlama yılının (2018-2019, 2019-2020, 2020-2021, 2021-2022, 2022-2023) başlamasından sonra gerçekleşmesi hâlinde yükümlülüklerin başlangıç tarihi ve diğer ilgili hususlara sözleşmede yer verileceği belirtildiğinden ve davalı idare ile anılan şirket arasında imzalanan Varlık Satış Sözleşmesi'nin 5.1. maddesinde de 2019-2020 pazarlama yılından başlamak üzere beş pazarlama yılına ilişkin olarak alıcıya üretim şartı getirildiği görüldüğünden bu iddiaya itibar edilmediği,

Gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davaya konu özelleştirme ihalesine ilişkin ilanın 20/02/2018 tarihinde yapıldığı ve 11/07/2018 tarihine kadar fiili devrin gerçekleşmesi için alıcıya süre verildiği; bu çerçevede, davalı idarenin toplamda 141 günde fiili devri planlamış iken, davaya konu işlemle alıcıya daha fazla süre verilmesinin hukuka aykırı olduğu; esasında fiili devrin bu şekilde uzamasının ihale sürecinin hukuka aykırı olarak kurgulandığı anlamını taşıdığı; benzer yöntemle özelleştirilen Yozgat Şeker Fabrikasının devri için 1 aylık süreler dahilinde süre uzatımı sağlandığı,

oysa somut uyuşmazlığa konu fabrikanın devri bakımından tek seferde 142 günlük süre uzatımı verildiği; alıcı şirketin idareye sunduğu süre uzatım dilekçesinden, şeker üretimi süreci ile ilgili bilgi sahibi olmadığının anlaşıldığı; idarenin tek bir seferde alıcıya dört buçuk aylık ek süre vermesinin maddi ve hukuki temelden yoksun olduğu; şeker fabrikalarının özelleştirilmesi süreci ile ilgili açılan tüm davaların gerekçesiz bir şekilde Dairece reddedildiği; bu durumun fiili yargı kısıntısı anlamına geldiği;

şeker fabrikaları ile ilgili özelleştirme ihaleleri neticesinde alınan kararların Özelleştirme Yüksek Kurulu tarafından onaylanmasına ve ilgili fabrikalarda kampanya süresinin yaklaşmasına rağmen bazı fabrikalarda devrin gerçekleşmemesi üzerine davalı idareye 28/08/2018 tarihinde başvuruda bulundukları; bu başvuruda, ilgili fabrikaların devri için alıcılarına ne kadar süre verildiği ile başlangıçta verilen sürelerin uzatılıp uzatılmadığı hususlarının sorulduğu; idarece bu başvuruya verilen cevapta, özelleştirilen fabrikaların sözleşme süreçlerinin mevzuat çerçevesinde halen sürdüğünün belirtildiği;

bunun haricinde aydınlatıcı bilgi verilmediği; davalı idarenin anayasal ve yasal yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle bakılan davayı açmak zorunda kaldıkları; dava devam ederken, davalı idare tarafından alıcıya tek seferde dört buçuk aya yakın süre verildiğinin öğrenildiği; tek seferde teknik olarak süre uzatımı verilmesi mümkün olduğu için davanın reddedildiği; davalı idarece yapılan başvuruya usule uygun cevap verilmediği için, somut davanın açıldığı gözetildiğinde aleyhlerine vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Danıştay Onüçüncü Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının esas ve vekalet ücreti yönünden onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A maddesi uyarınca gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.