Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2021/1470 K.2021/3345

Dava konusu istem: Davacı ile davalı idare arasında 23/12/2013 tarihinde imzalanan "...Katı Atık Toplama, Taşıma ile Ekay Ek Tesisleri Yapımı ve Tesislerin İşletilmesi İmtiyaz Sözleşmesi" uyarınca “Entegre Katı Atık Yönetim (EKAY) Ek Tesislerinin” yapımı ve işletilmesi, atıkların toplanması, taşınması, geçici depolanması, geri dönüşümü ve bertarafına dair iş kapsamında, 29/08/2018-10/09/2018 tarihleri arasında Tavşanlı Belediyesi sınırlarındaki evsel katı atıkların düzenli olarak toplanmadığından bahisle, anılan sözleşmenin eki idari şartnamenin 9.2.4 maddesi uyarınca toplam 4.491,12 TL idari para cezası verilmesine dair ...tarih ve ...sayılı ... İli Yerel Yönetimler Katı Atık Bertaraf Tesisleri Yapma ve İşletme Birliği (...) işleminin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 04/11/2020 tarih ve E:2019/2558, K:2020/10424 sayılı kararıyla;

Katı atıkların kaynağında ayrı toplanması ve düzenli depolama tesisine taşınması işinin, sözleşmenin yürürlüğe girmesini takiben 30 (otuz) iş günü içerisinde yükleniciye geçeceği, yüklenicinin, idare tarafından onaylanmış iş programına ve işletme programlarına uymak zorunda olduğu,

iş programı ve/veya işletme programları değişikliklerinin ancak idarenin onayıyla geçerlilik kazanacağı, yerel yönetimlerin, EKAY tesislerinde kendi personelini denetim amaçlı bulundurabileceği, katı atık toplanması işinin teknik şartnamede öngörülen şekilde yapılacağı, yüklenicinin, katı atıkları kaynağında ayrı toplayacak şekilde her bir katı atık cinsi için ayrı toplama programı oluşturacağı, yüklenicinin hazırlayacağı katı atık toplama taşıma programı için idareden onay alacağı, yüklenicinin iş programının uygulanıp uygulanmadığını denetlemekle yükümlü olduğu,

gelecek olan herhangi bir cezaya yüklenicinin muhatap olacağı, yüklenicinin onaylanan katı atık toplama ve taşıma programına uygun çalışıp çalışmadığının denetiminin, idare ve ilgili yerel yönetimce görevlendirilmiş kişi/kişiler tarafından yapılacağı, yerel yönetimlerce yer altı konteyneri kurulması istenir ise, oluşacak ihtiyaca göre uzlaşılacak bedelin ilgili yerel yönetim tarafından yükleniciye ödenmesi kaydı ile sokak ve caddelere uygun nitelikte yol geçişini engellemeyen yer altı konteynerlerinin konulabileceği,

anılan idari şartnamenin 9.2. maddesi uyarınca işin yürütülmesi sırasında evsel katı atıkların düzenli toplanmadığının tespit edilmesi halinde, günlük 250 TL para cezası verileceği ve anılan maddede belirlenen günlük ceza miktarlarının her birinin imtiyaz sözleşmesinin yürürlüğe girdiği 24/12/2013 tarihini takip eden her yıl için yani, ilk olarak 2014 yılından başlamak üzere 2013 yılına ait ÜFE ve TÜFE oranları ortalaması esas alınarak ve her yıl bir önceki yılın ÜFE ve TÜFE oranlarının ortalamasına göre güncellenmesi gerektiği,

Uyuşmazlıkta; dava konusu işlem ile 29/08/2018-10/09/2018 tarihleri arasında Tavşanlı Belediyesi sınırlarındaki evsel katı atıkların düzenli olarak toplanmadığından bahisle 250 TL'nin 2018 yılı için güncellenmesi suretiyle 374,26 TL'nin esas alınması suretiyle toplam 4.491,12 TL para cezası verildiği, yani, ...tarih ve ...sayılı ... Meclisi Kararı ile belirlenen 2018 yılı günlük ceza miktarı esas alınarak para cezası uygulandığı,

...tarih ve ...sayılı ... Meclisi Kararının iptali istemiyle davacı tarafından Dairelerinin E:...sayılı dosyasında açılan davada; ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararla dava konusu meclis kararının iptaline karar verildiği,

Davacı tarafından evsel katı atıkların düzenli olarak toplanmadığı görüldüğünden idari şartnamenin 9.2.4 maddesi uyarınca para cezası verilebileceği anlaşılmakla birlikte, dava konusu işlemin dayanağı olan idari şartnamenin 9.2. maddesinde yer alan günlük ceza miktarlarının 2018 yılı için güncellenmesine dair 05/02/2018 tarih ve 8 sayılı ... Meclis Kararının iptaline karar verildiğinden, ...tarih ve ...sayılı ... Meclisi Kararı ile güncellenen 2018 yılı günlük ceza miktarlarına dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle anılan işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, tutanağın davalı tarafından değil Tavşanlı Belediyesince tutulduğu, işlemin yetki ve şekil yönünden hukuka aykırı olduğu, bu doğrultuda dava konusu işlem esastan da haksız olduğundan temyize konu kararda salt tarife gerekçesi ile idari işlemin iptaline karar verilmesinin isabetli olmadığı, davanın tüm gerekçeler doğrultusunda cezanın bir daha uygulanamayacak şekilde kabulünün gerekli olduğu, bu gerekçeler ile temyiz olunan kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı idare tarafından, miktarın doğru hesaplandığı, dava konusu İmtiyaz Sözleşmesi ile bağlı şartnamelerinde belirtilen ceza tutarlarının Meclis kararı ile güncelleneceğine dair bir hüküm bulunmadığı hususları göz önünde bulundurularak;

idari şartnamenin 9.2. maddesinde yer alan günlük ceza miktarlarının 2018 yılı için güncellenmesine dair ...tarih ve ...sayılı ... meclis kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 04/11/2020 tarih ve E: 2019/2547, K:2020/10386 sayılı kararıyla iptaline karar verildiği hususu birlikte değerlendirildiğinde anılan ceza miktar ve tutarlarının Sözleşme hükümlerine göre usulüne uygun şekilde uygulanmasına engel teşkil edecek bir durum olmadığının aşikar olduğu, ayrıca miktarın doğru hesaplandığının kabul edilmemesi halinde;

dava konusu para cezasının hukuka aykırı olan kısmının belirlenmesi durumunda dava konusu işlemin kısmen iptaline karar verilmesinin idari yargı denetimi yetkisinin aşılarak idari eylem ve işlem niteliğinde yargı kararı verilmesi sonucunu doğurmayacağından toplam para cezasının tamamının iptalinin gerekmediği; dava konusu para cezasının kısmen iptaline karar verilebileceği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Davacı tarafından, temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuş, davalı idare tarafından ise; savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;

"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,

b) Hukuka aykırı karar verilmesi,

c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Öte yandan, Danıştay Altıncı Dairesinin 04/11/2020 tarih ve E:2019/2547, K:2020/10386 sayılı kararı Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 23/12/2021 tarih ve E:2021/1465, K:2021/3314 sayılı kararı ile kesin olarak onanmıştır.

KARŞI OY

X- Uyuşmazlıkta; dava konusu işlem ile 29/08/2018-10/09/2018 tarihleri arasında Tavşanlı Belediyesi sınırlarındaki evsel katı atıkların düzenli olarak toplanmadığından bahisle 250 TL'nin 2018 yılı için güncellenmesi suretiyle 374,26 TL'nin esas alınması suretiyle idari şartnamenin 9.2.4. maddesi uyarınca toplam 4.491,12 TL para cezası verildiği yani, ...tarih ve ...sayılı ... Meclisi Kararı ile belirlenen 2018 yılı günlük ceza miktarı esas alınarak para cezası uygulandığı görülmektedir.

TUİK verilerine göre ilk olarak 2014 yılından başlamak üzere 2013 yılına ait ÜFE ve TÜFE oranları ortalaması esas alınarak ve her yıl bir önceki yılın ÜFE ve TÜFE oranlarının ortalamasına göre güncelleme yapıldığında idari şartnamenin 9.2.4. maddesinde yer alan 250 TL'nin 2018 yılı için 371,91 TL olması gerektiği görülmektedir.

Bu durumda; para cezasının hukuka aykırı olan kısmının belirlenmesi durumunda dava konusu işlemin kısmen iptaline karar verilmesinin idari yargı denetimi yetkisinin aşılarak, idari eylem ve işlem niteliğinde yargı kararı verilmesi sonucunu doğurmayacağından toplam para cezasının tamamının iptalinin gerekmediği;

olayda atıkların düzenli olarak toplanmadığı hususu sabit olduğundan, idari şartnamenin 9.2.4. maddesi uyarınca atıkların düzenli olarak toplanmaması fiili için 2018 yılı günlük ceza miktarı olan 371,91 TL esas alınarak para cezası verilmesi gerektiğinden, 9.2.4. maddesi uyarınca ...TL'nin esas alınmak suretiyle 12 gün için para cezasının ...TL'ye tekabül ettiği görüldüğünden, dava konusu para cezasının ...TL'ye ilişkin kısmında hukuka uyarlık, para cezasının ...TL'ye ilişkin kısmında ise hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle dava konusu para cezasının ...TL'lik kısmının iptaline,

...TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden kararın bu gerekçe ile kısmen onanması kısmen bozulması gerektiği düşüncesiyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.