Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2021/1693 K.2022/1652

Dava konusu istem: 29/08/2013 tarih ve 29750 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esasların eki (2) cetvelde yer alan, "konservatör" ibaresinin yürürlükten kaldırılmasına ve "restoratör" kadrosu için varolan şartların değiştirilmesine ilişkin 05/08/2013 tarihli Bakanları Kurulu Kararı'nın iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin 24/12/2020 tarih ve E:2018/1133, K:2020/4665 sayılı kararıyla;

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 28/04/2016 tarih ve E:2014/1137, K:2016/1845 sayılı usuli bozma kararına uyularak işin esası incelenmiş,

Anayasa'nın 128. maddesi ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun değişik 4. maddesine yer verildikten sonra, 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın, 28/06/1978 tarih ve 16330 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği belirtilerek,

Kamu kurum ve kuruluşlarının yürüttükleri hizmetler bakımından personel ihtiyaçlarını, kadrolu personel istihdamı ile karşılayacakları gibi yürütülen hizmetlerin ve işin niteliğine göre sözleşmeli personel vasıtasıyla da karşılayabilecekleri,

2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ile taşınır-taşınmaz kültür varlıklarının bilimsel ve akademik kazılar ile açığa çıkarılması için gerekli restorasyon- konservasyon çalışmalarının yapılarak kültür varlıklarının müzelere kazandırılması, kazı alanlarının ve taşınmaz kültür varlıklarının restorasyon, koruma, onarım çalışmalarının yapılması, tasnifi, tescili, envanteri, katalog fişlerinin düzenlenmesi, sergilenmesi, depolanması, tanıtımı, yayımı, güvenlik tedbirlerinin alınmasını sağlama görevlerinin Kültür Bakanlığına bırakıldığı,

Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslar'ın eki (2) cetvelde yer alan "konservatör" ibaresinin yürürlükten kaldırılmasına ve "restoratör" kadrosu için varolan şartların değiştirilmesi amacıyla hazırlanan ve Kültür Bakanlığınca (Kültür ve Turizm Bakanlığı) Devlet Personel Başkanlığından görüş istenilmek amacıyla gönderilen tasarı taslağının gerekçesinde.

"Kültür varlıklarının gelecek nesillere taşınması ve bu süreç içinde koruma, onarım, restorasyon faaliyetleri kapsamında fiziksel şartların sorgulanması, bu verilere göre müdahale koşullarının belirlenmesi için yapılan tüm çalışmaların durum tespiti ve sürdürebilirlik açısından uygulama kararlarının alınması için konservasyon süreci bu sürecin katılımcı bu alanda faaliyet gösteren multidisipliner mesleki faaliyetlerinin tümünü kapsadığından (mimar, mühendis, arkeolog ve bunun gibi meslek grupları) konservatörler Restoratör içinde tanımlanmıştır.

Bu bağlamda, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ve bağlı birimlerinde bulunan taşınır, taşınmaz kültür varlıklarının bilimsel niteliklere uygun olarak restorasyon ve konservasyonunun.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesi çerçevesinde taşınır ve taşınmaz kültür varlıklarını koruma, onarım, restorasyon ve konservasyon konularında ünevirsetilerin ilgili ön lisans ve lisans programlarından mezun olanlar ile Mimarlık, Mühendislik Fakülteleri, Fen-Edebiyat Fakülteleri, Güzel Sanatlar Fakülteleri, Dil ve Tarih Coğrafya Fakültelerinin taşınır va taşınmaz kültür varlıklarını koruma, onarım, restorasyon ve konservasyon konularında lisansüstü ve doktora programlarından mezun olup, konuyla ilgili iş ve uygulama deneyimine sahip olup bu görevleri yapmaya hak kazanan personel tarafından yapılabilmesi amacıyla,

06/06/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'a ek 4 sayılı cetvelde yer alan Restoratör pozisyon niteliklerinde değişiklik yapılması, Konservatör pozisyonu için belirlenen niteliklerin, ayrıca ek 2 sayılı cetvelde yer alan Konservatör pozisyon unvanının yürürlükten kaldırılması gerekmektedir." denilerek, dava konusu edilen düzenlemenin nedeninin açıklandığı,

Gerekçede, "konservatör" unvanı ile "restoratör" unvanı adı altında çalışanların aynı işi yaptıkları, "restoratör" unvanı altında söz konusu hizmetlerin aksatılmadan yürütülmesinin mümkün olduğu, Dava konusu edilen düzenleme ile "Konservatör" unvanının yürürlükten kaldırıldığı, "Restoratör" unvanında değişikliklere gidildiği; Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'da yapılan bu değişikliklerin, objektif kriterler çerçevesinde, kamu yararı ve hizmet gerekleri dikkate alınarak yapıldığı; Anayasa'ya, 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesine ve diğer ilgili mevzuata aykırılık teşkil etmediği, üst hukuk normlarına uygun olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu edilen düzenleme ile "Konservatör" unvanının yürürlükten kaldırıldığı ve "restoratör" unvanına atanmak için gereken öğrenim şartlarının değiştirildiği; öngörülen eğitim şartının "lisansüstü" olarak değiştirilmesinin "lisans" düzeyinden daha ileri seviyede eğitim sağlayacak olduğu düşünülse dahi;

"restorasyon" ve "konservasyon" bölümlerinin, uzmanlık eğitimini haiz olması ve teorik eğitimin yanı sıra laboratuvar uygulamaları, ören yerlerinde kazı yapılması gibi pratikte de eğitim verildiği hususları göz önünde bulundurulduğunda, "lisansüstü" eğitimin, kişileri "lisans" eğitiminin sağladığı uzmanlık seviyesine ulaştıramayacağı; "konservatör" ibaresinin yürürlükten kaldırılmasının birçok soruna sebebiyet vereceği çünkü "restorasyon" ve "konservasyon" bilimlerinin birbirlerine yakın ve tamamlayıcı nitelikte olmakla beraber özünde iki farklı bilim dalı olduğu ve bu durumun Daire kararındaki karşı oyda da belirtildiği,

aksi yöndeki uygulamaların geri dönülmez zararlara sebebiyet verebileceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Danıştay Onikinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına ara karar yapılarak "kaç tane üniversitede "Restorasyon ve Konservasyon" bölümü bulunduğu; anılan bölümlere ait derslerin içerikleri; "restoratör" ve "konservatör" unvanlarının birbiriyle olan ilişkileri ve tek bir unvan adı altında toplanıp, toplanamayacağı.

Mimarlık, Mühendislik Fakülteleri, Fen-Edebiyat Fakülteleri, Güzel Sanatlar Fakülteleri, Dil ve Tarih Coğrafya Fakültelerinin taşınır va taşınmaz kültür varlıklarını koruma, onarım, restorasyon ve konservasyon konularında lisansüstü programlarında verilen ders içerikleri ve ders saatlerinin" sorulması ve anılan Kurumdan gelecek ara karar cevabına göre değerlendirme yapılması gerektiği;

sadece davalı idarenin dosyaya sunduğu dava konusu düzenlemenin gerekçesinin yeterli görülmesi ve hatta anılan gerekçede "lisansüstü" eğitimin yanısıra "doktora eğitiminin" de zorunlu olduğu belirtilmesine rağmen düzenlemede, sadece lisansüstü eğitime ilişkin şartın yer aldığı da dikkate alındığında eksik incelemeye dayalı ve gerekçesiz olduğu sonucuna varılan Daire kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.