Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2021/1992 K.2023/1025

Dava konusu istem: 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3/1. maddesi uyarınca FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu gerekçesiyle davacının meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile bu karara karşı yapılan yeniden inceleme talebinin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali ve yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Beşinci Dairesinin 21/12/2020 tarih ve E:2016/57483, K:2020/5958 sayılı kararıyla;

Davalı idarenin usule ilişkin iddiaları yerinde görülmemiş,

"Maddi Olay ve Hukuki Süreç" ile "İlgili Mevzuat"a yer verilmiş; "Yargılamada İzlenen Usul ve Süreç", "FETÖ'ye İlişkin Tespit ve Değerlendirmeler", "Demokratik Anayasal Düzene Sadakat Yükümlülüğü", "Dava Konusu Edilen Kararların Hukuki Niteliği" başlıkları altında genel; "Kişiselleştirme ve Delillerin Değerlendirilmesi" başlığı altında hem genel hem de davacıya özel değerlendirmelerde bulunularak,

Davacı Yönünden Yapılan Değerlendirmede;

Davacı hakkında, … Cumhuriyet Başsavcılığının … tarih ve Soruşturma No:…, Karar No:… sayılı kararı ile FETÖ/PDY terör örgütüne üye olma suçundan kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği,

Bununla birlikte, davacı hakkında FETÖ/PDY terör örgütüne üye olma suçundan kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş olmasının, FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatının bulunup bulunmadığı yönünden farklı bir değerlendirme yapılmasına hukuki engel oluşturmayacağı gibi Daireleri tarafından yapılacak idari yargılama yönünden bağlayıcılığının da bulunmadığı,

Davacı hakkındaki tanık beyanları yönünden, davacının 2014 yılı HSK seçimlerinde örgütün sözde ''bağımsız'' adaylarını desteklediğine ve diğer hususlara yönelik ifadeler ile davacının bu ifadelere karşı beyanlarının değerlendirilmesi sonucunda, davacının beyanlarına itibar edilmeyerek FETÖ ile süregelen bir ilişki içerisinde olduğu sonucuna varıldığı belirtilerek,

Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile yukarıda yer verilen açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacının, FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu ve bu nedenle demokratik anayasal düzene sadakat yükümlülüğünü ihlal ettiği, dava konusu işlemlerle özel hayatına saygı hakkına yapılan müdahalenin, AİHS ve Anayasa anlamında durumun gerektirdiği ölçüde bir tedbir olduğu anlaşıldığından dava konusu kararlarda hukuka aykırılık görülmediği,

Dava konusu kararlarda hukuka aykırılık görülmediğinden davacının bu kararlar nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte iadesi isteminin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu işlem disiplin hukuku kapsamında olduğundan kararda tedbir olarak vasıflandırılmasının hukuki karşılığının bulunmadığı; bu hususun işlemde ve mevzuatta açıkça ortaya konulduğu; işlemde usule ilişkin konularda 2802 ve 6087 sayılı Kanunların uygulanması gerekmesine rağmen bu yapılmadığından anayasal hâkimlik teminatına aykırı hareket edildiği; işlemin sebep unsurunun hukuka uygun olmadığı; delillerin işlemin tesisinden sonra elde edildiği; irtibat ve iltisak kavramlarının belirli ve öngörülebilir olmadığı;

irtibat ve iltisak tespit edilirken hukuki denetime elverişli bilgi ve belgelerin somut olarak ortaya konulması gerektiği; hakkında irtibat ve iltisak unsurlarının değerlendirilmesi amacıyla dikkate alınan somut ve objektif kriterlerden hiçbirinin mevcut olmadığı; hükme esas alınan tanık beyanlarının asılsız olduğu ve içeriklerinin sorgulanmadığı;

tanık olarak beyanları alınan yargı mensuplarının aleyhe beyanlarının bulunmadığı ve beyanlarında örgütle bağlantısını gösterebilecek bir olaya şahit olmadıklarını, eşiyle kendilerinin tanışarak evlendiklerini, örgüte ait evlerde ya da yurtlarda kalmadıklarını, bağımsız adaylara oy istemediklerini belirttikleri; seçim propagandası yapmadığı; görevini icra ederken bağımsız ve tarafsız davrandığı; hakkındaki kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın içeriğinde örgütle irtibat ve iltisakının bulunmadığının denetime elverişli, somut ve objektif kriterlerle tespit edildiği;

soyut ve kişisel kanaatlere dayalı beyanların hükme esas alınmasının gerekçeli karar hakkını ihlal ettiği; işlemin Anayasal meşru bir amaca ulaşmaya hizmet etmediği, demokratik bir toplum düzeninde gerekli ve ölçülü olmadığı.

2014 yılında yapılan Hâkimler ve Savcılar Kurulu seçimi sonuçlarından bir çıkarıma varılamayacağı, seçim dönemine ilişkin kişisel kanaat açıklaması niteliğindeki beyanlara itibar edilemeyeceği; bu durumun özel hayata saygı hakkına yapılan ölçüsüz bir müdahale olduğu; sadakat yükümlülüğünün ihlalinin gerekçeleriyle somut olarak ortaya konulması gerektiği; örgüte üye olma suçunun gerçekleşmesi için örgüt liderinin emir ve talimatı doğrultusunda hareket edilmesinin icap ettiği; gerekçeli karardaki kabullerin hukuka uygun olmadığı;

sözde bağımsız adayların seçilmesine yönelik icra edilecek fiillerin örgüt üyeliği için aranan süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk kriterlerini karşılamayı, irtibat veya iltisakın ötesinde örgütle hiyerarşik bağ içerisinde olmayı gerektirdiği; hakkındaki kovuşturmaya yer olmadığına dair karara aykırı olarak masumiyet karinesinin ihlal edildiği belirtilerek, Daire kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;

"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,

b) Hukuka aykırı karar verilmesi,

c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

667 sayılı KHK uyarınca, hâkimlerin ve savcıların terör örgütüne üyelik ve mensubiyeti bulunmasa da terör örgütü ile iltisaklı veya irtibatlı olmaları nedeniyle meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına yönelik işlem tesis edilebilmesi mümkündür. Nitekim dava konusu işlem de davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisak ve irtibatının bulunduğu gerekçesiyle tesis edilmiştir.

Anayasa Mahkemesi, 14/11/2019 tarih ve E:2018/89, K:2019/84 sayılı kararında iltisaklı kavramını ''kavuşan, bitişen, birleşen'', irtibatlı kavramını ise ''bağlantılı'' olarak tanımlamış, bu kavramların hukuki niteliği ve objektif anlamının yargı içtihatlarıyla belirlenebileceğini belirtmiştir.

Bu kavramlar ile, kişilerin cezai sorumluluğunu gerektiren örgüte üyelik ve mensubiyet kavramlarına nazaran terör örgütleri ile daha az yoğun ve atipik bir bağlantının vurgulandığı açıktır.

Bu kapsamda, kişilerin terör örgütleri ile irtibat ve iltisaklarının ortaya konulabilmesi için, örgütün amaçlarının gerçekleştirilmesi ya da örgütten yarar sağlamak maksadıyla gerek örgütten gelen talimatlar doğrultusunda gerekse inisiyatif alarak bulundukları hâl ve hareketler neticesinde örgüte veya kendilerine yarar sağladıkları ya da örgüt ile amaç birliği veya sosyal birliktelik görünümü içinde oldukları yönünde kanaat oluşması yeterlidir.

Bu itibarla, davacı hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş ise de, ceza soruşturmasında terör örgütüne üye olma suçu yönünden delil olarak değerlendirilemeyecek bir kısım fiil ve davranışlar ile bunlara ilişkin bilgi ve belgeler, üstün bir kamu gücü olan yargı yetkisini kullanan hâkim ve savcılar hakkında tesis edilen idari tedbir niteliğindeki işlemlerde terör örgütüne irtibat veya iltisakın sübut bulup bulmadığı yönünden örgüt üyeliğine göre farklı değerlendirilebilecektir.

Bu çerçevede, davacının terör örgütü ile iltisak veya irtibatının bulunup bulunmadığına yönelik yargısal denetime ilişkin işbu dava dosyasında yer verilen tespitler birlikte değerlendirildiğinde, davacının FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu sonucuna varıldığından bahisle verilen Danıştay Beşinci Dairesi kararı usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.