Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2021/2009 K.2021/2622

Dava konusu istem: Davacının, ihale ile üstlendiği "Diyarbakır A. Gaffar Okkan Polis Meslek Yüksekokulu ile Özel Harekat Şube Müdürlüğü ile Havacılık Şube Müdürlüğü Giriş Nizamiyelerinin Düzenlenmesi, Çevre Aydınlatma Tadilatı ve Kapalı Devre Kamera Sistemi Kurulması" işinde, geçici kabul yapıldıktan sonra sistemde meydana gelen arızaları sözleşme ve ilgili mevzuat hükümlerine göre gidermediğinden bahisle sözleşmesi feshedildikten sonra 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu uyarınca bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan 1 (bir) yıl süreyle yasaklanmasına ilişkin 08/03/2012 tarih ve 28227 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan davalı idare işleminin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; davacı tarafından sözleşme hükümlerine uygun olarak bir kısım işin yapılmasına karşın gerek idarece yapılan tespitte gerekse de .... Asliye Hukuk Mahkemesinde yapılan tespitte davacının sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediği, 4735 sayılı Kanun'un 20. maddesi uyarıca verilen ek sürede de yükümlülüklerini yerine getirmeyen ve herhangi bir mücbir sebep ileri sürmeyen davacının, sözleşmede belirtilen taahhüdünü yerine getirmediğinden bahisle kamu ihalelerinden yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onüçüncü Dairesinin 09/06/2020 tarih ve E:2014/1901, K:2020/1263 sayılı kararıyla. UYAP üzerinde yapılan incelemede, ....

Asliye Hukuk Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla, "(...) asıl ve birleşen davalara konu işin geçici kabulünün yapıldığı, kesin hakedişin düzenlenerek ihtirazı kayıtsız yükleniciye ödendiği, davacı idarenin asıl davada talep ettiği miktarın, ihale farkından doğmadığı, eksik ve kusurlu işler yönünden yapılan harcamalar olduğu, ancak bu harcamaların idarece belgelendirilmediğinden talebinin yersiz olduğu, ayrıca geçici kabulü yapılmış olan bir taahhüt işinin feshinin söz konusu olmayacağından, kesin teminat mektubunun nakde çevrilmesinin de yersiz olduğu, bu itibarla idarenin asıl ve birleşen ....

Asliye Hukuk Mahkemesinin E:...sayılı dosyasındaki taleplerinin yersiz olduğundan bu davaların reddine, yüklenici davalının birleşen .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...esasında talep ettiği ve yersiz irat kaydedilen 20.382 TL'lik teminatın ise davalı idareden tahsilinin gerektiğinden, bu davanın ise kabulüne" karar verildiği, anılan kararın Yargıtay ....

Hukuk Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla onandığı, onama kararına karşı yapılan karar düzeltme talebinin de ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla aynı Dairece reddine karar verildiği.

Yargıtay tarafından onanarak kesinleşen Asliye Hukuk Mahkemesi kararı dikkate alındığında, sözleşmenin feshedilerek teminatın davalı idarece irat kaydının haksız ve yersiz olduğu, davalı idarece iddia edilen eksik ve kusurlu işler yönünden yapılan harcamaların ise idarece belgelendirilemediği anlaşıldığından, davacının sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediğinden bahisle kamu ihalelerinden yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılarak ....

İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi ısrar kararının özeti: ....

İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; ...Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan ve birleştirilen davalarda, davalı idare tarafından açılan davanın, davalı idare tarafından, yüklenici davacının yapması gereken işleri davalı idarenin yaptığından bahisle yapılan masraflara ilişkin alacak davası olduğu, davacı tarafça açılan davanın ise kesin teminatın nakde çevrilmesi sebebiyle uğranılan zararın tazminine ilişkin olduğu, ....

Asliye Hukuk Mahkemesince verilen nihai kararda, davacı tarafından açılan alacak davasında, Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 45. maddesi uyarınca, sözü edilen eksik ve kusurlu işlerin yüklenici nam ve hesabına idarece giderilmesi bedelinin, yüklenicinin kesin hakedişinden mahsup edilmesi, yetmediği taktirde kesin teminattan karşılanması gerektiği, irat kaydedilme işleminin şartının da fesih işleminin gerçekleşmesi olduğu,

fakat geçici kabul sonrası fesih söz konusu olamayacağından, teminat mektubunun irat kaydedilmesinin de söz konusu olamayacağı, ayrıca idare tarafından giderilen eksiklik ve kusurların 90.792,75TL karşılığında giderildiğine ilişkin herhangi bir belgenin ve yükleniciden kaynaklandığı belirtilen eksik ve kusurlu işlerin tamamlanması işlerinin bu bedel karşılığında kime yaptırıldığı ve yapılan işlerin neler olduğunun belgelendirilemeyerek dosyaya sunulamadığından, idarenin yaptığı haksız fesih işleminin hukuka aykırı olduğunun tespit edildiği,

davalı idare tarafından açılan davanın ise yapılan masrafların belgelendirilemediğinden bahisle reddedildiği, söz konusu davada alınan bilirkişi raporunda, davacının eksik iş yaptığı, yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmediğinin açıkça belirtildiği, Mahkemelerinde açılan davanın yasaklama kararının iptali olduğu göz önüne alındığında, asıl tespit edilmesi gereken hususun davacının sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirip getirmediğinin tespiti olduğu,

bahsi geçen bilirkişi raporunda ise bu hususa ilişkin olarak açık bir tespit yapıldığı görüldüğünden, Danıştay Onüçüncü Dairesince verilen bozma kararına uyulmasının mümkün olmadığı; davacı tarafından sözleşme hükümlerine uygun olarak bir kısım işin yapılmasına karşın gerek idarece yapılan tespitte gerekse Ankara 8.Asliye Hukuk Mahkemesinde yapılan tespitte davacının sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediği,

4735 sayılı Kanun'un 20. maddesi uyarıca verilen ek sürede de yerine getirilmeyen ve herhangi bir mücbir sebep ileri sürmeyen davacının, sözleşmede belirtilen taahhüdünü yerine getirmediğinden bahisle kamu ihalelerinden yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesi eklenmek suretiyle davanın reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; davalı idarece ödeme yapmama maksadıyla kendilerinden iş artışına konu olabilecek nitelikteki işler için biten işlerin tekrar yapılmasının talep edildiği, yasaklama kararının yasal süresi içerisinde tesis edilmediği, geçici kabulü yapılan işlerde yasaklama kararı verilemeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, İdare Mahkemesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Ankara 8. İdare Mahkemesi ısrar kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.