Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2021/2178 K.2021/2580

II- (DAVALILAR)

1- … 2- … Bakanlığı

VEKİLİ

I. Hukuk Müşaviri Yrd. … 3- … Genel Müdürlüğü VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU

Danıştay Beşinci Dairesinin 21/10/2020 tarih ve E:2016/21912, K:2020/4551 sayılı kararının davalı idareler tarafından iptale ilişkin kısmının davacı tarafından redde ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: 4. sınıf emniyet müdürü rütbesinde görev yapan davacı tarafından, 25-29 Haziran 2015 tarihleri arasında 4. sınıf emniyet müdürlerine yönelik olarak yapılan rütbe terfi sözlü sınavlarının, söz konusu sözlü sınav sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile anılan işlemlerin dayanağı olan 10/05/2015 tarih ve 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 12. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde yer alan "... sözlü sınavda" ibaresinin,

28. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "... sözlü sınava" ibaresinin ve 2. ve 3. fıkralarında yer alan "... sözlü sınav" ibarelerinin iptali ile maddi kayıplarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Beşinci Dairesinin 21/10/2020 tarih ve E:2016/21912, K:2020/4551 sayılı kararıyla;

Dava konusu Yönetmeliğin 12. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde yer alan "... sözlü sınavda..." ibaresi yönünden;

Yönetmeliğin 12. maddesinin 1. fıkrasında, ilgililerin terfi değerlendirmesine tabi tutulabilmeleri için, sözlü sınavda başarılı olma şartının arandığının görüldüğü, yazılı sınavın tamamlayıcısı olan ve görevin gerektirdiği niteliklere en uygun personelin bir üst rütbeye terfisi için mesleki bilgisini ve genel kültür düzeyini ölçmeyi amaçlayan sözlü sınavda başarılı olma şartının, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 55. maddesinin 11. fıkrasının (c) bendi uyarınca, kurullarda personelin üst rütbeye terfisinin görüşülebilmesi için aranan şartlardan birisi olduğu dikkate alındığında, iptali istenen düzenlemede, üst normlara ve hukuka aykırılık bulunmadığı,

Yönetmeliğin 28. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "... sözlü sınava" ibaresi ile 2. ve 3. fıkralarında yer alan "... sözlü sınav" ibareleri yönünden;

Sözlü sınavda başarılı olma şartının, 3201 sayılı Kanun'nun 55. maddesinin 11. fıkrasının (c) bendi uyarınca, kurullarda personelin üst rütbeye terfisinin görüşülebilmesi için aranan şartlardan birisi olduğu dikkate alındığında, Yönetmeliğin 28. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "... sözlü sınava" ibaresi ile 2. ve 3. fıkralarında yer alan "... sözlü sınav" ibarelerinin de üst norm olan Kanun hükümlerine uygun olduğunun görüldüğü ve dolayısıyla iptali istenen düzenlemelerde hukuka aykırılık bulunmadığı,

Davacının katıldığı sözlü sınav sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin işlem yönünden;

10/05/2015 tarih ve 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin dava konusu bireysel işlemin dayanağı hükümlerinden olan 28. maddesinin sözlü sınavın içeriğine ilişkin 3. fıkrası ile 28. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Yazılı sınava giren adaylar" ibaresinin Dairelerinin 20/06/2018 tarih ve E:2016/24760, K:2018/15074 sayılı kararıyla iptal edilmiş olması nedeniyle,

söz konusu sınavda puanların belirlenmesinde dayanak Kanun hükmünde öngörüldüğü şekilde ölçme ve değerlendirme esaslarına uygun bir değerlendirme yapıldığından söz edilmesine hukuken imkan bulunmadığından, davacının sözlü sınav sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin işlemde de hukuka uyarlık bulunmadığı,

Öte yandan, bu kararın, davacının sözlü sınavında başarılı olduğu yolunda bir sonuç doğurmayacağı, dava konusu başarısız sayılma işleminin dayanağı olan ve hukuka aykırılığı tespit edilen Yönetmelik hükümlerinin düzenlediği hususlarda yapılacak yeni düzenlemelerle belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde yeniden yapılacak sözlü sınav sonucunda ortaya çıkacak olan değerlendirme ve puana göre işlem tesis edilmesine yönelik olduğu, 25-29/06/2015 tarihleri arasında 4. sınıf emniyet müdürlerine yönelik yapılan rütbe terfi sözlü sınavları yönünden;

Dairelerinin 20/06/2018 tarih ve E:2016/24760, K:2018/15074 sayılı kararıyla, dava konusu sözlü sınavların dayanağı hükümlerinden olan 28. maddesinin 3. fıkrasının, Yönetmeliğin 28. maddesinin başlığında "sözlü sınav" ibaresine yer verildiği halde, madde içeriğinde sadece mülakata yönelik değerlendirmelere yer verilip, sözlü sınavın amacı olan bilgi ölçmeye yönelik hususlara yer verilmediğinden eksik düzenleme nedeniyle;

aynı Yönetmeliğin 28. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Yazılı sınava giren adaylar" ibaresinin ise, yazılı sınava katılan adayların tamamının herhangi bir başarı kriteri aranmadan sözlü sınava çağrılmasına ilişkin düzenlemede 3201 sayılı Kanun hükümlerine uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptal edilmiş olması karşısında, söz konusu hukuka aykırı düzenlemeler dayanak alınarak tesis edilen ve 25-29/06/2015 tarihleri arasında 4. sınıf emniyet müdürlerine yönelik yapılan rütbe terfi sözlü sınavlarında da hukuka uyarlık bulunmadığı,

Davacının rütbe terfi sözlü sınavında başarısız sayılması nedeniyle yoksun kaldığı maddi haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebi yönünden;

Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin iptaline ilişkin kararının gerekçesinin, davacının sözlü sınavda başarılı olduğu sonucunu doğurmadığı, yeniden yapılacak sözlü sınavda değerlendirilmesine yönelik olması nedeniyle, bu aşamada maddi hak kaybının varlığından söz edilemeyeceğinden, davanın bu kısmı yönünden davacı talebinin reddi gerektiği gerekçesiyle,

Dava konusu Yönetmeliğin 12. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde yer alan "... sözlü sınavda" ibaresi, 28. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "...sözlü sınava" ibaresi, 2. ve 3. fıkralarında yer alan "...sözlü sınav" ibareleri ve davacının rütbe terfi sözlü sınavında başarısız sayılması nedeniyle yoksun kaldığı maddi haklarının yasal faiziyle birlikte tazmini talebi yönünden davanın reddine, 25-29/06/2015 tarihleri arasında 4. sınıf emniyet müdürlerine yönelik yapılan rütbe terfi sözlü sınavlarının ve davacının katıldığı sözlü sınav sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin ise iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu Yönetmelik hükümleri ile rütbe terfiinde sözlü sınavın tek belirleyici konumuna getirildiği, daha objektif ve nesnel bir nitelikte olan yazılı sınavın ise etkisizleştirildiği, söz konusu hükümlerin üst norm olan Kanun'a aykırı olduğu ve herhangi bir dayanaklarının bulunmadığı, bu haliyle iptali istenen düzenlemelerin hukuk devleti, hukuki güvenlik ve adalet ilkelerine aykırı olduğu belirtilerek, Daire kararının, davanın reddine ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı idareler tarafından, iptali istenen idari işlemin ve dayanağı Yönetmelik hükümlerinin Anayasa ve kanunlara uygun olduğu, bahse konu Yönetmelikte, dayanağı 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun amir hükümleri uyarınca rütbe terfiinde yazılı ve sözlü sınavlarda başarılı olunması şartının arandığı, sözlü sınavında başarı barajının aday lehine düşük tutulduğu, elli puan alma şartı konulmasının kamu yararı ve hizmet gereği olduğu, sözlü sınavın, adaylara önceden bastırılan sorular arasından soru kartı çektirilmek suretiyle icra edildiği,

bu yönüyle farklı komisyonlar tarafından farklı değerlendirme yapıldığı iddiasının hukuki dayanaktan yoksun olduğu, adayların değerlendirme kriterlerinin Yönetmelikte açıkça ortaya konulduğu, dolayısıyla, dava konusu Yönetmelik hükümleri ile bu hükümlere dayanılarak tesis edilen idari işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, Daire kararının iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

Davalı idareler tarafından, Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın davanın reddine ilişkin kısmının usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Davalı idarelerin temyiz istemlerinin ve davacının temyiz isteminin kısmen reddi ile Daire kararının kısmen onanması, davacının temyiz isteminin Yönetmeliğin 28. maddesinin 3. fıkrasında yer alan ibareye yönelik kısmının ise kabulü ile Daire kararının bu kısım yönünden bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarelerin yürütmenin durdurulması istemleri hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

Başkan … ve Üye …'in, 4. sınıf emniyet müdürü rütbesinde görev yapan davacının, hukuki durumunda değişiklik meydana getirerek menfaatini etkilemesi nedeniyle rütbe terfi sözlü sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işleme karşı dava açma ehliyeti bulunmakta ise de, bulunduğu rütbede yapılan tüm sözlü sınavların iptalini istemekte meşru ve güncel bir menfaatinin bulunmadığı anlaşıldığından, bu istemine ilişkin olarak davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiği yolundaki oylarına karşılık, davacının, menfaatinin etkilendiği,

kaldı ki, bulunduğu rütbede gerçekleştirilen tüm rütbe terfi sözlü sınavlarının bireysel olarak hukuka aykırılığı nedeniyle değil, dayanağı düzenleyici işlemin hukuka aykırılığı iddiasıyla dava konusu edilmiş olması nedeniyle, Yönetmeliğe dayalı yapılan tüm sözlü sınavların iptali istemine ilişkin olarak dava açmakta ehliyetinin bulunduğu sonucuna varılarak uyuşmazlığın esasına geçildi:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davalı idarelerin Daire kararının iptale ilişkin kısmına yönelik temyiz istemleri ile davacının dava konusu Yönetmeliğin 28. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "... sözlü sınav" ibaresi dışında kalan davanın reddine yönelik kısmına ilişkin temyiz istemi yönünden;

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;

"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,

b) Hukuka aykırı karar verilmesi,

c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçesi yukarıda açıklanan Danıştay Beşinci Dairesi kararının, iptale ilişkin kısmı ile dava konusu Yönetmeliğin 12. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde yer alan "... sözlü sınavda" ibaresi, 28. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "...sözlü sınava" ibaresi ve 2. fıkrasında yer alan "...sözlü sınav" ibaresinin iptali istemi ile davacının rütbe terfi sözlü sınavında başarısız sayılması nedeniyle yoksun kaldığı maddi haklarının yasal faiziyle birlikte tazmini talebi yönünden verilen davanın reddine ilişkin kısmı, aynı gerekçeler ile Kurulumuzca da uygun bulunmuş olup, tarafların temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar, kararın anılan kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Öte yandan, davacının katılmış olduğu rütbe terfi sözlü sınavının dayanağı hükümlerinden olan dava konusu Yönetmeliğin 28. maddesinin sözlü sınavın içeriğine ilişkin 3. fıkrası ile 28. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Yazılı sınava giren adaylar" ibaresinin iptali yolunda verilen Danıştay Beşinci Dairesinin 20/06/2018 tarih ve E:2016/24760, K:2018/15074 sayılı kararı, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 25/11/2020 tarih ve E:2019/179, K:2020/2522 sayılı kararı ile kesin olarak onanmıştır.

Davacının, Daire kararının dava konusu Yönetmeliğin 28. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "... sözlü sınav" ibaresine yönelik verilen davanın reddine ilişkin kısmına karşı temyiz istemine gelince;

Dosyanın incelenmesinden. Danıştay Beşinci Dairesinin 20/06/2018 tarih ve E:2016/24760, K:2018/15074 sayılı kararıyla, dava konusu Yönetmeliğin dayanağı olan Kanun hükmünde açıkça "sözlü sınav" şeklinde yapılan düzenlemeye uygun olarak Yönetmeliğin 28. maddesinin başlığında da "sözlü sınav" ibaresine yer verildiği halde, madde içeriğinde sadece mülakata yönelik değerlendirmelere yer verilmiş olup,

sözlü sınavının amacı olan bilgi ölçmeye yönelik hususlara yer verilmediğinden anılan Yönetmeliğin 28. maddesinin 3. fıkrasında eksik düzenleme nedeniyle hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verildiği ve bu karara yönelik davalı idarelerin temyiz istemlerinin de, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 25/11/2020 tarih ve E:2019/179, K:2020/2522 sayılı kararıyla reddedildiği göz önüne alındığında, söz konusu fıkrada yer alan dava konusu ibarenin de hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, Daire kararının, dava konusu Yönetmeliğin 28. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "... sözlü sınav" ibaresine yönelik verilen davanın reddine ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.