Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2021/2599 K.2021/1859

Dava konusu istem: Erciyes Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde 05/09/2007-30/01/2018 tarihleri arasında Turizm Fakültesinde 2547 ve 2914 sayılı Kanunlar uyarınca yabancı uyruklu öğretim görevlisi olarak görev yapan davacı tarafından fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 200,00 TL kıdem tazminatı, 100,00 TL ihbar tazminatı, 100,00 TL yıllık izin alacağı, 100,00 TL uçak bilet alacağının sözleşmenin feshinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduatı faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi Hakimliğinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; İş mevzuatına tabi olmayan yabancı uyruklu öğretim elemanlarına kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti ödenebileceği yönünde mevzuatta bir düzenleme bulunmadığı, Uçak bilet bedeline ilişkin istem yönünden ise; davalı idare ile davacı arasında akdedilen sözleşmenin 3/c maddesi dikkate alındığında, davacının eşinin Türk vatandaşı ve üniversite personeli olduğu; üniversite lojmanında ikamet ettikleri ve sözleşmede öngörülen süre içinde davacının vatandaşı olduğu ABD'ye gitmediğinin anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Uyuşmazlık konusu olayda, parasal miktarın 6.000,00 TL'den az olduğu görüldüğünden, 2577 sayılı Kanun'un 45/1 maddesi uyarınca kararın verildiği tarih itibarıyla 6.000,00 TL'yi geçmeyen dava konusu uyuşmazlık hakkında İdare Mahkemesince verilen karar kesin olduğundan, istinaf başvurusunun incelenme olanağı bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun incelenmeksizin reddine, kesin olarak, karar verilmiştir.

Davacı tarafından, incelenmeksizin ret kararının temyiz edilmesi üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... sayılı kararıyla; davacının belirli bir parasal hak talebine yönelik açtığı davada talep edilen parasal miktarın temyiz sınırının (2020 için 6.000 TL) altında olması nedeniyle, uyuşmazlık hakkında istinaf incelemesi sonucunda verilen bölge idare mahkemesi kararı kesin olduğundan, bu karara karşı yapılan temyiz başvurusunun reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, davacının temyiz başvurusunun 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 48. maddesinin 6. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 11/11/2020 tarih ve E:2020/6336, K:2020/5018 sayılı kararıyla;

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 16. maddesinin 4. fıkrasına göre, tam yargı davalarında, dava dilekçesinde belirtilen miktarın arttırılması mümkün olduğundan, 6100 sayılı Kanun'un 341. maddesi gereği kesinlik sınırının da alacağın tamamına göre belirlenmesi gerektiği,

Bu durumda, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması suretiyle açılan ve alacağın tamamına göre kesinlik sınırını aşan davada, istinaf isteminin esasının incelenmesi gerektiğinden, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararlarında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile ... tarih ve E:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;

Dairelerinin 06/07/2020 tarih ve E:2019/4159 sayılı "Temyiz İsteminin Reddine Dair" kararı yönünden Danıştay Sekizinci Dairesinin bozma kararına uyulmasına karar verilmiş,

Öte yandan, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "İstinaf Yoluna Başvurulabilen Kararlar" başlığını taşıyan 341. maddesinin 3. fıkrasında; "(3) Alacağın bir kısmının dava edilmiş olması durumunda üç bin Türk Liralık kesinlik sınırı alacağın tamamına göre belirlenir." şeklinde kurala yer verilmiş ise de; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlığını taşıyan 45. maddesinde hangi kararlar hakkında istinaf yoluna başvurulabileceği hususunun açık ve özel olarak düzenlendiği,

Bu hususta ve fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması durumunda kesinlik sınırı konusunda 6100 sayılı Kanuna herhangi bir atıfta bulunulmadığı, dolayısıyla belirtilen hususlarda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun uygulanmasının hukuken mümkün olmadığı,

2577 sayılı Kanun'un 16. maddesinin 4. fıkrasında ise, dava dilekçesinde belirtilen miktarın bir defaya mahsus olmak üzere artırılabileceğinin düzenlendiği ve davacının bu yönde bir talebinin de bulunmadığı ve tam yargı davalarında tazmini talep edilen miktar (bir başka ifadeyle davanın konusu) davacı tarafından belirlendiğinden ve davacının bu talebi yargı organını da bağladığından,

yukarıda anılan Yasa maddesi uyarınca kararın verildiği tarih itibarıyla 6.000,00 TL'yi geçmeyen dava konusu uyuşmazlık hakkında İdare Mahkemesince verilen kararın kesin olduğu ve bu itibarla, davacı vekilinin istinaf başvurusunu inceleme olanağı bulunmadığı gerekçesiyle Danıştay Sekizinci Dairesinin 11/11/2020 tarih ve E:2020/6336, K:2020/5018 sayılı bozma kararına uyulmayarak incelenmeksizin ret yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Danıştay Sekizinci Dairesinin bozma kararındaki gerekçe doğrultusunda ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi ısrar kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava daireleri ile bölge idare mahkemelerinin temyize tabi kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

X- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari davaların açılması" başlıklı 3. maddesinin 2. fıkrasının (d) bendinde; "tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktarın" gösterilmesi gerektiği belirtilmiş olmakla birlikte anılan Kanun'un 16. maddesinin 4. fıkrasına eklenen ikinci cümle ile "Ancak, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçe otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir." kuralı getirilerek, idari yargıda ıslah müessesinin uygulanmasına imkan tanınmıştır.

Öte yandan, gene anılan Kanun'un "istinaf" başlıklı 45. maddesinin 1.fıkrasında ise, ''İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Ancak, konusu beş bin Türk lirasını geçmeyen (İdare Mahkemesince kararın verildiği tarih itibariyle 6.000,00 TL) vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz..." hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen kanun hükümlerinin birlikte incelenmesinden; tam yargı davalarında, uyuşmazlık konusu tutarların dava dilekçelerinde gösterilme zorunluluğunun devam ettiği, fakat 2577 sayılı Kanun'un 16. maddesinin 4. fıkrasına eklenen ikinci cümle ile davacılara, yargılama süresi boyunca, nihai karar verilinceye kadar, bir defaya mahsus olmak üzere harcı ödenmek şartıyla dava dilekçesindeki tutarın arttırılması imkanının tanındığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusu olayda.

Erciyes Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde 06/09/2007-07/08/2012 tarihleri arasında, 17/01/2013-30/01/2018 tarihleri arasında Turizm Fakültesinde, 2547 ve 2914 sayılı Kanunlar uyarınca yabancı uyruklu öğretim görevlisi olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin süresinin uzatılmaması ve ilişiğinin kesilmesi üzerine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 200,00 TL kıdem tazminatı, 100,00 TL ihbar tazminatı, 100,00 TL yıllık izin alacağı, 100,00 TL uçak bilet alacağının sözleşmenin feshinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduatı faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle davayı açtığı.

İdare Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda "davanın reddine" karar verildiği; bu kararın istinaf edilmesi üzerine de, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi tarafından, uyuşmazlık konusu miktarın kesinlik sınırı altında kaldığı gerekçesiyle "incelenmeksizin ret" kararı verildiği. Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından, anılan kararın bozulması sonrası, bozma kararına uyulmayarak "incelenmeksizin ret" kararında ısrar edildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile maddi olay birlikte değerlendirildiğinde; ilgililerce, tazmini istenilen alacağın dava açma tarihinde "kesin" olarak belirlenememesi üzerine "fazlaya ilişkin hakları saklı" tutularak açılan davalarda; 2577 sayılı Kanun'un 45.maddesinin 1.fıkrasında yer alan ve istinaf kanun yoluna başvuruyu engelleyen kesinlik sınırının, dava dilekçesinde gösterilen miktara göre değil, ıslah yoluyla arttırılması mümkün olan alacağın tamamına göre belirlenmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabulü ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının bozularak, işin esası hakkında bir karar verilmesi için dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesi gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.