Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2021/37 K.2021/1048

Dava konusu istem: 09/03/2019 tarih ve 30709 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Zemin ve Temel Etüdü Uygulama Esasları ve Rapor Formatına Dair Tebliğ ekinde yer alan Zemin ve Temel Etütleri Uygulama Esasları ve Rapor Formatı'nın "Laboratuvar Deneyleri" başlıklı 7.2.2.5 kısmında geçen "projeden sorumlu inşaat mühendisi tarafından" ibaresinin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 11/11/2020 tarih ve E:2019/14008,K:2020/10710 sayılı kararıyla;

3194 sayılı İmar Kanunu, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği ekinde yer alan Deprem Etkisi Altında Binaların Tasarımı İçin Esaslar, Yapı Deneyimi Uygulama Yönetmeliği ve Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin konuyla ilgili düzenlemelerine yer verilerek;

Dosyada bulunan Danıştay Onüçüncü Dairesinin 19/12/2006 tarih ve E:2005/6317, K:2006/4853 sayılı kararında yer verilen, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dekanlığı görüşünde, zemin etüdünün, yapı veya parsel bazına inildiğinde, yapı özellikleri de dikkate alınarak gerçekleştirilen zemin araştırmaları; buna ilişkin raporların da, sondaj, arazi ve zemin/kaya mekaniği laboratuvar deneylerini kapsayan, zemin-yapı etkileşiminin analizinde kullanılacak temel zemini profili ve profil içerisinde yer alan birimlerin fiziksel ve mekanik özelliklerinin sunulduğu araştırma raporları olduğu,

temel sistemi tasarımında esas alınacak bir veri tabanı oluşturmanın bu raporların amacı olduğu, bu çalışmaların jeoloji mühendisi veya ilgili alanda uzmanlaşmış inşaat mühendisi tarafından bağımsız olarak veya müştereken yapılması gerektiğinin belirtildiği,

Yine Dairelerinin 25/12/2001 tarih ve E:2000/4743, K:2001/6466 sayılı kararında, "Sondajlar ve arazi çalışmaları, zemin/kaya mekaniği, laboratuvar deneylerini kapsayan zemin-yapı etkileşiminin analizinde kullanılacak temel zemin, zemin profili ve zemini oluşturan birimlerin fiziksel ve mekanik özelliklerini konu alan çalışmaların jeoloji mühendislerince, zemin mekaniği, zemin dinamiği, zemin emniyet gerilmesi hesaplarının ise inşaat ve jeoloji mühendislerince ortaklaşa yapılması gerekmektedir." gerekçesine yer verildiği,

Dava konusu Format'ta da; zemin ve temel etüt ekibinin, zemin ve temel etüdü sorumlusu mühendis tarafından oluşturulan, etüt kategorisinin gerektirdiği çalışmalara uygun olarak inşaat, jeoloji ve jeofizik mühendislerinin yer aldığı çalışma grubu olduğu,

sondajların kot ve koordinatları (WGS84 koordinat sistemi), sondaj makinesinin türü, trafik tescil veya ruhsat tarihi, sondörün adı ve soyadı, sondajın başlangıç ve bitiş tarihleri, hava durumu, yeraltı suyuna ilişkin olarak sondajlar sırasında ve sondajların tamamlanmasından sonra yapılan gözlemler, zemin birimlerinin düşey yöndeki değişimleri, zemin tanımlamaları, deneyler için alınan numunelerin kalitesi ve sınıfı (örselenmiş veya örselenmemiş), arazide yapılan deneyler,

sondajdan sorumlu olan ve logu hazırlayan jeoloji mühendisi tarafından EK-5’te verilen logda belirtilen asgari bilgileri sağlayacak şekilde kayıt altına alınması ve imzalanarak raporda sunulması gerektiği, zemin ve temel etütlerinde, Kategori 1 kapsamındaki çalışmaların jeoloji mühendisleri ile etüt planlamasına göre ilaveten jeofizik mühendisleri tarafından, Kategori 2’dekilerin jeoloji ve inşaat mühendisleri ile etüt planlamasına göre ilaveten jeofizik mühendisleri tarafından, Kategori 3’dekilerin ise jeoloji, inşaat ve jeofizik mühendisleri tarafından ilgili oldukları rapor bölümlerine göre ortaklaşa yürütüleceği hususlarının belirtildiği,

Anılan bu düzenlemelerden, laboratuvar deneylerinin planlamasının, alınacak numune adedi ve yerleri, ihtiyaca göre yapılacak deneylerin tespitini içerdiği, yerinde numune alımı, sondaj yapılması, zemin karakteristiklerinin tespiti gibi hususları içermediğinin anlaşıldığı,

Planlama dahilinde, laboratuvar deneylerinin, alınan numuneler yönünden ilgili personel tarafından yapılacağı, bu bağlamda, projeden sorumlu inşaat mühendisinin herhangi bir laboratuvar deneyi veya sondaj yapmasının mümkün olmayacağı, projeden sorumlu inşaat mühendisinin, salt numunelerin yerleri ve laboratuvar deneylerinin projeye uygun olarak yönlendirilmesi ve belirlemesinden sorumlu olacağı,

Buna göre, dava konusu düzenleme ile jeoloji mühendisliğine dair işlerin diğer mühendislik alanında çalışanlara verilmediği, bir kısım işin jeoloji mühendislerince diğer bir kısım çalışmaların ise ortaklaşa yapılacağı anlaşıldığından, laboratuvar deneylerinin salt planlaması ve deney sonuçlarının rapor ekinde verilmesi görevinin projeden sorumlu inşaat mühendislerince yapılmasını öngören dava konusu düzenlemede imar mevzuatına aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu ibarenin üst hukuk normlarına aykırı olduğu, Dairece, anılan bu ibarenin hukuka aykırılığı açıkça tespit edildiği halde hatalı yorumla davanın reddedildiği, jeoloji mühendislerinin kontrol ve yetkisinde olan zemin ve temel etüt çalışmalarının gözetim ve kontrolünün inşaat mühendislerine bırakılması sonucunu doğuran dava konusu ibarede hukuka uyarlık bulunmadığı, Daire kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davacı Odanın yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.