Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2021/887 K.2021/3209

Dava konusu istem: 6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun'un "Hak Sahibi, başvuru ve doğrudan satış" başlıklı 6. maddesi uyarınca Antalya ili, Manavgat ilçesi, Kısalar Köyü sınırları dahilinde bulunan ... ada,

... ve ... parsel sayılı taşınmazların satın alınmasına yönelik başvuruların reddine ilişkin Manavgat İlçe Emlâk Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı ve … tarih ve … sayılı işlemleri ile işlemlerin dayanağı olan 21/11/1990 tarih ve 20702 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, "Belek ve Çevresinin Özel Çevre Koruma Bölgesi" olarak tespit ve ilânına ilişkin 22/10/1990 tarih ve 90/1117 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın, belirtilen taşınmazlar yönünden iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci ve Altıncı Daireleri Müşterek Kurulunun 24/12/2020 tarih ve E:2016/13300, K:2020/6033 sayılı kararıyla;

2872 sayılı Çevre Kanunu'nun dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 9. maddesinin (d) bendi, 13/11/1989 tarih ve 20341 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 383 sayılı Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Kurulmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 2. maddesi, 6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun'un "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. ve 6. maddeleri hükümlerine yer verilerek,

22/10/1990 tarih ve 90/1117 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı yönünden;

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri uyarınca, bazı alanların ''Özel Çevre Koruma Bölgesi'' olarak tespit ve ilanı ile bu alanlara uygulanacak esaslara ilişkin iptal istemine konu 22/10/1990 tarih ve 90/1117 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile; ekolojik öneme sahip, çevre kirlenmesine ve bozulmaya hassas, tarih ve tabiat varlıkları bulunan alanların gelecek nesillere intikalini sağlamak, getirilecek koruma ve gelişme kararları ile bu vasıflarının devamlılığını temin etmek amacıyla, Kararname eki haritalarda kara ve deniz sınırları koordinatlarla belirtilen diğer alanlarla birlikte, Belek ve çevresinin de "Özel Çevre Koruma Bölgesi" olarak tespit ve ilan edildiği;

Söz konusu alanla ilgili olarak düzenlenen 1/25.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında; bölgenin bitkisel zenginliği tespit edilerek haritalara aktarıldığı, bu kapsamda Belek Özel Çevre Koruma Bölgesinde mevcut nehir ve akarsu kaynaklarının mutlak koruma alanları olarak belirlendiği;

Plan açıklama raporunda, dava konusu taşınmazların bulunduğu Kısalar Köyünün çevresi ve kuzeyinin, zengin bir orman ve alt türlerine sahip olduğu, endemik türlerden ''Serik Armudu''nun en yaşlı bireylerinin bulunduğu ve en fazla yayıldığı alan olduğu tespitine yer verildiğinin görüldüğü;

Bu bağlamda, Belek ve çevresinin, yeraltı su potansiyeli ve toprak yapısıyla, zengin flora ve faunaya sahip olması, birinci sınıf tarım alanları, kızılçam ve fıstık çamı ormanları ile pek çok endemik bitki türüne ev sahipliği yapıyor olması dikkate alınarak, çevre kirlenmesi ve bozulmasına karşı korunması,

doğal güzelliklerin gelecek nesillere intikalinin teminat altına alınması amacıyla mevzuata uygun biçimde "Belek ve Çevresinin Özel Çevre Koruma Bölgesi" olarak tespit ve ilânı yapıldığı görüldüğünden ve özel çevre koruma bölgelerinin belli bir coğrafi alan veya coğrafi bölge olarak tespit ve ilan edilebileceğinden, 22/10/1990 tarih ve 90/1117 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nda, Antalya ili, Manavgat ilçesi, Kısalar Köyü sınırlarında bulunan dava konusu taşınmazlar yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı;

Manavgat İlçe Emlâk Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ile … tarih ve … sayılı işlemi yönünden;

6292 sayılı Kanun'un 6. maddesinin 2. fıkrası uyarınca. 2/B alanlarında bulunan taşınmazlar hakkında bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten sonra düzenlenen güncelleme listelerine veya kadastro tutanaklarına ya da kesinleşmiş mahkeme kararlarına göre oluşturulan tapu kütüklerinin beyanlar hanesine göre;

bu taşınmazların 31/12/2011 tarihinden önce kullanıcısı ve/veya üzerindeki muhdesatın sahibi olarak gösterilen ve bu taşınmazları satın almak için süresi içerisinde başvuran kişiler bu Kanun kapsamında hak sahibi sayılmışlar ise de, aynı maddenin 12. fıkrası uyarınca bu maddeye göre hak sahiplerine doğrudan satılması gereken taşınmazlardan Maliye Bakanlığınca belirlenen taşınmazlar ile ilgili idarelerce bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç üç ay içerisinde idareye bildirilmesi şartıyla özel kanunlar gereğince değerlendirilmesi gereken taşınmazların hak sahiplerine satılmayacağı,

bu taşınmazların yerine istenilmesi hâlinde hak sahiplerine, hak sahibi oldukları taşınmazın rayiç değerine eşdeğer öncelikle aynı il sınırları içerisinde bulunan 2/B alanlarındaki taşınmaz hesaplanacak satış bedeli karşılığında doğrudan satılabiliceğinin açık olduğu;

Davacı şirket tarafından, 6292 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca satış istemine konu edilen taşınmazların Belek Özel Çevre Koruma Bölgesinde yer aldığı tartışmasız olup, dava konusu taşınmazların, 1/25.000 ölçekli Belek Çevre Düzeni Planında korunması gereken alanlar ''Hassas B zonu'' olarak belirlendiği;

Buna göre Antalya ili, Manavgat ilçesi, … Köyü sınırları dahilinde bulunan … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazların Belek Özel Çevre Koruma Bölgesinde ve hassas zon sınırında kalması nedeniyle 6292 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca satış istemlerinin reddine ilişkin Manavgat İlçe Emlâk Müdürlüğü işlemlerinde mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle,

davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, 22/10/1990 tarih ve 90/1117 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile "Belek ve Çevresinin Özel Çevre Koruma Bölgesi" olarak tespit ve ilan edilmiş ise de, dava konusu taşınmazlar üzerinde … Köyünde bulunduğu ifade edilen endemik türlerden ''Serik Armudu''nun bulunmadığı, dava konusu taşınmazların özel çevre koruma bölgesi ilan edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı; mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle arazi üzerinde Belek Özel Çevre Koruma Bölgesi kapsamına alınmasına yol açan yöresel armut cinsinin fiilen mevcut olup olmadığının tespitinin gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davalı idarelerden … tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuş, … Mal Müdürlüğü tarafından ise savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Müşterek Kurul kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.