Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2022/1276 K.2022/1955

Dava konusu istem: Türk Silahlı Kuvvetleri Konut Yönergesi'nin Birinci Bölümü'nün "Konut Taksimi" başlıklı 5. maddesinin (a) bendinin 1,2,3 numaralarında yer alan "%55, %40, %5" ibareleri ile (b) bendinin Jandarma Genel Komutanlığı personeli için (Ankara Garnizonu Merkez Konut Grubu Hariç) 1,2,3,4 numaralarında yer alan "%30, %40, %25, %5" ibareleri ve Jandarma Genel Komutanlığı Ankara Garnizonu Merkez Konut Grubu için 1,2,3,4 numaralarında yer alan "%41, %36, %16, %7" ibarelerinin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin 28/09/2021 tarih ve E:2021/5676, K:2021/4636 sayılı kararıyla;

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7/1, 7/4, 14/3, 14/6 ve 15/1/(b) madde hükümlerine yer verildikten sonra;

İptali istenilen Türk Silahlı Kuvvetleri Konut Yönergesi'nin ilgili maddelerinin 12/04/2006 tarihli Başemir Yazısı ile yürürlüğe girdiği görüldüğünden, anılan tarihten itibaren 60 gün içerisinde açılması gerekirken, bu süre geçirildikten çok sonra 27/10/2020 tarihinde kayda giren dilekçe ile açılan davanın esasının, yukarıda anılan mevzuat uyarınca süre aşımı nedeniyle inceleme olanağı bulunmadığı,

Öte yandan, ilgililerce, davalı idareye yapılacak idari başvuru sonucunda, anılan Yönerge maddelerine dayalı olarak davalı idare tarafından tesis edilecek işlemle birlikte, Yönerge'nin ilgili kısımlarının da iptali istemiyle 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinin 4. fıkrası uyarınca dava açma süresi içinde dava açılabileceğinin açık olduğu gerekçesiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu Yönerge'nin 12/04/2006 tarihli Başemir yazısı ile yürürlüğe girdiği ve hâlen uygulanmaya devam ettiği; sendikalarına üye bir kısım memur tarafından, Bakanlık ve bağlı kuruluşlarında görevli sivil personelin kamu lojmanlarından az sayıda yararlanmasının nedeninin davalı idareye sorulduğu, davalı idare Personel Genel Müdürlüğünde görevli memurlar ile yapılan şifai görüşmeler sonucunda, bu durumun dava konusu Yönerge hükmünden kaynaklandığının bildirildiği, bunun üzerine 18/09/2020 tarihinde durumun tutanak altına alındığı ve personelin Sendikalarına dava açılması istemiyle başvurduğu,

bu sebeple Sendikalarının anılan Yönerge'yi öğrenme tarihinin 18/09/2020 tarihi olduğu, bu tarihten itibaren 60 gün içerisinde açıldığından davanın süresinde olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin hesabında ilan tarihinin esas alınacağı, diğer işlemlere karşı ilgililerin yazılı bildirim veya bu işlemden haberdar oldukları tarihten itibaren dava açabileceği; düzenleyici işlemin idari davaya konu edilebilecek bir idari işlem olma zorunluluğunun bulunmadığı,

kişilerin hukuki durumunu etkilemesinin düzenleyici işlemin uygulanması olarak kabul edilebileceği ve bu uygulamanın dayanağı olan düzenleyici işlemin, uygulamadan kişinin haberdar olduğu tarihten itibaren 60 gün içinde idari davaya konu edilebileceği; düzenlemenin normlar hiyerarşisine uygun olmadığı belirtilerek, Daire kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu Yönerge'nin yürürlük tarihi 12/04/2006 olmasına rağmen bu süre geçirildikten çok sonra 27/10/2020 tarihinde açıldığından davanın süresinde açılmadığı belirtilerek temyiz başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile davanın süreaşımı nedeniyle reddine ilişkin Daire kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Türk Silahlı Kuvvetleri Konut Yönergesi 12/04/2006 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Davacı Sendika tarafından anılan Yönerge'nin Birinci Bölümü'nün "Konut Taksimi" başlıklı 5. maddesinin (a) bendinin 1,2,3 numaralarında yer alan "%55, %40, %5" ibareleri ile (b) bendinin Jandarma Genel Komutanlığı personeli için (Ankara Garnizonu Merkez Konut Grubu Hariç) 1,2,3,4 numaralarında yer alan "%30, %40, %25, %5" ibareleri ve Jandarma Genel Komutanlığı Ankara Garnizonu Merkez Konut Grubu için 1,2,3,4 numaralarında yer alan "%41, %36, %16, %7" ibarelerinin iptali istemiyle, 27/10/2020 tarihinde Danıştay Onikinci Dairesi kayıtlarına giren dava dilekçesiyle açılan davada, Danıştay Onikinci Dairesinin 19/04/2021 tarih ve E:2020/4637,

K:2021/1949 sayılı kararıyla özetle; dava dilekçesinde Yönerge'nin veya ilgili hükümlerinin hangi tarihte ve ne şekilde öğrenildiği hususunda bilgiye yer verilmediği, bu hususa ilişkin bilgi ve belgelerin dava dilekçesine eklenmediği, bu haliyle dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun düzenlenmediği gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.

Bunun üzerine davacı Sendika tarafından süresinde sunulan yenileme dilekçesinde, dava konusu Yönerge'nin sendikalarına üye bir kısım memur tarafından, davalı idarede görevli memurlar ile yapılan şifai görüşmeler sonucunda öğrenildiği, bunun üzerine 18/09/2020 tarihinde durumun tutanak altına alındığı dolayısıyla Sendikalarının anılan Yönerge'yi öğrenme tarihinin 18/09/2020 tarihi olduğu belirtilerek temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde; "1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.

2. Bu süreler;

a) İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı, ...

Tarihi izleyen günden başlar.

...

4. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz." hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı Kanun'un yukarıda anılan 7. maddesinde; sürelerin idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlayacağı; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin ilan tarihini izleyen günden başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, uygulama işlemine dayanak teşkil eden düzenleyici işlem için öngörülen dava açma süresi geçmiş olsa dahi, düzenleyici işlem veya uygulama işlemi yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği belirtilmekte olup; kanun koyucunun, düzenleyici işlemlerin mümkün olduğu kadar dava konusu edilip, yargı yerlerince hukukilik denetiminin yapılabilmesini sağlama amacını taşıdığı açıktır.

Dava dosyasının incelenmesinden, Türk Silahlı Kuvvetleri Konut Yönergesi'nin 12/04/2006 tarihli Başemir Yazısı ile yürürlüğe girdiğinde ihtilaf bulunmamaktadır. Ancak, davalı idarece anılan Yönerge'nin ilan edildiğine veya personele herhangi bir şekilde tebliğ edildiğine dair somut bilgi ve belgelerin dosyaya sunulmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, düzenleyici işlemin ilan tarihine veya personele tebliğine ilişkin somut herhangi bir Bilgi ve Belgeye dayanılmaksızın, Başemir Yazısı tarihi ve davalı idarenin savunması temel alınmak suretiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolunda verilen temyize konu Daire kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

X- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; Danıştay Onikinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun olduğu dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.