Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2022/1481 K.2023/803

Dava konusu istem: Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 04/02/2015 tarih ve 29257 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik ile değiştirilen Geçici 15. maddesinin 1. fıkrasının tamamının, 2. fıkrasındaki “bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren” ve 3. fıkrasındaki “ikinci fıkrada belirtilen tarihler itibarıyla” ibarelerinin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onüçüncü Dairesinin 16/12/2021 tarih ve E:2015/5508, K:2021/5189 sayılı kararıyla;

Dava konusu edilen kurallar arasında yer alan 04/02/2015 tarih ve 25257 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değiştirilen Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin Geçici 15. maddesinin 3. fıkrasında, 22/10/2016 tarih ve 29865 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 20. maddesi ile değişiklik yapılarak "ya da inşaat ruhsatına gerek olmadığına dair belge alan" ifadesinin fıkradan çıkarıldığı görülmekle birlikte ... tarih ve ... sayılı Kurul ile ile davacı şirket hakkında uygulama işlemi tesis edildiği görüldüğünden iptali istenen tüm kurallar açısından esasın incelenmesine geçildiği;

Davacı şirketin, Erzurum ili Şenkaya ilçesinde tesis edilmekte olan Ardanuç-9 HES projesi kapsamında 12/09/2012 tarihli üretim lisansına sahip olduğu, davacı tarafından inşaat öncesi dönem süresinin 6 ay uzatılması istemiyle yapılan başvurunun ... sayılı Kurul kararı ile reddedildiği, ... sayılı Kurul kararı ile de davacının üretim lisansının iptaline, teminat mektubunun irat kaydedilmesine ve 3 yıl süre ile elektrik piyasasında lisans alamamasına, lisans başvurusunda bulunamamasına, lisans başvurusu yapan tüzel kişilerde doğrudan ya da dolaylı pay sahibi olamamasına, yönetim kurullarında görev alamamasına karar verilmesi üzerine,

Kurul kararının dayanağı Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin Geçici 15. maddesinin iptali istemiyle Dairelerinin 2015/1775 sayılı esasına kayden daha önce dava açıldığı;

Sonrasında, 04/02/2015 tarih ve 25257 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesi ile Yönetmeliğin Geçici 15. maddesinde değişiklik yapıldığı, söz konusu değişiklik sonrasında Yönetmeliğin Geçici 15. maddesinin 4. fıkrasında yer verilen “Bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten önce hakkında bu madde uyarınca işlem tesis edilmiş lisans sahibi tüzel kişilerin durumları re’sen yeniden değerlendirilir.” kuralı gereği davacı tarafından 04/03/2015 tarihinde davalı idareye yapılan yeniden inceleme başvurusunun ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile tekrar reddi üzerine bahse konu uygulama işleminin dayanağı olduğu ileri sürülen Yönetmelik hükümlerinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı;

6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 5. ve Geçici 9. maddeleri ile dava konusu Yönetmelik düzenlemelerine yer verilerek;

Davacı tarafından, Kanun’da Geçici 9. maddede 6 aylık süre içerisinde tamamlanacak yükümlülüklerin neler olduğunun gösterilmediği, bu konunun ise yönetmelikle düzenleneceğine ilişkin herhangi bir yetkilendirmenin yapılmadığı, Kanunla verilmeyen bir yetkinin kullanıldığının iddia edildiği;

Düzenleyici kurumların, ilgili bulundukları piyasada düzenleme ve denetleme görevi üstlendiği, bu kuruluşların temel işlevinin, toplumsal ve ekonomik hayatın temel hak ve özgürlükler ile yakından ilişkili alanlarındaki kamusal ve özel kesim etkinliklerini, birtakım kurallar koyarak düzenlemek, konulan kurallara uyulup uyulmadığını izlemek ve denetlemek olduğu; elektrik piyasası ile ilgili olarak düzenlemeler yapma yetkisine sahip olan davalı Kurumun, 6446 sayılı Kanun ile kendisine tanınan bu yetkiyi dava konusu kuralları yürürlüğe koymak suretiyle kullandığı;

Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin Geçici 15. maddesinde 04/02/2015 tarihinde yapılan değişiklikle; maddenin 1. fıkrasında yer alan yükümlülüklerin azaltıldığı, 2. fıkrada herhangi bir değişikliğe gidilmediği ve maddeye 3. ve 4. fıkra olmak üzere, iki yeni fıkra eklendiği;

6446 sayılı Kanun'un Geçici 9. maddesinde, üretim lisansına dercedilen inşaat öncesi süre içerisinde, üretim tesisinin inşaatına başlanması için yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerini ikmal edememiş tüzel kişilere, varsa kalan inşaat öncesi sürelerine ek olarak, yoksa sadece altı ay süre verileceğinin kurala bağlandığı; Yönetmeliğin Geçici 15. maddesinde de, 6446 sayılı Kanun'un Geçici 9. maddesi çerçevesinde yükümlülüklerin tamamlanmasını teminen mevcut lisans sahiplerine 6 aylık süre verilmesi hususunun düzenlendiği, dayanağı Kanun uyarınca üretim lisansı sahiplerine inşaat öncesi dönem için verilen bu sürenin, daha önce kullanılmış sürelerine ekleneceği şeklinde Kanun'a paralel nitelikte düzenlemelere yer verildiğinin açık olduğu;

Yönetmelik hükmünde 6446 sayılı Kanun'un Geçici 9. maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki tüzel kişilerin tamamlaması gereken yükümlülüklerin sayısının düşürüldüğü, bu hususların zaten üretim lisansı başvurusunda bulunanların öncelikle üretim tesisi inşaatına başlayabilmesi için yürürlükteki mevzuattan kaynaklanan yükümlülüklerine ilişkin olduğu, her türlü izin, ruhsat, onay ve benzeri belgeleri kapsadığı, elektrik üretim tesisi inşaatına başlamadan önce yatırımın yapılacağı alana ilişkin mülkiyet ve kullanım haklarına yönelik bulunduğu;

Değişiklik sonrasında Geçici 15. maddenin 2. fıkrasında aynen yer alan, "yönetmeliğin yürürlük tarihi" ibaresi ile kastedilen tarihin, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin Resmî Gazete'de yayımlandığı 02/11/2013 tarihi olduğu ve Geçici 15. maddeye 04/02/2015 tarihli değişiklikle eklenen 3. fıkrada yer alan "ikinci fıkrada belirtilen tarih" ibaresi ile kastedilen tarihin de bu doğrultuda 02/11/2013 tarihi olduğunun açık olduğu;

anılan maddenin değiştirilme amacından ve biçiminden de anlaşılacağı üzere, söz konusu geçici madde ile tüzel kişilerin, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin yürürlüğe girdiği 02/11/2013 tarihi itibarıyla altı ay ek süre verilmek suretiyle yükümlülüklerini tamamlamalarının öngörüldüğü ve yapılan değişiklik ile geçmişe etkili olarak 02/11/2013 tarihi itibarıyla Yönetmelik'te öngörülen sürelerde inşaat ruhsatını alan veya inşaat ruhsatı yerine geçen belge temin eden ya da inşaat ruhsatına gerek olmadığına dair belge alan lisans sahibi tüzel kişilerin haklarının korunması yoluna gidildiği;

Bu nedenle, iptali istenen Yönetmelik düzenlemelerinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından. Kanun'un Geçici 9. maddesinde 6 aylık süre içerisinde tamamlanacak yükümlülüklerin neler olduğunun gösterilmediği, bu konunun ise yönetmelikle düzenleneceğine ilişkin herhangi bir yetkilendirmenin yapılmadığı, Kanun'la verilmeyen bir yetkinin kullanıldığı, yatırımcıların durumunu ağırlaştıran ve yasal dayanağı olmayan Yönetmelik maddesinin hukuka aykırı olduğu, Yönetmelik maddesinde kurala bağlanan 6 aylık sürenin çok kısa olduğu,

sürenin hak düşürücü süre olarak nitelendirilmesi hukuka aykırı olup düzenleyici süre olarak kabul edilmesi gerektiği, lisans sahibi şirketlerin kamulaştırmayla ilgili görevlerinin açılacak kamulaştırma ve acele el atma davalarının masrafları ile kamulaştırma bedellerinin ödenmesi ile sınırlı olduğu, kamulaştırma işlemlerinin yürütülmesinin Kurumun sorumluluğunda olduğundan Yönetmelik maddesinin bu yönüyle de hukuka aykırı olduğu, Kurum tarafından Yönetmelik maddesi 04/02/2015 tarihinde değiştirilerek geçmişe etkili olarak hukuksuzluğun kısmen giderilmeye çalışıldığı,

söz konusu değişiklik 04/02/2015 tarihinde yürürlüğe girmiş olmasına rağmen yeni maddenin 1., 3. ve 4. fıkraları ile getirilen hakların kullanılmasını imkânsız kılan ve yanlış anlaşılmalara yol açan Geçici 15. maddenin 2. fıkrasındaki "bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren" ifadesi ile 3. fıkrasındaki "ikinci fıkrada belirtilen tarihler itibarıyla" ibarelerinin de iptalinin gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.