Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2022/1621 K.2022/2070

2- ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : ...

İSTEMİN KONUSU

Danıştay Altıncı Dairesinin 23/02/2022 tarih ve E:2021/1022, K:2022/2142 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: "154 kv Yenidere – (Erbaa – Yaprak HES) Brş.N. kadar Enerji İletim Hattı Projesi" kapsamında, ekli güzergaha isabet eden taşınmazlarda direk yerlerinin mülkiyet şeklinde, iletken salınım gabarilerinin ise irtifak kurulmak suretiyle Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin 29/05/2018 tarih ve 30435 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 30/04/2018 tarih ve 2018/11746 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının, Amasya İli, Taşova İlçesi, ... Köyü, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmı yönünden iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 23/02/2022 tarih ve E:2021/1022, K:2022/2142 sayılı kararıyla;

Anayasa'nın 35. maddesi ile Kamulaştırma Kanunu'nun 27. maddesine yer verildikten sonra,

Acele kamulaştırma istisnai bir yöntem olduğundan, olağan kamulaştırma gerekçeleri dışında aceleliğin varlığına dair şartlarının ortaya konulması gerektiği, acelelik koşulunun kamu düzenine ilişkin olması gerektiği ve kamu yararının ise, olağan kamulaştırma usulü ile sağlanması amaçlanan kamu yararından farklı olarak, acele kamulaştırma yapılmasını gerektiren, aceleliği zorunlu kılan bir yarar olduğu,

Uyuşmazlıkta; davaya konu taşınmazın acele kamulaştırılmasına yönelik şartların oluşup oluşmadığı, yani acelelik durumunun bulunup bulunmadığı yönünden bir değerlendirme yapılması gerektiği,

2942 sayılı Kanun'un 3. maddesinde, Cumhurbaşkanınca kabul olunan, büyük enerji ve sulama projeleri ile iskan projelerinin gerçekleştirilmesi, yeni ormanların yetiştirilmesi, kıyıların korunması ve turizm amacıyla yapılacak kamulaştırmalarda, kamulaştırma yöntemi konusunda özel bir düzenleme getirildiği,

Olayda; davaya konu iletim hattı ile yapımı tamamlanan Yaprak HES'te üretilecek elektrik enerjisinin sisteme bağlantısının gerçekleştirilmesinin amaçlandığı, tamamlanan üretim santrallerinin Ülke ekonomisine kazandırılması amacıyla, hattın acilen tesisinde zorunluluk bulunduğu, davaya konu enerji iletim hattının, bölgenin enerji ihtiyacını beslemesi bakımından önemli bir noktada olduğu,

iletim sisteminin arz güvenliğinin tesisi ve ulusal enterkonekte sistemin güvenliği için de önem arz ettiği, enerji üretiminin nihai tüketiciye ulaşmasında ve bu yolla başta Amasya, Taşova ilçesi olmak üzere bahse konu hattan beslenen civar yerleşim yerlerinin enerjiye kaliteli, hızlı ve güvenli erişiminin sağlanması bakımından önem taşıdığı, başta civar yerleşim yerlerini de besleyecek olması, enerjide dışa bağımlılığı azaltacak üretim kaynağı olması sebebiyle Ülke ekonomisine azami katkı sağlayacak olması da göz önüne alındığında, sistem bağlantısını sağlayacak iletim hattının tesisinin yapılmasında acelelik halinin bulunduğu,

yörenin artan enerji ihtiyacının karşılanabilmesi, kesintisiz ve sürekli bir enerjinin devam ettirilebilmesi için davaya konu iletim hattının yapılmasında aciliyet bulunduğu, enerji temininde üstün kamu yararının bulunduğu, Ülke kaynaklarının sınırlı olduğu ve enerji ihtiyacının arttığı gözetilerek üretim santralinin ürettiği enerjinin sisteme bağlantısının zorunlu ve acil olduğu gerekçesiyle davaya konu ilettim hattının yapımı amacıyla davaya konu taşınmazın acele kamulaştırılmasına karar verildiğinin anlaşıldığı,

Öte yandan, Ülkemizin enerji ihtiyacının hızla artış gösterdiği dikkate alındığında enerji ihtiyacının karşılanması amacıyla inşa edilecek iletim sistemleri için ihtiyaç duyulan taşınmazların temininde, enerjinin tüketim noktalarına ulaştırılmasında gecikmeye yol açılmaması hususu dikkate alındığında kamu yararı ile acelelik halinin bulunduğu sonucuna ulaşılarak, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, acele kamulaştırma kararında kamu yararının bulunmadığı, ilgili diğer yerleşim alanlarında dikkate alınması zorunlu tüm duyarlılıklar gözetilerek yerleşim alanlarından en uzak alanlar geçiş güzergahı olarak tespit edilirken, dava konusu taşınmazın bulunduğu alanda, yerleşim alanından uzak ve tarım arazilerinin dışından geçecek şekilde projenin planlanması gerekirken; tam aksine bir uygulama ile iletim hattının konut alanına yöneldiği; insan sağlığı, diğer canlılar, bitkiler ve tarım alanlarına süreğen bir şekilde zarar verecek ve aynı zamanda da daha uzun ve daha masraflı olan yanlış bir güzergahın seçildiği,

kıt tarımsal alanların ve davaya konu parselin dikkate alınmadığı, güzergahın yerleşim yerinden uzak olan ve tarım arazilerinin tümüyle dışında bulunan, DSİ'nin cazibe sulama kanalının da bulunduğu güzergahtan geçmesi gerektiği, ayrıca mülkiyet hakkının ihlal edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idareler tarafından, Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı Kanun'un 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek, gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.