Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2022/1997 K.2022/3005

Dava konusu istem: 23/01/2019 tarihinde Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü resmi internet sitesinde yayımlanan, "Daimi Nezaretçiler ve Ruhsat Sahipleri Hakkında Bilgilendirme" başlıklı duyurunun, "04/02/2019 tarihinden itibaren https://www.turkiye.gov.tr/ adresinde bulunan E-Maden Portalı üzerinden

- Daimi Nezaretçi ocak tanımlama işlemleri

- E- Daimi Nezaretçi Defterinin doldurulması

- Daimi Nezaretçi Atama Talebi

- Teknik Eleman Atama Talebi

- Daimi Nezaretçi İstifa Talebi

- Daimi Nezaretçi Azil Talebi

- Teknik Eleman İstifa Talebi

- Teknik Eleman Azil Talebi

işlemleri yapılacaktır.

Bu kapsamda;

1- Halen görevine aktif olarak devam eden Daimi Nezaretçilerin, https://www.turkiye.gov.tr/ adresinde bulunan E- Maden Portalı üzerinden atanmış olduğu ruhsatı bulunan bulunduğu ocak/ocakların, … datumunda … derecelik dilime esas koordinatlarını ve … datumunda … derecelik dilime esas koordinatlarını 28/01/2019-04/02/2019 tarihleri arasında tanımlamaları gerekmektedir.

2- ...

3- Daimi Nezaretçisi bulunmayan ruhsatlar ile ilgili olarak ocak tanımlama işlemleri ruhsat sahibi yetkilisi tarafından yapılacaktır.

4-Ocak tanımlaması yapılmayan ruhsatlar ile ilgili olarak yapılacak olan Daimi Nezaretçi/Teknik eleman atama/istifa talepleri, ocak tanımlaması yapılıncaya kadar kabul edilmeyecektir." şeklinde belirtilen bölümlerinin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 09/12/2021 tarih ve E:2019/1177, K:2021/6140 sayılı kararıyla; davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmeyerek işin esasına geçilmiş,

Anayasa'nın 124. maddesinin 1. fıkrası, 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 768. ve 781. maddeleri ile 21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Maden Yönetmeliği'nin 125. maddesinin 1. fıkrasının (k) bendinde yer alan kurallar aktarılarak,

4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 768. maddesinde, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün görev ve yetkilerinin sayıldığı, 781. maddesinde ise, Genel Müdürlüğün e-imza kullanılması şartıyla görev alanına giren konulara ilişkin; talep ve başvuruların kabulünü elektronik ortamda yapabileceği ve hizmetlerini elektronik ortamda sunabileceği, talep ve başvuruları elektronik ortamda sonuçlandırabileceği ve cevaplayabileceğinin belirtildiği ve bu maddede düzenlenen konulara ilişkin uygulama usul ve esasların Genel Müdürlük tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceğinin öngörüldüğü,

Dolayısıyla, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün görev alanına giren hizmetlerin hangilerinin elektronik ortamda sunulacağının ve söz konusu hizmetlerin elektronik ortamda sunulmasına ilişkin usulün Genel Müdürlük tarafından çıkarılacak müstakil bir yönetmelikle düzenlenmesi gerektiği,

Bu durumda, daimi nezaretçi ocak tanımlama işleminin, daimi nezaretçi defterinin doldurulması işleminin, daimi nezaretçi ve teknik eleman atama/istifa/azil taleplerinin elektronik ortamda sunulmasına ve bu kapsamda bazı usul kuralları öngörülmesine ilişkin dava konusu duyuruda hukuka uyarlık bulunmadığı,

Öte yandan, Maden Yönetmeliği'nin 125. maddesinin 1. fıkrasının (k) bendinde, Genel Müdürlük tarafından istenilmesi halinde, daimi nezaretçi defterinin elektronik ortamda tutulacağı belirtilmiş ise de; bu düzenlemenin yalnızca daimi nezaretçi defterinin tutulmasına ilişkin olması ve Genel Müdürlüğün elektronik ortamda sunacağı hizmetleri düzenleyen müstakil bir yönetmelik niteliği taşımaması nedeniyle, dava konusu duyurunun dayanağı olmasına hukuken olanak görülmediği,

Nitekim, 19/08/2021 tarih ve 31573 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü Hizmetlerinin Elektronik Ortamda Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik'in, MAPEG tarafından elektronik ortamda yürütülen hizmetleri kapsadığı, Maden Kanunu uyarınca yapılacak beyanlara ve taleplere ilişkin usul ve esaslar ile daimi nezaretçi defterine ilişkin usul ve esasları da düzenlediği gerekçesiyle,

23/01/2019 tarihinde Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü resmi internet sitesinde yayımlanan, "Daimi Nezaretçiler ve Ruhsat Sahipleri Hakkında Bilgilendirme" başlıklı duyurunun dava konusu kısımlarının iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 781. maddesinin 1. fıkrası ile 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 3. maddesinde yer alan "beyan" tanımının 7164 sayılı Kanun'un 5. maddesiyle değişik halinin dava konusu duyuruda belirtilen işlemlerin elektronik ortamda yapılmasına imkan tanıdığı, bu nedenle söz konusu duyurunun dava konusu kısımlarında hukuka aykırılık bulunmadığı, diğer yandan, 19/08/2021 tarih ve 31573 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü Hizmetlerinin Elektronik Ortamda Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik uyarınca konusuz kalan dava hakkında iptal kararı verilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

X- 15/07/2018 tarih ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 768. maddesinde, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri sayılmış, "Elektronik ortamda yürütülecek görevler" başlıklı 781. maddesinde ise, "(1) Genel Müdürlük e-imza kullanılması şartıyla görev alanına giren konulara ilişkin; talep ve başvuruların kabulünü elektronik ortamda yapabilir ve hizmetlerini elektronik ortamda sunabilir, talep ve başvuruları elektronik ortamda sonuçlandırabilir ve cevaplayabilir.

(2) Genel Müdürlük bazı ihalelik sahaların ihalesini ve ihalelerin sonuçlandırılmasını elektronik ortamda yapabilir. Elektronik ortamda yapılacak ihaleye katılacakların e-imza kullanması zorunludur.

(3) Bu maddede düzenlenen konulara ilişkin uygulama usul ve esasları Genel Müdürlük tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

" hükmüne yer verilmiştir.

21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Maden Yönetmeliği'nin 125. maddesinin 1. fıkrasının (k) bendinde ise, "Daimi nezaretçi defteri, Genel Müdürlük tarafından istenilmesi halinde elektronik ortamda tutulur." hükmü yer almıştır.

Maden Yönetmeliği'nin 125. maddesinin 1. fıkrasının (k) bendinde, Genel Müdürlük tarafından istenilmesi halinde, daimi nezaretçi defterinin elektronik ortamda tutulacağı belirtilmiş olduğundan, dava konusu duyurunun daimi nezaretçi defterinin elektronik ortamda tutulacağına ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu düzenlemelerin iptali yolunda verilen temyize konu Daire kararının dava konusu duyurunun daimi nezaretçi defterinin elektronik ortamda tutulacağına ilişkin kısmı yönünden bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.

KARŞI OY

XX- 15/07/2018 tarih ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 768. maddesinde, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri sayılmış, "Elektronik ortamda yürütülecek görevler" başlıklı 781. maddesinde ise, "(1) Genel Müdürlük e-imza kullanılması şartıyla görev alanına giren konulara ilişkin; talep ve başvuruların kabulünü elektronik ortamda yapabilir ve hizmetlerini elektronik ortamda sunabilir, talep ve başvuruları elektronik ortamda sonuçlandırabilir ve cevaplayabilir.

(2) Genel Müdürlük bazı ihalelik sahaların ihalesini ve ihalelerin sonuçlandırılmasını elektronik ortamda yapabilir. Elektronik ortamda yapılacak ihaleye katılacakların e-imza kullanması zorunludur.

(3) Bu maddede düzenlenen konulara ilişkin uygulama usul ve esasları Genel Müdürlük tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

" hükmüne yer verilmiştir.

23/01/2019 tarihinde Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü resmi internet sitesinde yayımlanan "Daimi Nezaretçiler ve Ruhsat Sahipleri Hakkında Bilgilendirme" başlıklı duyurunun dava konusu kısımlarında; daimi nezaretçi ocak tanımlama, e- daimi nezaretçi defterinin doldurulması, daimi nezaretçi atama talebi, teknik eleman atama talebi, daimi nezaretçi istifa talebi, daimi nezaretçi azil talebi, teknik eleman istifa talebi, teknik eleman azil talebi işlemlerinin 04/02/2019 tarihinden itibaren https://www.turkiye.gov.tr/ adresinde bulunan E-Maden Portalı üzerinden yapılacağı belirtilmiş, söz konusu işlemlerin elektronik ortamda yapılmasına ilişkin usul düzenlenmiştir.

Öte yandan, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 781. maddesine dayanılarak hazırlanan "Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü Hizmetlerinin Elektronik Ortamda Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik" 19/08/2021 tarih ve 31573 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve dava konusu duyuruda belirtilen işlemlerin de aralarında yer aldığı bazı işlemlerin elektronik ortamda yapılacağı belirtilmiştir.

Düzenleyici işlemlerin hukuka uygunluk denetimi yapılırken, bireysel işlemlerden farklı olarak "işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla değerlendirilmesi" genel ilkesi yerine, düzenleyici işlemlerin "karar tarihi itibarıyla" değerlendirilmesi gerekmektedir. Zira, düzenleyici işlemlerde, işlemin yürürlüğe konulduğu tarihte üst hukuk normlarına aykırılık bulunsa/bulunmasa da zaman içinde üst hukuk normlarında yapılan düzenlemeler ya da üst hukuk normlarına ilişkin olarak Anayasa Mahkemesi ve idari yargı mercilerince verilen kararlar nedeniyle dava konusu edilen düzenleyici işlemler, yasal dayanaktan yoksun kalabileceği gibi, sonradan yasal dayanağa da kavuşabilir.

Belirtilen nedenlerle, karar tarihi itibarıyla dava konusu duyurunun dayanağının bulunduğu ve üst hukuk normlarına aykırılık taşımadığı sonucuna varıldığından, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, karar tarihi itibarıyla Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü Hizmetlerinin Elektronik Ortamda Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik göz önünde bulundurulmaksızın verilen iptal kararının bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.