Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2022/2677 K.2023/620

Dava konusu istem: 11/12/2020 tarih ve 31331 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliğinin 6. maddesinin 5. fıkrasının 1. cümlesindeki "laboratuvar denetçi belgesine sahip inşaat mühendisi ile en az iki deney yapan eleman istihdam edilir." ibaresinin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 01/06/2022 tarih ve E:2021/1306, K:2022/6575 sayılı kararıyla;

4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 1. maddesinin 1. fıkrası ve 2. fıkrasının (m) bendi, 2. maddesinin 1. fıkrası ve 4. fıkrasının (ı) bendi, 8. maddesinin 10 ve 21. fıkrası, 12. maddesinin 2. fıkrası, Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliğinin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (ğ), (m), (n) bentleri, 6. maddesinin 5. fıkrası, 11. maddesinin 9. fıkrasının (a), (b), (c) bentlerine yer verilerek,

Dava Konusu Yönetmeliğin 6. maddesinin 5. fıkrasının 1. cümlesinde yer alan "...laboratuvar denetçi belgesine sahip inşaat mühendisi ile en az iki deney yapan eleman istihdam edilir." ibaresi yönünden yapılan incelemede;

Dosyanın incelenmesinden.

4708 sayılı Yapı Denetim Kanununun bazı maddelerinin, 7221 sayılı Kanunla değiştirilerek 20/02/2020 tarihinde yürürlük kazanmasından sonra buna dayanılarak dava konusu Yönetmeliğin düzenlendiği, öte yandan Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 13. maddesinin 4. fıkrasının Dairelerinin 09/07/2010 tarih ve E:2008/3362, K:2010/7428 sayılı kararıyla iptaline karar verilmesi ve bu kararın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 07/05/2014 tarih ve E:2011/1149, K:2014/2026 sayılı kararıyla onanması üzerine, adı geçen Yönetmelikte yargı kararı gereği yapılan düzenlemelerin de dikkate alınarak dava konusu Yönetmeliğin düzenlendiği,

davacı Odanın iddiaları dikkate alınarak Danıştay Başsavcılığınca 14/12/2021 tarihli istem yazısı ile Üniversitelerarası Kurul ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından jeoloji mühendislerinin aldığı eğitim ve öğretim programına göre laboratuvarda yapı malzemesi kalite kontrolü deneyleri konusunda denetçi sıfatıyla görev alıp alamayacaklarının sorulduğu, gelen cevabi yazılar uyuşmazlığın çözümü için yeterli bulunmadığından, Dairelerince 22/02/2022 tarihli ara kararı ile adı geçen kurulların görüşünün dayanağı olan üniversitelerin mühendislik fakültelerinden alınan görüşlerin ayrıntılı ve gerekçeli halinin gönderilmesinin istenildiği,

bunun üzerine Mersin, Hacettepe ve Çukurova üniversitelerinin İnşaat ve Jeoloji Mühendisliği bölümlerinden alınan görüşlerin dosyaya sunulduğunun anlaşıldığı,

Bu durumda; davacının iddiaları, davalının savunmaları, üniversitelerin ilgili bölümlerinden gelen görüşler, Yönetmeliğin dayanağı Kanunda yapılan değişiklikler ve Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinde yargı kararı sonrası yapılan düzenlemeler birlikte incelenip değerlendirildiğinde, dava konusu ibarenin can ve mal güvenliğini teminen, imar planına, fen, sanat ve sağlık kurallarına, standartlara uygun kaliteli yapı yapılması amacıyla Yönetmeliğin 11. maddesinin 9. fıkrasına da uygun olarak laboratuvarlardan daha sağlıklı ve gerçekçi deney sonuçları alabilmeyi sağlayacak şekilde mühendislik disiplinlerinin kategorize edildiği,

deney ve analizleri yapacak laboratuvarlarda görev alacak laboratuvar denetçi belgesine sahip inşaat, jeoloji ve kimya mühendislerinin aldıkları eğitim ve uzmanlık alanlarına göre değerlendirildiği, buna göre dava konusu düzenlemeyle betonun esas alındığı laboratuvar deneylerinde inşaat mühendisi, kimyasal deneyin olduğu laboratuvarlarda kimya mühendisi, zeminin esas olduğu laboratuvar deneylerinde ise jeoloji mühendisinin laboratuvar denetçisi sıfatıyla bulunması zorunlu tutularak bunların yanında en az iki deney yapan elemanın da (inşaat/jeoloji/jeofizik mühendisi) olacağının belirtildiği,

böylece bir mühendislik alanının öne çıkarılarak diğer mühendislik alanının faaliyet alanının kısıtlanmasına neden olabilecek eksik bir düzenlemenin söz konusu olmadığı anlaşıldığından dava konusu ibarenin dayanağı Kanuna, kamu yararına, hizmet gereklerine ve hukuka uygun olduğu sonucuna varıldığı,

gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliği ile yapı malzemesi üretim veya kullanım süreçlerinde yapılması gereken test ve deneylerde görev alacak mühendislerin tanımlanmasında inşaat mühendisliği lehine ve jeoloji mühendisliği aleyhine düzenlemelerin getirildiği, dosya kapsamında üniversitelerden gelen görüş yazıları objektif olarak dikkate alındığında dava konusu ibarenin iptaline karar verilmesi gerektiğinin somut gerekçelerle ortaya konulduğu,

Daire kararındaki karşı oy gerekçesinin de bu durumu teyit ettiği, Daire kararında farklı üniversitelerden gelen görüşlerden dava konusu ibarenin hukuka aykırılığını ortaya koyan görüşlerin dikkate alınmadığı, ayrıca 10/07/2013 tarih ve 28703 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yapı Malzemeleri Yönetmeliğine aykırılık iddialarının incelenmediği, söz konusu Yönetmelik ve eklerindeki Avrupa Teknik Değerlendirme Kılavuzu ve Avrupa Komisyonunun 305/2011/EU sayılı Yapı Malzemeleri Tüzüğünde 650’ye yakın yapı malzemesinin 35 ayrı grup altında toplandığı,

bu malzemeler içerisinde agregalar, ahşap kapı, pençere, döşeme vb ile metal borular, elektrik kabloları gibi farklı malzemelere yer verildiği, dolayısıyla yapı malzemelerinin performans değerlendirmesini yapacak laboratuvarlarda görev alan denetçilerin sadece inşaat mühendislerinden oluşturulmasının yanlış olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile hukuk ve usule uygun olan Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;

"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,

b) Hukuka aykırı karar verilmesi,

c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Öte yandan, temyize konu Daire kararında Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 13. maddesinin 4. fıkrasının metnine yer verilmesi bu fıkranın yürürlükte olduğu izlenimi vermekte ise de; Danıştay Altıncı Dairesinin 09/07/2010 tarih ve E:2008/3362, K:2010/7428 sayılı kararıyla söz konusu fıkrada yer alan "inşaat veya jeofizik mühendisi" ibaresinin iptaline karar verildiği ve bu kararın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 07/05/2014 tarih ve E:2011/1149, K:2014/2026 sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği, bu karar uyarınca sözü edilen Yönetmeliğin 13. maddesinin 4. fıkrasının yeniden düzenlendiği, ancak Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliği ile aynı gün Resmi Gazetede yayımlanan bir Yönetmelik ile yürürlükten kaldırıldığı anlaşılmaktadır.